II OZ 1020/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 6 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 96/16 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi P. B. na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w przedmiocie zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie W dniu 18 maja 2016 r. P. B. (dalej skarżący) wniósł skargę na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w przedmiocie zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. W skardze tej zawarty został m.in. wniosek o zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych. W wykonaniu zarządzenia wstępnego Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 czerwca 2016 r. pismem z dnia 10 czerwca 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do wskazania miejsca zamieszkania skarżącego i złożenia pełnomocnictwa procesowego, doręczono odpis odpowiedzi na skargę oraz przesłano formularz PPF w celu jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania. Przesyłka ta zawierająca m.in. formularz PPF została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 14 czerwca 2016 r. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 21 czerwca 2016 r. wskazał adres skarżącego i dołączył odpis pełnomocnictwa. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik skarżącego ani skarżący w terminie wyznaczonym do nadesłania wypełnionego formularza PPF nie przesłał przedmiotowego formularza. Zarządzeniem z dnia 11 lipca 2016 r. starszy referendarz sądowy wydał zarządzenie o pozostawieniu wniosku skarżącego z dnia 18 maja 2016 r. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że pełnomocnik skarżącego w wyznaczonym do tego terminie nie nadesłał do sądu wypełnionego formularza PPF, a zatem zgodnie z treścią art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej: "P.p.s.a.") wniosek ten należało pozostawić bez rozpoznania. Przewodniczący Wydziału II WSA w Gdańsku zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2016 r. na podstawie art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. wezwał pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w przedmiocie zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie wnosząc o jego uchylenie. Wskazał, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało wydane przed rozstrzygnięciem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skoro wniosek nie został merytorycznie rozpoznany wezwanie o wpis należało uznać za przedwczesne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że rozpatrując zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu Sąd bada czy zarządzenie to zostało wydane zgodnie z prawem tj. czy wskazana została prawidłowa podstawa prawna żądania uiszczenia wpisu od skargi a nadto czy wysokość wpisu została określona zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Podstawą żądania wpisu od skargi był art. 230 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Do pism wszczynających postępowanie zalicza się skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania (§ 2). W myśl art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Od uiszczania kosztów sądowych, do których zalicza się wpis, zwolnione są podmioty i rodzaje spraw wskazane w art. 239 § 1 i 2 P.p.s.a. W pkt 4 § 1 tego przepisu wskazano, że wpisu nie ma obowiązku uiszczać strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W niniejszej sprawie wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych tj. o przyznanie prawa pomocy z uwagi na nienadesłanie wypełnionego formularza PPF został pozostawiony bez rozpoznania zgodnie z regulacją art. 257 P.p.s.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ani skarżący ani jego pełnomocnik nie nadesłali wypełnionego formularza PPF w zakreślonym do tego 7 dniowym terminie. Pełnomocnik usunął inne braki formalne skargi natomiast w zakresie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy zaniechał odesłania wypełnionego formularza PPF. W tych okolicznościach nie mogło dojść do merytorycznego rozpoznania prawa pomocy a tym samym odpadła negatywna przesłanka wezwania do uiszczenia wpisu sądowego z art. 239 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Sąd postąpił właściwie wzywając pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi po tym jak pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Nie było to wezwanie przedwczesne. Odnośnie do prawidłowości zarządzenia o wpisie stwierdzić należy, że wysokość wpisu od skargi na bezczynność zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynosi 100 zł i właśnie taka wysokość wpisu została wskazana w zaskarżonym zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.