II SA/Ke 3/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania Ka. S., od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania K. S. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem E. S. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i w to miejsce orzekło o przyznaniu K. S. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem E. S. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego za okres od 1.07. do 31.10.2014 r. w wysokości 400,00zł miesięcznie. W uzasadnieniu Kolegium podało, że decyzją z dnia [...] organ I instancji przyznał K. S. prawo do zasiłku rodzinnego na dzieci do 5 lat – E. i A. S. na okres od 1.11.2013 r. do 31.10.2014 r. w kwocie 77,00zł miesięcznie oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego — opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu na dzieci E. i A. S., w kwocie 400,00zł miesięcznie, na okres od 1.11.2013 r. do 31.10.2014 r. Wnioskiem z dnia 14.07.2014 r., uzupełnionym w dniu 23.07.2014 r., K. S. wystąpiła do organu I instancji o przyznanie na rzecz drugiego dziecka prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego. W dniu [...] organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję wskazując, że art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych określa wyłącznie, iż dodatek przysługuje w wysokości 400,00zł miesięcznie i nie uzależnia kwoty dodatku od ilości dzieci wychowywanych przez osobę uprawnioną do jego uzyskania. Następnie Kolegium podało, że wobec rozbieżności na tle wykładni i stosowania przez sądy administracyjne art. 8 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, wyjaśnienia tych przepisów podjął się skład Naczelnego Sądu Administracyjnego i uchwałą z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt I OPS 15/13 stwierdził, że "dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 z późn. zm.), w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci." Organ odwoławczy podał, że z zaświadczenia pracodawcy – [...] Sp. z o.o z dnia 19.08.2013 r. wynika, iż K. S. przebywa na urlopie wychowawczym na dzieci E. i A. S. w okresie od 30.08.2013 r. do 29.08.2015 r. Z akt sprawy wynika także, że sprawuje ona osobistą opiekę nad dziećmi w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Zgodnie z dyspozycją art. 24 ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Wniosek o przyznanie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem – E. S. wpłynął do organu I instancji w dniu 18.07.2014 r., a uzupełniony został w dniu 23.07.2014 r. Zatem w opinii Kolegium należało przyznać prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego od 1.07. do 31.10.2014 r. Kolegium dodało, że uwzględniając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale z dnia 26.06.2014 r. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] i orzekło o przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad drugim dzieckiem. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję K. S., domagając się jej uchylenia w części w jakiej prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko E. S. zostało przyznane za okres od 1 Iipca 2014 r., a nie od dnia rozpoczęcia urlopu wychowawczego, zarzuciła naruszenie prawa materialnego w zakresie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię polegającą na przyznaniu skarżącej prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem od 1 lipca 2014 r., pomimo iż prawidłowa wykładnia powołanego przepisu winna powodować przyznanie dodatku w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, tj. od 1 września 2013 r. W uzasadnieniu skarżąca podała, że na urlopie wychowawczym na dzieci przebywa od 30 sierpnia 2013 r. do 29 sierpnia 2015 r. W związku z tym, iż dodatek na pierwsze dziecko przysługuje jej od początku urlopu wychowawczego również takie samo świadczenie winno być przyznane na drugie dziecko od początku urlopu wychowawczego. Inna wykładania powołanego powyżej przepisu prowadziłaby do pokrzywdzenia jednego dziecka względem drugiego. Wskazane stanowisko wprost potwierdza NSA w Warszawie w uchwale z dnia 26 czerwca 2014 roku, I OPS 15/13. Skarżąca również zwróciła uwagę, że inne organy do spraw pomocy społecznej przyznają świadczenia na drugie dziecko począwszy od pierwszego dnia urlopu wychowawczego. Jako dowód takie praktyki załączyła do skargi decyzję z dnia 1 października 2014 r. wydaną przez Miejsko - Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Prabutach). Strona skarżąca podkreśliła, że różnicowanie obywateli pod kątem miejsca ich zamieszkania jest niezgodne z Konstytucją. W związku z tym wykładania stosowania prawa również w tym zakresie winna być jednakowa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną art. 134 p.p.s.a. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotem zaskarżenia była decyzja reformatoryjna wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, której treścią było uchylenie decyzji organu I instancji odmawiającej stronie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem E. S. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oraz przyznanie K. S. prawa do tego dodatku, ale jedynie w okresie od 1 lipca do 31 października 2014 r. Uściślona na rozprawie w dniu 28 stycznia 2015 r. skarga na tę decyzję dotyczyła tylko tej części rozstrzygnięcia, w jakiej nie przyznano K. S. tego dodatku za okres od rozpoczęcia jej urlopu wychowawczego, tj. od dnia 30 sierpnia 2012 r. Datowany na 14 lipca 2014 r. wniosek inicjujący postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, dotyczył bowiem przyznania wspomnianego dodatku z tytułu opieki nad drugim dzieckiem skarżącej urodzonym w trakcie jednego porodu, właśnie za okres korzystania przez skarżącą z urlopu wychowawczego. Następnie trzeba zauważyć, że K. S. składała już wcześniej wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, wskazując w tym wniosku oboje urodzonych w wyniku ciąży bliźniaczej dzieci, tj. A. S. i E. Słonia. W załatwieniu tego wniosku ostateczną decyzją z dnia [...] przyznano skarżącej między innymi dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego – opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu na dziecko E. S., A. S. w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. K. S. od tamtej decyzji nie złożyła odwołania, w związku z czym stała się ona ostateczna w pierwszej instancji. Wniosek inicjujący postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją został złożony natomiast dlatego, że w dniu 26 czerwca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygnaturze I OPS 15/13 stwierdził, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 z późn. zm.), w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci. Ponieważ skarżąca mimo spełnienia tych przesłanek uzyskała powyższy dodatek do zasiłku rodzinnego tylko na jedno ze swoich urodzonych podczas jednego porodu dzieci, powołując się na powyższą uchwałę 7 sędziów NSA wniosła w dniu 18 lipca 2014 r. (data wpływu do organu) o przyznanie dodatku na drugie z nich. Jako podstawę odmowy przyznania tego dodatku za okres od 30 sierpnia 2012 r. do 30 czerwca 2014 r., organ II instancji wskazał przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Taka regulacja nie pozostawia wątpliwości co do zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skoro bowiem niespornie wniosek K. S. o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem E. S. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego został złożony w dniu 14 lipca 2014 r., a uzupełniony i sprecyzowany w dniu 23 lipca 2014 r., to nie mogła ona w ramach takiej sprawy uzyskać dodatku za okres poprzedzający tę datę. Takiej oceny nie mogła zmienić specyficzna sytuacja jaka zaistniała w sprawie w związku z istniejącymi poprzednio rozbieżnościami w orzecznictwie sądów administracyjnych co do przysługiwania przedmiotowego dodatku w razie dzieci urodzonych po ciąży bliźniaczej. Rozbieżności te zostały, jak wiadomo rozstrzygnięte przytoczoną wyżej uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 26 czerwca 2014 r., w związku z czym skarżąca złożyła swój wniosek o przyznanie przedmiotowego dodatku na drugie dziecko dopiero po uzyskaniu informacji o tej uchwale. Należy jednak zauważyć, że skarżąca mogła domagać się przyznania dwóch dodatków na oboje swoich dzieci urodzonych po ciąży bliźniaczej już w sprawie, którą zainicjowała wnioskiem z dnia 13 września 2013 r., czy nawet wcześniejszym wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2013 r. W razie odmowy bowiem przyznania podwójnego dodatku miała wówczas możliwość odwołania się od takich decyzji do organu II instancji i dalej do sądów administracyjnych, łącznie z Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tymczasem K. S., mimo objęcia swym wnioskiem z dnia 13 września 2013 r. o przyznanie przedmiotowego dodatku obojga swych dzieci urodzonych w trakcie jednego porodu i uzyskania decyzji z dnia 8 października 2013 r. przyznającej przedmiotowy dodatek tylko na jedno z tych dzieci, nie zaskarżyła tamtej decyzji dopuszczając do jej ustatecznienia w I instancji. Okoliczność ta dodatkowo, oprócz dyspozycji art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie pozwalała na przyznanie skarżącej dochodzonego dodatku do zasiłku rodzinnego na drugie dziecko urodzone w czasie jednego porodu za okres poprzedzający dzień 1 lipca 2014 r. Rozstrzygnięcia Sądu nie mogły zmienić również argumenty powołane przez skarżącą w skardze, ani też powołane tam i na rozprawie decyzje wydawane w innych sprawach przez organy administracji. W tym zakresie należy zauważyć, że rozstrzygnięcia takie w oczywisty sposób nie wiążą sądu administracyjnego rozstrzygającego skargę na inną decyzję administracyjną. Ponadto odnosząc się do poszczególnych powołanych przez skarżącą rozstrzygnięć trzeba zauważyć, że postępowanie zakończone kontrolowaną decyzją nie było prowadzone w trybie, o jakim mowa w art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak to miało miejsce w złożonej na rozprawie decyzji Prezydenta Miasta Radomia z 16 grudnia 2014 r., ani też w trybie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, który to tryb został zastosowany w decyzji Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Prabutach z dnia 1 października 2014 r. Co do tej ostatniej podstawy należy również wyrazić pogląd, że w niniejszej sprawie nie mogła mieć zastosowania podstawa wznowieniowa, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 7 kpa, ponieważ rozstrzygnięcie, jakie zapadło w sprawie zakończonej wspomnianą wyżej uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 26 czerwca 2014 r., nie stanowiło zagadnienia wstępnego w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. Należy również wyrazić wątpliwość, czy którakolwiek z przesłanek zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, przewidzianych w art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w niniejszej sprawie rzeczywiście zaszła. Skarżąca nie powoływała się bowiem na zmianę sytuacji rodzinnej lub dochodowej jej rodziny mającą wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, na fakt nabycia przez członka jej rodziny prawa do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ani też na nienależne pobranie świadczenia rodzinnego. Uwzględniając powyższe uwagi należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja przyznająca K. S. prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem E. S. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego za okres jedynie od 1 lipca do 31 października 2014 r. w wysokości 400 zł miesięcznie – nie narusza prawa. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.