I SA/Kr 569/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.P., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10.03.2016r., nr [...] , w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego, postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla B.P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10.03.2016r., nr [...] , w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów B.P.od czasu śmierci w 2013r. jej partnera S.F. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka w lokalu, którego obecnie właścicielami są spadkobiercy S.F.. W sprawie własności w/w nieruchomości toczy się spór w sądzie . Wnioskodawczyni otrzymuje rentę z tytułu trwałej niezdolności do pracy w wysokości 644,63 zł, miesięcznie oraz zasiłek z MOPS w wysokości 153 zł, miesięcznie. W 2015r. z tego tytułu oraz z działalności wykonywanej osobiście uzyskała 12 849,23 zł. Jej miesięczne wydatki obejmują: opłatę za leki – 150 zł., opłatę za telefon - 50 zł, opłatę za "media " – 100 zł, koszty wyżywienia – 400 zł. Skarżąca nie dysponuje oszczędnościami ani przedmiotami o wartości pow. 5000 zł. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). Obecna sytuacja wnioskodawczyni uzasadnia zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie dla niej adwokata w niniejszej sprawie. B.P. jest osobą samotną, nieposiadającą oszczędności a uzyskiwane niskie dochody z renty i zasiłków wydawane są praktycznie na bieżące potrzeby życiowe. Trzeba też zaznaczyć, że trwała niezdolność do pracy strony skarżącej uniemożliwia podjęcie dodatkowych zajęć, które mogłyby przynieść jej środki finansowe. Stąd też, zdaniem orzekającego, w analizowanej sytuacji, konieczność poniesienia kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika przez stronę skarżąca, jest poza jej możliwościami płatniczymi. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku B.P. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258§1 i § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.