V SA/Wa 2452/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... lipca 2016 r. nr ... w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za lipiec 2009 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] lipca 2016 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za lipiec 2009 r. w kwocie 3.354,00 zł z tytułu sprzedaży oleju opałowego przeznaczonego do celów opałowych, A.M. (dalej jako: "skarżąca"), złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia skarżącej środków niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej, co w konsekwencji prowadziłoby do konieczności zakończenia działalności lub nawet ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy. Natychmiastowe spłacenie sumy o tak znacznych rozmiarach wymagałoby bowiem niezwłocznego uzyskania kredytu, co jednak ze względu na znaczną kwotę i termin byłoby, jak podkreśliła wnioskodawczyni niezwykle utrudnione, a wręcz niemożliwe. W ocenie skarżącej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie kłóci się z interesem publicznym, zaś strona czyni starania, aby po zweryfikowaniu prawidłowości decyzji w wyniku przeprowadzonego postępowania sądowego, kwota zaległości podatkowej mogła zostać przez nią spłacona. W sprawie ponadto, na co zwróciła uwagę wnioskodawczyni, nie zachodzą również przesłanki negatywne, określone w art. 61 § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uniemożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Dodała, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji znajduje swoje potwierdzenie w zarzutach wniesionych w skardze. Zaznaczyła, że z uwagi na stale pogorszającą się sytuację materialną oraz bardzo trudną sytuację życiową, w której się obecnej znajduje, a także groźbę utraty koncesji na obrót paliwami ciekłymi, wykonanie decyzji zagraża potrzebom egzystencjonalnym skarżącej i jej rodziny. W dalszej kolejności wnioskodawczyni opisała specyfikę branży paliwowej oraz tryb udzielania koncesji, a jednocześnie podkreśliła, że zablokowanie rachunków bankowych może spowodować wszczęcie przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki postępowania w celu cofnięcia koncesji, z uwagi na fakt, że przedsiębiorca nie daje rękojmi należytego prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca, jak wskazała, nie posiada na chwilę obecną środków, aby spełnić przedmiotowe zobowiązanie, bo w chwili obecnej cały jej majątek został zajęty w związku z decyzjami organów celnych. Jak wyjaśniła, ani ona i ani jej mąż nie pobierają żadnych dywidend, ani wypłat z zysków z tytułu uczestnictwa w podmiotach gospodarczych, a to na skutek zajęć egzekucyjnych. Wyjaśniła, że utrzymuje się wraz z mężem i dwójką małoletnich dzieci z wolnych od zajęć wynagrodzeń, w łącznej kwocie ok. 2.400 zł oraz renty w kwocie ok. 400 zł. Łączne dochody skarżącej i jej męża wynoszą ok. 2.800 zł - 3.000 zł miesięcznie. Z tego odliczyć trzeba, jak podkreśliła, miesięczne koszty utrzymania rodziny takie jak żywność, zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych i zdrowotnych oraz spełnienie obowiązków szkolnych wobec małoletnich dzieci. Na dwoje dzieci jest przeznaczane ok. 1.400 zł, zaś na wydatki skarżącej i jej męża ok. 1.600 zł. Skarżąca podkreśliła, że bez pomocy dalszej rodziny nie jest w stanie zagwarantować elementarnych potrzeb członków swojej najbliższej rodziny. Ten stan rzeczy jest wynikiem m.in. postępowania organów podatkowych, które poprzez zablokowanie możliwości dysponowania środkami realnie ograniczyły możliwości obrony jej praw. Zdobycie, jak zaznaczyła, środków finansowych niezbędnych do skorzystania konstytucyjnych i fundamentalnych praw jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe ze względu na zastosowane zajęcia egzekucyjne. W chwili obecnej, co podkreśliła wnioskodawczyni, prowadzone są wobec niej postępowania egzekucyjne mające na celu ściągnięcie należności publicznoprawnych z tytułu rozliczenia podatku VAT: za styczeń 2014 ok. 212.218 zł, za czerwiec 2014 ok. 51.833 zł, za lipiec 2014 ok. 10.395 zł, za październik 2014 ok. 10.395 zł (kwoty należności głównych bez odsetek), co również wpływa negatywnie na możliwości finansowe skarżącej i nie można ich pomijać w ocenie niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z tym artykułem po przekazaniu skargi sądowi o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten sąd. Postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 61 § 5 p.p.s.a. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd ocenia czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że wniosek skarżącej zasługiwał na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w nim argumenty były trafne. W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje się oceny prawidłowości i legalności zaskarżonej decyzji jako, że przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a, nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004 r. o sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04). Powyższe oznacza, że argumentacja skarżącej kwestionująca prawidłowość prowadzonego w stosunku do niej postępowania podatkowego i odnosząca się do zawartych w skardze zarzutów, jako pozostająca bez związku z przesłankami wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, była bez znaczenia w toczącym się postępowaniu wpadkowym w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji. Przechodząc dalej Sąd stwierdza, że pomimo nietrafności części argumentacji, skarżąca uprawdopodobniła, że wykonanie przedmiotowej decyzji przed podjęciem przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia, może doprowadzić do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreśliła przede wszystkim, że wykonanie decyzji skutkowałoby zablokowaniem rachunków bankowych i wszczęciem postępowania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki dotyczącym cofnięcia decyzji koncesyjnej z [...] czerwca 2008 r. (ważna do [...] grudnia 2025 r.) i tym samym pozbawieniem skarżącej niezbędnych instrumentów do prowadzenia działalności gospodarczej. Z uwagi na specyfikę prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, zachowanie płynności finansowej oraz dysponowanie odpowiednim zabezpieczeniem finansowym jest niezbędne do bieżącego jej wykonywania. W ocenie Sądu, konsekwencją wykonania zaskarżonej decyzji jest możliwość wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, polegającej na pozbawieniu jej środków finansowych, w sytuacji, gdy dysponowanie środkami finansowymi gwarantuje prawidłowe wykonywanie bieżącej działalności gospodarczej. Przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji, przy uwzględnieniu sytuacji finansowej strony, może trwale uniemożliwić jej obrót paliwami ciekłymi, a w konsekwencji skutkować cofnięciem decyzji koncesyjnej. Sąd dokonując oceny zasadności wniosku wziął również pod uwagę nie tylko wysokość zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji, ale również fakt, że w chwili obecnej toczy się przed tut. Sądem 10 postępowań zainicjowanych przez skarżącą oraz inne zajęcia egzekucyjne dotyczące należności publicznoprawnych np. podatku VAT, gdzie organy podatkowe zablokowały możliwość dysponowania przez skarżącą środkami finansowymi. Należy zauważyć, iż dochód skarżącej i jej męża wynosi ok. 3.000 zł, na ich utrzymaniu pozostaje dwoje dzieci. W ocenie Sądu okoliczności przytoczone przez stronę we wniosku (jednak nie wszystkie, o czym wyżej) pozwalają na stwierdzenie, iż w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej. Sąd uznał, że skarżąca nie posiada na chwilę obecną środków, aby przedmiotowe zobowiązanie podatkowe spełnić dobrowolnie, a wyegzekwowane przymusowo może doprowadzić do faktycznego unicestwienia działalności skarżącej poprzez utratę stosowanej decyzji koncesyjnej. W przypadku późniejszego uchylenia zaskarżonej decyzji, zwrot wyegzekwowanego świadczenia nie przywróciłby zatem rzeczy do stanu pierwotnego. Powyższe okoliczności bezspornie wypełniają przesłankę wynikającą z art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. przesłankę trudnych do odwrócenia skutków. W sprawie zaistniały więc podstawy do udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej do czasu, gdy zaskarżona decyzja zostanie zbadana przez Sąd pod kątem zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.