II GSK 1306/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-04-18
Skład orzekający: Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Zbigniew Czarnik, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "ORION" z powodu braku dowodów na zgłoszenie znaku w złej wierze?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż Urząd Patentowy RP nie naruszył prawa, oddalając wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "ORION". Wnioskodawca nie udowodnił, że znak został zgłoszony w złej wierze, a dowody wskazują, że uprawniony jako pierwszy rozpoczął używanie oznaczenia "ORION" w działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył do Urzędu Patentowego RP wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "ORION", argumentując, że został on zgłoszony w złej wierze, ponieważ wnioskodawca jako pierwszy używał tego oznaczenia w działalności gospodarczej. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając brak dowodów na złą wiarę zgłaszającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wnioskodawcy, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1943/15 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1943/15, oddalił skargę [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2014 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy.
Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące okoliczności faktyczne i prawne.
I
W dniu 19 listopada 2013 r. do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy RP, UPRP lub organ) wpłynął wniosek [...] (dalej: wnioskodawca) o unieważnienie prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy "ORION" o numerze R.252304, udzielonego na rzecz [...] (dalej: uprawniony) przeznaczonego do oznaczania usług w klasach: 35, 37, 39, 43 i 45, w tym m.in. na usługi pogrzebowe z pierwszeństwem od dnia 2 października 2008 r.
Jako materialnoprawną podstawę swojego żądania wnioskodawca pierwotnie wskazał art. 132 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 z późn. zm. - p.w.p.). W dniu 26 marca 2014 r. na rozprawie przed UPRP wnioskodawca ostatecznie doprecyzował podstawę unieważnienia wskazując art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p., tj. z powołaniem się na okoliczność, że zgłoszenie spornego znaku towarowego nastąpiło w złej wierze.
Wnioskodawca podnosił, że [...] od 2001 r. nieprzerwanie używają oznaczenia "ORION" dla prowadzonej działalności gospodarczej i udzielili mu w dniu 1 czerwca 2011 r. licencji wyłącznej na korzystanie z nazwy "ORION" w prowadzonej działalności pogrzebowej. Skoro uprawniony uzyskał sporne prawo z pierwszeństwem od 2 października 2008 r., to [...] jako pierwsi korzystali ze znaku "ORION" w zakresie świadczonych usług pogrzebowych.
Uprawniony w odpowiedzi z dnia 2 stycznia 2014 r. wniósł o oddalenie wniosku. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wnioskodawcy i zobowiązanie go do przedłożenia dowodów faktycznego używania w obrocie gospodarczym oznaczenia ORION od 1 stycznia 2009 r. do dnia 2 stycznia 2014 r. Wskazał, że dokument nazwany "umową licencyjną" nie jest umową. Zanegował istnienie tego dokumentu w dacie 1 czerwca 2011 r., a ponadto, że zakres pełnomocnictwa udzielonego [...] nie uprawniał jej do działania w imieniu i na rzecz [...].
Uprawniony podniósł m.in. że pomiędzy nim i małżonką wnioskodawcy [...] toczyło się postępowanie sporne w sprawie o sygn. akt Sp. [...] i Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] września 2011 r. - na podstawie art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. - unieważnił prawo ochronne na znak towarowy "ORION" o numerze R.222412 udzielone na rzecz [...] . Ponadto w dniu 28 października 2010 r. zapadł przeciwko wnioskodawcy wyrok Sądu Polubownego ds. Domen Internetowych, w dniu 25 maja 2011 r. uznany przez Sąd Rejonowy w [...] , który potwierdził, że wnioskodawca uzyskując oświadczenie od [...] w dniu 1 czerwca 2011 r. wiedział, że używanie przez niego znaku "ORION" narusza prawa uprawnionego, a mimo to nadal podejmował takie czynności.
Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Urząd Patentowy RP - działając na podstawie art. 131 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 164 p.w.p. - oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na ww. znak towarowy.
Według UPRP wnioskodawca wykazał posiadanie interesu prawnego w domaganiu się unieważnienia spornego prawa ochronnego wykazując, że wnioskodawca prowadzi działalność konkurencyjną względem uprawnionego w zakresie usług pogrzebowych. Znak towarowy "ORION" przeznaczony jest do sygnowania m.in. usług pogrzebowych, a takie same usługi są przedmiotem działalności gospodarczej wnioskodawcy.
Następnie organ odnosząc się do podstawy prawnej żądania, tj. art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p., uznał za nieuzasadniony zarzut zgłoszenia spornego znaku towarowego w złej wierze. Stwierdził, że obowiązek udowodnienia złej wiary zgłaszającego, zgodnie z art. 164 p.w.p., spoczywa na wnioskodawcy, który na tej podstawie żąda unieważnienia spornego prawa. Zła wiara zgłaszającego obejmuje wszelkie przypadki nieuczciwego zgłaszania znaków towarowych. Jednakże domniemanie z art. 7 k.c. nakazuje rozstrzygnąć na korzyść dobrej wiary sytuację, gdy zgromadzony i prawidłowo oceniony materiał dowodowy nie wystarcza do usunięcia niepewności co do dobrej lub złej wiary.
O ile wnioskodawca oparł swój zarzut na twierdzeniu, że uprawniony wiedział o prowadzeniu przez niego działalności gospodarczej pod nazwą ORION w identycznym zakresie świadczonych usług i że sporny znak towarowy został zgłoszony w trakcie trwania postępowań cywilnych przed sądem powszechnym w zakresie podziału majątku i prawa do używania znaku, gdy uprawniony powinien poczekać do ich zakończenia, to w ocenie organu całokształt zebranego materiału dowodowego i potwierdzony nim chronologiczny ciąg zdarzeń stanowią, że wnioskodawca nie udowodnił, że zgłoszenie do ochrony spornego znaku towarowego "ORION" o numerze R.252304 nastąpiło w złej wierze.
UPRP ustalił, że uprawniony prowadzi od 12 października 2001 r. działalność gospodarczą pod nazwą [...] , co zostało potwierdzone dowodami. W dniu 2 lipca 2004 r. uprawniony założył wspólnie z wnioskodawcą spółkę cywilną [...] , która istniała do 31 grudnia 2008 r. W czerwcu 2008 r. żona wnioskodawcy [...], która prowadziła w ramach spółki cywilnej sprawy swojego męża, zarejestrowała działalność gospodarczą pod nazwą [...] , a 16 czerwca 2008 r. zgłosiła znak towarowy "ORION" o numerze R.222412 w Urzędzie Patentowym RP. Pismem z dnia 4 września 2008 r. wnioskodawca wypowiedział swój udział w spółce cywilnej [...] . Spółka ta została rozwiązana z dniem 31 grudnia 2008 r.
Uprawniony zgłosił w dniu 2 października 2008 r. do ochrony sporny znak towarowy "ORION", a 15 grudnia 2008 r. wniósł do Sądu Okręgowego w [...] pozew przeciwko [...] o zakazanie praktyk nieuczciwej konkurencji. Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z dnia 21 września 2009 r. (sygn. akt VIII GC 5/09) nakazał pozwanym zaniechać czynów nieuczciwej konkurencji polegających na używaniu oznaczenia "ORION" w działalności gospodarczej. Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia 17 czerwca 2010 r. (sygn. akt I ACa 220/10) oddalił apelację od ww. wyroku.
Wnioskodawca - pismem procesowym z dnia 6 lutego 2009 r. - złożył wniosek do Sądu Rejonowego w [...] o podział majątku spółki [...].
W dniu 28 grudnia 2009 r. uprawniony złożył do Urzędu Patentowego RP wniosek o unieważnienie prawa ochronnego udzielonego na rzecz [...] na znak towarowy "ORION" o numerze R- 222412 i Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] września 2011 r. unieważnił powyższe prawo ochronne. Stwierdził, że ww. znak towarowy został zgłoszony w złej wierze, ponieważ to [...] jako pierwszy używał oznaczenia "ORION" w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
Urząd Patentowy RP - na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego -uznał, że powyżej powołane okoliczności mają także znaczenie dla oddalenia wniosku [...] . Ustalił bowiem, że to uprawniony jako pierwszy rozpoczął używanie nazwy "ORION" w dniu 12 października 2001 r., co jego zdaniem wynika z zaświadczenia Prezydenta miasta [...] z dnia 8 września 2011 r. potwierdzającego prowadzenie przez uprawnionego działalności gospodarczej pod nazwą [...] od 12 października 2001 r., kopia aktu notarialnego z dnia 19 marca 2002 r. oraz kopie deklaracji rozliczeniowych ZUS z 2001 i 2002 r. UPRP wskazał, że jego ocena znajduje także oparcie w ustaleniach i ocenie Sądu Okręgowego w [...] , który w wyroku z dnia 21 września 2009 r. stwierdził m.in., że "pierwszeństwo w używaniu spornego oznaczenia między stronami procesu należy przypisać powodowi (tj. [...] ). To on bowiem wcześniej aniżeli pozwani, tj. [...] rzeczywiście używał spornego oznaczenia w odniesieniu do prowadzonej przez siebie działalności i czynił to zgodnie z prawem".
Zdaniem Urzędu Patentowego RP wnioskodawca nie udowodnił, że [...] przysługuje wcześniejsze od uprawnionego prawo do używania nazwy "ORION", a tym bardziej, że wnioskodawcy przysługuje prawo z tytułu licencji wyłącznej udzielonej 1 czerwca 2011 r. przez [...] na korzystanie z nazwy "ORION" (po zgłoszeniu spornego znaku). Ustalił bowiem, że to uprawniony jako pierwszy, bowiem już od 12 października 2001 r. rozpoczął używanie nazwy "ORION" w działalności gospodarczej. Natomiast działalność gospodarcza prowadzona przez [...] została zarejestrowana w dniu 21 listopada 2001 r., zaś [...] w dniu 16 lipca 2007 r.
Z powyższego wynika, że to uprawniony od początku posługiwał się oznaczeniem "ORION" zgodnie z prawem i brak jest podstaw do twierdzenia, by zgłosił sporny znak w złej wierze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r. oddalił skargę wnioskodawcy.
W pierwszej kolejności WSA nie podzielił zarzutów naruszenia art. 256 ust. 1 w zw. z art. 2558 ust. 2 w zw. z art. 2557 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a w zw. z art. 94 § 2 k.p.a. w zw. z art. 75 i 77 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie orzeczenia na rozprawie, pomimo złożenia przez pełnomocników wnioskodawcy wniosku o jej odroczenie.
Sąd I instancji wskazał, że wniosek o odroczenie rozprawy wpłynął dzień przed rozprawą jako faks. Nie był zatem podpisany, stanowił kserokopię, która nie jest dokumentem i de facto nie odnosił skutków prawnych. Dodatkowo nieobecność na rozprawie żadnego z pełnomocników odniosła ten skutek, że wniosek o odroczenie nie mógł być także złożony ustnie celem rozpoznania. Oryginał wniosku wpłynął do UPRP dopiero w dniu 16 maja 2014 r., a zatem dwa dni po wydanej decyzji.
Pomimo tego Kolegium Orzekające rozpoznało kserokopię wniosku o odroczenie. Tym samym WSA nie miał zastrzeżeń do oddalenia wniosku pełnomocnika wnioskodawcy o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 14 maja 2014 r. Termin rozprawy, którego odroczenia domagał się wnioskodawca został bowiem wyznaczony na rozprawie dwa miesiące wcześniej - w dniu 26 marca 2014 r. i to w obecności obu pełnomocników wnioskodawcy (rzecznika patentowego [...] i radcy prawnego [...] ). Pełnomocnicy nie zgłosili uwag dotyczących istnienia przeszkód do skutecznego stawiennictwa w dniu 14 maja 2014 mimo, że przeszkody takie były znane rzecznikowi patentowemu [...] - co najmniej od dnia 5 marca 2014 r., o czym świadczy data wystawienia biletu lotniczego złożonego na karcie 173, tom II akt adm. Kolegium prawidłowo uwzględniło, że wnioskodawca był reprezentowany przez dwóch profesjonalnych pełnomocników, zatem brak możliwości stawienia się jednego z nich na rozprawie nie usprawiedliwiał nieobecności drugiego pełnomocnika. Słusznie organ ocenił, że nie stanowiły podstawy do odroczenia rozprawy ani wyznaczony termin na ustosunkowanie się do wniosku o sprostowanie treści protokołu, który to termin upływał 12 dni po terminie rozprawy, ani nie przeprowadzenie dowodów wskazanych przez uprawnionego, który cofnął swoje wnioski na rozprawie – podczas nieobecności na niej pełnomocników wnioskodawcy. Z tego względu nie mogli wypowiedzieć się w zakresie tego wniosku i wniosku o sprostowanie protokołu, ale okoliczności te nie stanowiły przeszkody do zamknięcia rozprawy i wydania rozstrzygnięcia.
Następnie Sąd I instancji podzielił stanowisko Urzędu Patentowego RP, według którego wnioskodawca nie udowodnił w postępowaniu spornym, że zgłoszenie do ochrony spornego znaku towarowego "ORION" o numerze R.252304 nastąpiło w złej wierze. Zostało bowiem wykazane powołanymi przez organ dowodami, w szczególności zaświadczeniem Prezydenta Miasta [...] z dnia 8 września 2011 r., że to uprawniony jako pierwszy od dnia 12 października 2001 r. rozpoczął używanie nazwy "ORION" w działalności gospodarczej pod nazwą [...] . Używanie tej nazwy dla potrzeb wynajętego lokalu wynika z powołanego przez organ aktu notarialnego z dnia 19 marca 2002 r. oraz deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA wypełnionych 5 listopada 2001 r. i 7 lutego 2002 r.
Sąd I instancji wskazał, że w postępowaniu spornym w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy ciężar obalenia wskazanego wyżej domniemania spoczywał na wnioskodawcy, który temu nie sprostał. Zgodnie bowiem z art. 164 p.w.p. na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu i obowiązek wykazania okoliczności, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane dla udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy. Zgłoszenie znaku towarowego w złej wierze ma miejsce wówczas, gdy następuje pomimo wiedzy lub niewiedzy, będącej następstwem braku staranności, o istnieniu cudzego prawa lub interesu godnego ochrony, które mogą być przez to zagrożone i z zamiarem szkodzenia tym interesom. Dla oceny złej wiary zgłaszającego istotne znaczenie ma właśnie zamiar naganny z punktu widzenia zasad uczciwości. Jest tak wówczas, gdy zgłoszenie znaku jest dokonywane w celu wyeliminowania konkurenta z zamiarem przechwycenia jego klienteli. Oznacza to, że działa w złej wierze ten, kto wie lub przy dołożeniu należytej staranności powinien wiedzieć o rzeczywistym używaniu znaku przez innego przedsiębiorcę z sukcesem i - uprzedzając jego wniosek o rejestrację znaku - sam dokonuje zgłoszenia tego znaku. W literaturze podkreśla się, iż o działaniu w złej wierze można mówić w przypadku nieuczciwych zachowań, których celem jest zawłaszczenie cudzych oznaczeń, zgłoszenia znaku towarowego w celu zablokowania konkurentowi uzyskania rejestracji.
W ocenie WSA organ prawidłowo ocenił, że na gruncie niniejszej sprawy wnioskodawca nie udowodnił, że [...] przysługuje wcześniejsze od uprawnionego prawo do używania nazwy "ORION", jak i tego, że skarżącemu przysługuje prawo z tytułu licencji wyłącznej udzielonej 1 czerwca 2011 r. przez [...] na korzystanie z nazwy "ORION" – po jego zgłoszeniu. Przeczy temu bowiem ustalenie, że to uprawniony jako pierwszy, bo w dniu 12 października 2001 r. rozpoczął używanie nazwy ORION w działalności gospodarczej jako [...] . Wszak działalność gospodarcza prowadzona przez [...] została zarejestrowana w dniu 21 listopada 2001 r., zaś [...] w dniu 16 lipca 2007 r. Nie zostało natomiast udowodnione, w świetle powołanych wyżej dokumentów, by uprawniony tej działalności nie prowadził. Zatem to uprawniony od początku posługiwał się oznaczeniem "ORION" zgodnie z prawem i brak jest podstaw do twierdzenia, by zgłosił sporny znak w złej wierze.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, że z dokumentacji rozliczeniowej ZUS DRA za listopad 2001 r. (załącznik nr 13) wynika, że działalność gospodarcza prowadzona była pod firmą [...] – należy zauważyć, że dotyczy ona okresu od 1 października, zaś uprawniony zgłosił zmianę nazwy swojej działalności od 12 października 2001 r. Nie udowodnione są zatem twierdzenia skarżącego, że uprawniony rozpoczął działalność gospodarczą w zakresie usług pogrzebowych najwcześniej w lipcu 2002 r. i że [...] prowadzący działalność pogrzebową od dnia 21 listopada 2001 r. korzystał z prawa pierwszeństwa z prawa ochronnego na znak towarowy "ORION" na terenie całego kraju.
II
W skardze kasacyjnej wnioskodawca zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) poprzez nie uchylenie decyzji w sytuacji, gdy doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 366 k.p.c. per analogiam w zw. z art. 76 § 1 k.p.a, poprzez przyjęcie za ustalone faktów wynikających z uzasadnień orzeczeń, które zapadły w innych sprawach, których stronami nie były strony niniejszego postępowania, a nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu przepisów k.p.a., co stanowi zarazem naruszenie zasady bezpośredniości dowodów;
2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji, w sytuacji gdy doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawa, w szczególności poprzez naruszenie art. 256 ust. 1 w zw. z art. 2558 ust. 2 w zw. z art. 2557 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a w zw. z art. 94 § 2 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a i 77 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie orzeczenia na rozprawie, pomimo złożenia przez pełnomocników skarżącego wniosku o jej odroczenia, nie tylko z powodu braku możliwości stawienia się na rozprawie, ale także w związku z faktem, iż stronie wyznaczony został termin na ustosunkowanie się do wniosku o sprostowanie treści protokołu, który to termin upływał 12 dni po terminie rozprawy, nie przeprowadzenie dowodów wskazanych przez strony wobec "cofnięcia wniosku" przez uprawnionego, bez jednoczesnego umożliwienia wypowiedzenia się w tym zakresie przez stronę, w sytuacji gdy organ prowadzi postępowania w trybie k.p.a., a więc działa z urzędu, a nie kontradyktoryjnie;
3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji w sytuacji gdy doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawa, w szczególności poprzez naruszenie art. 131 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 164 p.w.p. w zw. z art. 7 k.c. stosowanego per analogiam poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż tożsamym dla ochrony prawa ochronnego jest używanie przez uprawnionego oznaczenia "ORION" dla prowadzenia działalności gospodarczej, a nie używanie jej dla prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług pogrzebowych, nieprawidłowe ustalenie daty rozpoczęcie działalności pogrzebowej przez uprawnionego, w szczególności pierwszeństwa w używania nazwy dla celów prowadzenia zakładu pogrzebowego, nieprawidłowe uznanie, iż znak towarowy został zgłoszony w złej wierze.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnioskodawca przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.
Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Z powyższego wynika, że to sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wskazując, które normy prawa zostały naruszone, a sąd kasacyjny nie ma obowiązku, ani też prawa do dokonywania konkretyzacji zarzutów kasacyjnych, wykładni zakresu zaskarżenia i jego kierunków, czy też domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1130/12; wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2029/12). Konsekwencją obowiązującej w postępowaniu przez Naczelnym Sądem Administracyjnym zasady dyspozycyjności jest bowiem to, że skarga kasacyjna powinna być tak skonstruowana i zredagowana, aby nie stwarzała żadnych wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt I FSK 281/13). Z systemowych relacji art. 176 i art. 183 p.p.s.a. wynika więc, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Określona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien, a ściślej rzecz ujmując, może podjąć - działając na podstawie i w granicach prawa - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt I GSK 482/12.).
Odnosząc powyższe do zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że niezasadny jest wadliwie skonstruowany zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sformułowany w pkt 3 jej petitum, który autor skargi kasacyjnej powiązał z przepisami prawa materialnego, tj. z art. 131 ust. 2 pkt 1 z art. 164 p.w.p. oraz z art. 7 k.c. W uzasadnieniu tego zarzutu kasator w istocie podważa ustalony przez UPRP w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny, tzn. m.in. podnosi nieprawidłowe ustalenie przez organ daty rozpoczęcia działalności pogrzebowej przez uprawnionego – [...] , czyli pierwszeństwa w używaniu nazwy dla celów prowadzenia zakładu pogrzebowego.
Podkreślenia wymaga, że ustalenia stanu faktycznego mogą być podważane za pomocą zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., ale w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego, nie zaś z przepisami prawa materialnego, jak to uczynił kasator. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. może być podniesiony jedynie w powiązaniu z odpowiednimi przepisami procedury administracyjnej. Chcąc zatem w skardze kasacyjnej podważyć przyjęty przez Sąd I instancji stan faktyczny, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. powinien być powiązany z naruszeniem przez organy administracyjne przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. ze stwierdzeniem, że doszło do oddalenia skargi mimo naruszeń tych przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak takiego powiązania czyni ten zarzut całkowicie niezasadnym.
Nieusprawiedliwione są zarzuty zawarte w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 256 ust. 1 w zw. z art. 2558 ust. 2 w zw. z art. 2557 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a w zw. z art. 94 § 2 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. i 77 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie orzeczenia na rozprawie, pomimo złożenia przez pełnomocników wnioskodawcy wniosku o jej odroczenie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło do naruszenia wskazanych przez kasatora przepisów, gdyż UPRP miał uzasadnione podstawy by oddalić wnioski pełnomocników wnioskodawcy o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 14 maja 2014 r., co słusznie zaakceptował Sąd I instancji.
Na wstępie należy stwierdzić, że w postępowaniu spornym z mocy art. 256 ust. 1 p.w.p. stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 94 § 2 k.p.a. Stosownie do § 1 art. 94 k.p.a. zasadą jest, że nieobecność na rozprawie stron należycie wezwanych na rozprawę - nie stanowi przeszkody do jej przeprowadzenia. Natomiast z art. 94 § 2 k.p.a. wynika, kiedy kierujący rozprawą ma obowiązek jej odroczenia. Mianowicie kierujący rozprawą ma obowiązek jej odroczenia, jeżeli stwierdzi poważne nieprawidłowości w wezwaniu stron na rozprawę, jeżeli niestawienie się strony zostało spowodowane przeszkodą trudną do przezwyciężenia, a także z innej ważnej przyczyny.
Artykuł 94 § 2 k.p.a. określa przypadki, których wystąpienie rodzi obowiązek odroczenia rozprawy. Po pierwsze są to poważne nieprawidłowości w wezwaniu stron na rozprawę, natomiast drugą okolicznością rodzącą obowiązek odroczenia rozprawy jest: "niestawienie się strony spowodowane przeszkodą trudną do przezwyciężenia". Ocena przeszkody nie do przezwyciężenia należy do kierującego rozprawą. Zalicza się do nich siłę wyższą, np. powódź, chorobę, wyłączenie środków komunikacji z powodu strajku, awarii. Trzecią okolicznością są "inne ważne przyczyny". Ustawodawca pozostawia kierującemu określenie innych ważnych przyczyn, które rodzą obowiązek odroczenia rozprawy. Przez "inne ważne przyczyny" należy rozumieć przyczyny, które uniemożliwiają osiągnięcie celu rozprawy, np. niestawienie się strony, świadka czy biegłego uniemożliwia udowodnienie danej okoliczności faktycznej.
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła żadna z okoliczności rodzących obowiązek odroczenia przez organ rozprawy. Sąd I instancji zasadnie podzielił oddalenie przez organ wniosków pełnomocników o odroczenie rozprawy.
Przypomnieć należy, że najpierw o odroczenie rozprawy wystąpił jeden z pełnomocników – rzecznik patentowy – [...] , motywując wniosek kolizją terminu przylotu z zagranicznego wyjazdu służbowego w dniu 14 maja 2014 r. Natomiast drugi z pełnomocników – radca prawny [...] wysłał wniosek o odroczenie rozprawy faksem, który wpłynął na dzień przed rozprawą i motywowany był nie przylotem z wyjazdu służbowego, a przebywaniem rzecznika patentowego - [...] na urlopie do dnia 16 maja 2014 r.
Na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. nie stawił się żaden z pełnomocników wnioskodawcy, którzy zostali wcześniej prawidłowo zawiadomieni o jej terminie. Termin rozprawy, którego odroczenia domagał się wnioskodawca został wyznaczony na rozprawie dwa miesiące wcześniej - w dniu 26 marca 2014 r. i to w obecności obu pełnomocników wnioskodawcy (rzecznika patentowego [...] i radcy prawnego [...] ). Pełnomocnicy nie zgłosili uwag dotyczących istnienia przeszkód do skutecznego stawiennictwa w dniu 14 maja 2014 r. pomimo, że przeszkody takie były znane rzecznikowi patentowemu [...] - co najmniej od dnia 5 marca 2014 r. - o czym świadczy data wystawienia biletu lotniczego złożonego na karcie 173, tom II akt adm.
Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji UPRP prawidłowo uwzględnił, że wnioskodawca był reprezentowany przez dwóch profesjonalnych pełnomocników, zatem brak możliwości stawienia się jednego z nich na rozprawie nie usprawiedliwiał nieobecności drugiego pełnomocnika. Sąd I instancji za organem prawidłowo stwierdził, że nie zachodziły przesłanki przemawiające za obowiązkiem odroczenia rozprawy z art. 94 § 2 k.p.a. Ponadto organ prawidłowo ocenił, że nie stanowiły podstawy do odroczenia rozprawy ani wyznaczony termin na ustosunkowanie się do wniosku o sprostowanie treści protokołu, który to termin upływał 12 dni po terminie rozprawy, ani nie przeprowadzenie dowodów wskazanych przez uprawnionego, który cofnął swoje wnioski na rozprawie (wnioski o dopuszczenie dowodów z zeznań świadków w osobach [...] oraz wnioski o dołączenie do niniejszego postępowania akt sprawy spornej o sygnaturze Sp. [...] oraz akt zgłoszeniowych znaków "ORION" o numerach Z.348675 i Z.342212) – podczas nieobecności na niej pełnomocników wnioskodawcy. Z tego względu nie mogli wypowiedzieć się w zakresie tego wniosku i wniosku o sprostowanie protokołu, lecz okoliczności te nie stanowiły przeszkody do zamknięcia rozprawy i wydania rozstrzygnięcia.
Niezasadne są również zarzuty wskazane w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., który kasator powiązał z art. 366 k.p.c. oraz z art. 76 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji za ustalone faktów wynikających z uzasadnień orzeczeń sądowych, które zapadły w innych sprawach, których stronami nie były strony niniejszego postępowania.
Wbrew zarzutom autora skargi kasacyjnej Urząd Patentowy - jak słusznie stwierdził Sąd I instancji - poczynił własne ustalenia faktyczne na podstawie przedłożonych w postępowaniu dowodów i dokonał ich prawidłowej oceny. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji – Urząd Patentowy wskazując na ustalenia faktyczne – powołał się na dowody, które je potwierdzają. Zostało bowiem wykazane powołanymi przez organ dowodami, w szczególności zaświadczeniem Prezydenta Miasta [...] z 8 września 2011 r., że to [...] jako pierwszy, w dniu 12 października 2001 r. rozpoczął używanie nazwy ORION w działalności gospodarczej - pod nazwą [...]. Używanie tej nazwy dla potrzeb wynajętego lokalu wynikało również z powołanego przez organ aktu notarialnego z 19 marca 2002 r. oraz deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA wypełnionych 5 listopada 2001 r. i 7 lutego 2002 r. Urząd Patentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zaznaczył jedynie, że jego stanowisko co do pierwszeństwa używania spornego oznaczenia "Orion" przez uprawnionego znajduje również oparcie w wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 21 września 2009 r. Jak stwierdził Sąd I instancji - wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej - z dokumentacji rozliczeniowej ZUS DRA za listopad 2001 r. (załącznik nr 13) wynika, że działalność gospodarcza prowadzona była przez uprawnionego [...] pod nazwą [...], przy czym należy zauważyć, że dotyczy ona okresu od 1 października, zaś uprawniony zgłosił zmianę nazwy swojej działalności od 12 października 2001 r. Zatem nie udowodnione są twierdzenia autora skargi kasacyjnej, że uprawniony rozpoczął działalność gospodarczą w zakresie usług pogrzebowych najwcześniej w lipcu 2002 r. i że [...] prowadzący działalność pogrzebową od dnia 21 listopada 2001 r. korzystał z prawa pierwszeństwa z prawa ochronnego na znak towarowy "ORION" na terenie całego kraju.
Co również istotne UPRP w postępowaniu spornym w przedmiocie unieważnienia prawa ma obowiązek przede wszystkim wyczerpująco rozpatrzeć i ocenić materiał dowodowy przedstawiony przez strony, a zwłaszcza przez wnioskodawcę, który już we wniosku o unieważnienie prawa, jak wynika expressis verbis z art. 2551 ust. 3 pkt 5 p.w.p., wskazuje środki dowodowe i zobowiązany jest do wykazania zasadności zgłoszonych podstaw unieważnienia, czego w rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie wykazał. Prawidłowa jest bowiem ocena organu, którą zaakceptował Sąd I instancji, że wnioskodawca w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym nie udowodnił, że zgłoszenie do ochrony spornego znaku towarowego "ORION" nastąpiło w złej wierze.
W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.
Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło