II OSK 849/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2495/16 odrzucające skargę H. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3154/15 w sprawie ze skargi H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3154/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...]. Odpis wydanego w sprawie wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o przysługującym środku zaskarżenia doręczony został pełnomocnikowi skarżącej w dniu 25 maja 2016 r. W dniu 11 sierpnia 2016 r. skarżącej doręczono odpis opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku sporządzony przez pełnomocnika z urzędu. Pismem z 27 września 2016 r. H. M. wystąpiła z wnioskiem o zmianę pełnomocnika z urzędu oraz o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 28 listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2495/16, odrzucił skargę H. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego przywołanym powyżej wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem, który nie jest jeszcze prawomocny, co oznacza, że w niniejszej sprawie nie została spełniona wynikająca z art. 270 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanka prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie, którego wznowienia strona się domaga. Dopóki orzeczenie kończące postępowanie w sprawie było nieprawomocne, to wniesiona w tym czasie skarga o wznowienie postępowania została wniesiona nieterminowo - w tym wypadku przedwcześnie. W związku z powyższym Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 280 § 1 ww. ustawy. Skargą kasacyjną H.M. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie: - art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez fragmentaryczne, lapidarne odniesienie się do podstaw faktycznych uznania, że złożona skarga została wniesiona od wyroku, który nie jest jeszcze orzeczeniem prawomocnym, co właściwie uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego postanowienia; - art. 280 § 1 w zw. z art. 177 § 1, 4 i 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 258-261 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania została wniesiona od wyroku, który nie jest jeszcze orzeczeniem prawomocnym - a w wyniku powyższych uchybień błędne odrzucenie skargi. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, względnie rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego udzielonego z urzędu, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Stosownie do treści art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718, dalej: p.p.s.a.), w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Zgodnie zaś z art. 168 § 1 p.p.s.a., orzeczenie staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Orzeczenie staje się zatem prawomocne z chwilą, gdy strona nie złoży właściwego środka odwoławczego w terminie przewidzianym ustawą. Prawomocność taka nie wynika z żadnego dodatkowego orzeczenia i następuje z mocy prawa. Uzasadniając odrzucenie skargi H.M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 28 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że została ona wniesiona przedwcześnie, tj. od wyroku, który nie jest jeszcze prawomocny. Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić. Jak wynika z akt niniejszej sprawy przedmiotowy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2016 r. stał się prawomocny w dniu 13 września 2016 r., tj. następnego dnia po bezskutecznym upływie trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez skarżącą H. M., który to termin, stosownie do treści art. 177 § 4 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg w chwili doręczenia skarżącej przez Sąd sporządzonej przez jej pełnomocnika opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (11 sierpnia 2016 r.). Powyższe zostało potwierdzone przez Sąd I instancji w postanowieniu o stwierdzeniu prawomocności z dnia 5 stycznia 2017 r. (k. 68 verte akt IV SA/Wa 3154/15). Powyższe oznacza, że wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonym postanowieniu, H. M. wnosząc w dniu 27 września 2016 r. skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 28 listopada 2016 r. nie uchybiła art. 270 p.p.s.a. i złożyła skargę w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem. W tym kontekście należy podzielić stanowisko autora skargi kasacyjnej, że zaskarżone postanowienie odrzucające skargę o wznowienie naruszało art. 280 § 1 p.p.s.a. Za zasadny uznać należy również podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Należy się bowiem zgodzić z autorem skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w istocie w żaden sposób nie wyjaśnił przyczyn stwierdzenia, że objęty skargą o wznowienie wyrok nie jest jeszcze orzeczeniem prawomocnym. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.