II OSK 1088/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-09

Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Barbara Adamiak, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę ostatecznej decyzji ustalającej należność z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej, złożony na podstawie art. 155 Kpa, może prowadzić do zmiany terminu powstania obowiązku zapłaty, jeśli przepis szczególny (art. 12 ust. 13 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych) jednoznacznie określa ten termin?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepis art. 155 Kpa nie może służyć zmianie rozstrzygnięcia, które w wyniku związania organu bezwzględnie obowiązującą normą prawną (terminem prawa materialnego) byłoby niedopuszczalne. Sąd podkreślił, że art. 12 ust. 13 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zawiera jednoznaczną normę określającą termin uiszczenia należności, który nie może być modyfikowany w trybie art. 155 Kpa.
Stan faktyczny
Gmina P. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na decyzję SKO w J. odmawiającą zmiany decyzji Starosty Z. ustalającej należność z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 12 ust. 1 uogrl) oraz przepisów postępowania (art. 155 Kpa, art. 80 Kpa, art. 141 § 4 Ppsa). Skarżąca domagała się uchylenia wyroku WSA i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2018r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Wr 562/16 w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 10 czerwca 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w części dotyczącej ustalenia należności z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 25 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Wr 562/16 oddalił skargę Gminy P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z 10 czerwca 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy zmiany decyzji Starosty Z. z 19 czerwca 2015 r. nr ... dotyczącej ustalenia należności z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, którą należy uiścić w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna Sąd I instancji wskazał, że wnioskowanej przez Gminie P. zmianie decyzji Starosty Z. sprzeciwia się przepis szczególny tj. przepis art. 12 ust. 13 o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Gmina P. wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 909, ze zm.; dalej uogrl), poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie ujawniające się nieuzasadnionym przyjęciem, iż niedopuszczalna jest zmiana terminu powstania obowiązku opłat z tytułu. 2) naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest obrazę: a) art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej Kpa) sprowadzające się do nieuzasadnionego przyjęcia - za SKO - iż w przedmiotowej sprawie nie można zmienić decyzji Starosty Z. z 19 czerwca 2015 r. bez uprzedniego uchylenia decyzji dot. pozwolenia na budowę, która stanowiła nie zbędny, załącznik do uzyskania decyzji ws. wyłączenia gruntów z produkcji rolnej; b) art. 80 Kpa i naruszenie przyznanej organowi administracji tym przepisem kompetencji do swobodnej oceny dowodów ujawniającej się dowolnym i subiektywnym przyjęciem —. za poprzednimi organami rozstrzygającymi w niniejszej sprawie - że niemożliwe jest ustalenie w przedmiotowej sprawie powstania obowiązku zapłaty należności z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji w dniu faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej; c) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej Ppsa) poprzez nie zawarcie w treści uzasadnienia wyroku, wyjaśnienia zajętego stanowiska, a ograniczenie się jedynie do lakonicznego stwierdzenia o poparciu stanowiska SKO. W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zdanie drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez sąd pierwszej instancji. Tak zarzut naruszenia prawa materialnego jak i art. 155 Kpa są chybione i opierają się na błędnym rozumieniu regulacji dotyczącej zmiany decyzji. Przed wszystkim wyjaśnić należy, że zmiana ostatecznej decyzji w trybie art. 155 Kpa nie polega na ocenie prawidłowości zmienianej decyzji. W jego ramach organ, bada, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ponadto przepis art. 155 Kpa może mieć zastosowanie tylko do rozstrzygnięć, w których organ ma możliwość swobody w kształtowaniu treści decyzji, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie może on służyć zmianie rozstrzygnięcia na takie, które w wyniku związania organu bezwzględnie obowiązującą normą prawną tj. terminem prawa materialnego byłoby niedopuszczalne. Ponadto to, czy art. 12 ust. 1 uogrl wyłącza zastosowanie art. 12 ust. 13 uogrl, jest już kwestią oceny prawidłowości decyzji i wykracza poza sprawę o zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa. W dalszej kolejności stwierdzić należy, że Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok w ogóle nie dokonywał wykładni art. 12 ust. 1 uogrl, a tym bardziej tego przepisu nie zastosował. Sąd wskazał natomiast, że art. 12 ust. 13 uogrl zawiera jednoznaczną normę, że należność uiszcza się w terminie do 60 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Natomiast zarzut naruszenia art. 155 Kpa, pomijając okoliczność, że jest to przepis o charakterze materialnoprawnym, a nie procesowym, jest dodatkowo całkowicie niezrozumiały. Sąd I instancji nie stwierdził bowiem, że przedmiotowej sprawie nie można zmienić decyzji Starosty Z. bez uprzedniego uchylenia decyzji dot. pozwolenia na budowę, która stanowiła nie zbędny, załącznik do uzyskania decyzji ws. wyłączenia gruntów z produkcji rolne, ale ze względu na jednoznaczną treść art. 12 ust. 13 uogrl i to, że termin prawa materialnego nie może być modyfikowany w trybie art. 1565 Kpa. Pozostałe dwa zarzuty naruszenia prawa procesowego są również niezasadne. Po pierwsze stan faktyczny sprawy, z uwagi na jej charakter jest jednoznaczny i nie było potrzeby prowadzenia przez organy jakiegokolwiek dodatkowego postępowania dowodowego. W żadnym razie nie został więc naruszony przez Sąd I instancji art. 80 Kpa. Również zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że odpowiada ono wymaganiom stawianym w tym przepisie, tj. zawarto w nim przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku umożliwia tym samym ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżony wyrok. W tym stanie rzeczy podstawy kasacyjne są niezasadne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił. Wobec tego, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, na podstawie art. 182 § 2 Ppsa, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło