I SA/Łd 812/16

Dnia 28 listopada 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w okresie od kwietnia do grudnia 2008 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu G. S. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 20 maja 2016 roku G. S. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2008 roku. W dniu 13 lipca 2016 roku podatnik wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 9 letnią córką. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 1.400 zł. Oświadczył, że z żoną pozostaje w separacji. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością jego siostry, ponosząc koszty opłat za prąd, wodę i gaz w granicach 300 zł miesięcznie. Ponadto 500 zł miesięcznie przeznacza na utrzymanie córki, ok. 600 zł wydaje na transport i wyżywienie. Zarządzeniami z 19 września i 21 października 2016 roku wnioskodawca został wezwany do przedstawienia zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata podatkowe; udokumentowanie czyją własnością jest nieruchomość będąca adresem zamieszkania wnioskodawcy i wysokości kosztów jej utrzymania ponoszonych przez skarżącego; udokumentowania faktu pozostawania przez skarżącego w separacji z małżonką, w przeciwnym wysadku udzielenie informacji o sytuacji majątkowej i dochodach żony skarżącego; udokumentowania wysokości świadczeń alimentacyjnych otrzymywanych przez córkę od matki niepozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, udokumentowanie wysokości wynagrodzenia za pracę skarżącego, na które wskazuje we wniosku o prawo pomocy, nadesłanie wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków i lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące, oświadczenia siostry wnioskodawcy o prowadzeniu z nim wspólnego gospodarstwa domowego oraz udzielnie informacji dotyczących sytuacji majątkowej i wysokości dochodów miesięcznych siostry wnioskodawcy, wobec nieposiadania orzeczenia o separacji z żoną nadesłanie oświadczenia żony wnioskodawcy potwierdzającego, że ich córka pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem i wskazanie w jakiej wysokości środki finansowe żona wnioskodawcy łoży na jej utrzymanie, a ponadto udzielenie informacji o sytuacji majątkowej żony skarżącego i nadesłanie odpisów jej zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata; udzielenie pełnej informacji dotyczącej działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę indywidualnie bądź w ramach spółek. W odpowiedzi wnioskodawca oświadczył, w 2014 roku nie uzyskiwał dochodów i nie składał zeznania podatkowego, przedstawił PIT-11 za 2015 rok, z którego wynika, że z tytułu zatrudnienia uzyskał dochód w wysokości 19.665 zł. Na dokumencie tym widnieje także adnotacja "24 II 2016. Odebrałem" opatrzona podpisem wnioskodawcy. Wnioskodawca nadesłał oświadczenie siostry, w którym wskazała ona, że nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego, bowiem mieszka ona w Z. przy ul A. 10, zaś jej brat mieszka w jej nieruchomości położonej w gminie P. Ś. R.53. Skarżący udokumentował wysokość ponoszonych miesięcznie opłat za wodę na poziomie ok. 108 zł, oraz za energię elektryczną w wysokości ok. 267 zł miesięcznie. Wnioskodawca przedstawił także umowę zlecenia swojej żony oraz dotyczący jej rachunek za wrzesień br, z którego wynika, że w ramach zajęć prowadzonych w Prywatnym Medycznym Studium Zawodowym uzyskała wynagrodzenie za wrzesień w wysokości 600 zł, Wnioskodawca nadesłał także oświadczenie swojej żony, w którym wskazał, że zamieszkuje wspólnie ze swoimi rodzicami, nie przekazuje mężowi żadnych kwot na utrzymanie dziecka, bowiem córka zamieszkuje bądź z nią bądź z mężem i oboje ponoszą koszty jej utrzymania. Skarżący nadesłał także wykaz szczegółowej listy płac z zatrudniającej go spółki A. sp. z o.o., z którego wynika, że jego miesięczne wynagrodzenie wynosi 1.355 zł netto. Z danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że wnioskodawca od 23 października 2013 roku wznowił prowadzenie indywidualnej działalności gospodarczej. Z kolei z danych Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżący wbrew złożonym w sprawie oświadczeniom jest członkiem zarządu oraz udziałowcem w B. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z., w której posiada 40 udziałów o wartości 20.000 zł. Z kolei w zatrudniającej go spółce A. od 24 stycznia 2014 roku do 29 lutego 2016 roku pełnił funkcje Prezesa zarządu. W okresie od grudnia 2014 roku do października 2015 roku wyłącznym udziałowcem tej spółki była siostra wnioskodawcy. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 9 letnią córką. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 1.400 zł. Oświadczył, że z żoną pozostaje w separacji, nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością siostry, ponosząc koszty opłat za prąd, wodę i gaz w granicach 300 zł miesięcznie. Ponadto 500 zł miesięcznie przeznacza na utrzymanie córki, ok. 600 zł wydaje na transport i wyżywienie. W sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych wnioskodawcy bądź wzbudza, wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Pomimo wystosowanego wezwania wnioskodawca nie nadesłał swoich zeznań podatkowych za lata 2014 i 2015 . Przedstawił jedynie PIT-11 za 2015 rok, z którego wynika, że z tytułu zatrudnienia uzyskał dochód w wysokości 19.665 zł. i oświadczył, że w 2014 roku nie uzyskiwał dochodów i nie składał zeznani podatkowego. W tym miejscu podkreślić należy, że badając oświadczenia wnioskodawczyni referendarz sądowy jest uprawniony do ich oceny pod kątem wiarygodności. Nie jest zatem zobowiązany przyjmować bezkrytycznie wszystkich wyjaśnień strony, lecz może je oceniać przez pryzmat logiki i doświadczenia życiowego. W toku postępowania ustalono że skarżący od 24 stycznia 2014 roku do 29 lutego 2016 roku pełnił funkcje Prezesa zarządu w zatrudniającej go obecnie spółce A.. Przedstawiony przez niego PIT-11 za 2015 rok dotyczy jedynie wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji Prezesa Zarządu spółki A., nie jest natomiast rocznym zeznaniem podatkowym skarżącego potwierdzającym, że były to jedyne dochody uzyskiwane przez niego w tym okresie. Doświadczenie życiowe podpowiada także, że skoro wnioskodawca uzyskiwał wynagrodzenie z tego tytułu w 2015 roku, a pełnił funkcję Prezesa Zarządu także w roku 2014 zapewne również wówczas funkcje te pełnił za wynagrodzeniem, które także nie stanowiło jego jedynego dochodu i dlatego nie przedstawił kopii swojego zeznania podatkowego za 2014 rok. Argumentację tę wzmacnia dodatkowo okoliczność wynikająca z danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, że wnioskodawca od 23 października 2013 roku wznowił prowadzenie indywidualnej działalności gospodarczej. Twierdzeniom wnioskodawcy dotyczącym tego, że jedynym źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.355 zł netto miesięcznie przeczy także ustalona w toku postępowania w oparciu o dane z Krajowego Rejestru Sądowego okoliczność pozostawania przez niego członkiem zarządu oraz udziałowcem w B. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z., w której posiada 40 udziałów o wartości 20.000 zł. W tym miejscu należy podkreślić, że rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich poryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Postawa skarżącego w przedmiotowym postępowaniu konsekwentnie odmawiającego udzielenia pełnych informacji dotyczących swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej czyni jego twierdzenia o braku środków umożliwiających pokrycie kosztów postępowania całkowicie niewiarygodnymi. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych obowiązków w żaden sposób nie udokumentował wysokości dochodów uzyskiwanych w latach poprzednich z tytułu zatrudnienia i prowadzonej działalności gospodarczej oraz zataił fakt posiadania udziałów w spółce prawa handlowego. Wobec nieudzielenia wiarygodnych informacji we wskazanym zakresie w sprawie brak jest praktycznie możliwości przeprowadzenia kompleksowej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie jego sytuacja uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uwagi na powyższe w sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia jego wniosku i przyznania mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.