II SA/Rz 1204/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-11-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez stowarzyszenie zwykłe stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, wymagającą zgody wszystkich członków stowarzyszenia i pełnomocnictwa przez nich udzielonego?Ratio decidendi
Wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez stowarzyszenie zwykłe jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. W związku z tym, zgodnie z art. 41a ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach, wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tej czynności. Brak spełnienia tych wymogów skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą środowiskowych uwarunkowań budowy farmy wiatrowej. Sąd wezwał pełnomocnika stowarzyszenia do przedłożenia zgody wszystkich członków stowarzyszenia na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd (wniesienie skargi) oraz pełnomocnictw od nich udzielonych, zgodnie z art. 41a ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach. Pełnomocnik nie uzupełnił tych braków w wyznaczonym terminie, argumentując, że wniesienie skargi nie jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd i że wykonanie wezwania w tak krótkim terminie jest niemożliwe ze względu na dużą liczbę członków stowarzyszenia. Sąd odrzucił skargę.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę Stowarzyszenia oraz zwrócono mu kwotę 300 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w [....] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia w postaci budowy farmy wiatrowej - postanawia – I. odrzucić skargę, II. zwrócić Stowarzyszeniu "[...]" w [...] kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Stowarzyszenie "[...]" w [...] złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], która określała środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej "[...]" w gminie [...], powiat [...], województwo [...] w wariancie I preferowanym przez inwestora.
W związku z brzmieniem art. 41a ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2015 r. poz. 1393 ze zm.), zwanej dalej P.o.s.", który do podjęcia przez przedstawiciela stowarzyszenia będącego jego reprezentantem czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności, wezwano pełnomocnika skarżącego Stowarzyszenia do nadesłania powołanej zgody i pełnomocnictw oraz danych osobowych wszystkich członków Stowarzyszenia. Wskazano termin 7 dni na dokonanie powyższego i pouczono, że brak tych działań skutkować będzie odrzuceniem skargi.
Przedmiotowe wezwanie doręczone zostało pełnomocnikowi strony skarżącej dnia 21 października 2016 r. W dniu 28 października 2016 r. pełnomocnik Stowarzyszenia nadesłał do tut. Sądu pismo, w którym wskazał, że Stowarzyszenie liczy ponad stu członków mieszkających na terenie trzech lub czterech gmin, dlatego wykonanie wezwania w tak krótkim wskazanym terminie nie jest możliwe ani poprzez zwołanie walnego zgromadzenia członków, ani też tym bardziej w drodze indywidualnego zbierania wymaganych dokumentów. Niezależnie od powyższego, pełnomocnik strony podkreślił, że żądanie Sądu pozbawione jest podstaw, bowiem złożenie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może być uznane za czynność przekraczającą zwykły zarząd. Na uzasadnienie postawionej tezy pełnomocnik powołał się na brzmienie art. 41a ust. 3 P.o.s., który zawierając katalog tego rodzaju czynności nie wskazuje na wystąpienie ze skargą do sądu administracyjnego. Ponadto, pełnomocnik strony skarżącej wskazał na brzmienie art. 40a ust. 5 P.o.s., który uprawniając przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie bądź zarząd do zaskarżenia do sądu administracyjnego bezczynności organu nadzorującego w związku ze złożonym wnioskiem o wpis do ewidencji, nie przewiduje wymogu przedłożenia zgody i pełnomocnictw, o których mowa w art. 41a ust. 2 P.o.s.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle brzmienia art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jednym z warunków formalnych pisma procesowego (w tym skargi z mocy brzmienia art. 57 § 1 P.p.s.a.) jest obowiązek dołączenia pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu, jeżeli pismo to składa pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tego dokumentu przed sądem – art. 46 § 3 P.p.s.a. Potwierdzeniem powyższej powinności jest także brzmienie art. 37 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub jego wierzytelny odpis.
Skarga w niniejszej sprawie podpisana została przez radcę prawnego jako pełnomocnika strony wnoszącej ją. Ze względu na brak wśród jej załączników dokumentu pełnomocnictwa, wezwano o jego przedłożenie. W odpowiedzi radca prawny nadesłał pełnomocnictwo udzielone mu przez H. S. jako przedstawiciela reprezentującego skarżące Stowarzyszenie.
Sąd uznał, że wystąpienie z niniejszą skargą stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd i w związku z powyższym wezwał Stowarzyszenie (za pośrednictwem pełnomocnika) do nadesłania zgody wszystkich jego członków oraz pełnomocnictwa przez nich udzielonego wraz z danymi osobowymi wszystkich członków Stowarzyszenia, co zgodne jest z brzmieniem art. 41a ust. 2 P.o.s. W ustawowym siedmiodniowym terminie podane braki nie zostały uzupełnione, co skutkuje koniecznością odrzucenia skargi.
Wskazać należy, że w świetle art. 41a ust. 1 P.o.s., stowarzyszenie zwykłe (a takim jest strona skarżąca) reprezentuje przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd. W świetle jednak treści art. 41a ust. 2 P.o.s., podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności. Oznacza to, że przedstawiciel stowarzyszenia zwykłego jest zasadniczo uprawniony do jego reprezentacji, przy czym uprawnienie to jest w pewnych przypadkach ograniczone poprzez konieczność uzyskiwania przez niego wspomnianej wyżej zgody i pełnomocnictwa. Przypadków tych ustawodawca nie zdefiniował, choć ułatwił ich określenie poprzez przykładowe wskazanie czynności uznanych przez niego za te, które przekraczają zwykły zarząd. Stosownie do art. 41a ust. 3 P.o.s. są nimi w szczególności: nabycie oraz zbycie nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego (pkt 1); ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego (pkt 2); zawarcie umowy kredytu albo pożyczki (pkt 3); przejęcie długu, uznanie długu, zwolnienie z długu, przystąpienie do długu, zawarcie umowy poręczenia lub zawarcie innej podobnej umowy (pkt 4); zaciągnięcie innych zobowiązań przekraczających wartość 10 000 zł (pkt 5).
Jest to - jak to już zaznaczono – katalog otwarty, a zatem także i nie wymienione w nim czynności mogą zostać zakwalifikowane jako mieszczące się w nim. Ocena w powyższym zakresie powinna uwzględniać przy tym okoliczności faktyczne konkretnego przypadku, a więc konkretnej sprawy administracyjnej. W ocenie Sądu, wniesienie skargi do sądu administracyjnego w sprawie niniejszej jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd i z tego względu wymaga dodatkowo przedłożenia zgody wszystkich członków Stowarzyszenia i pełnomocnictwa od nich (dla przedstawiciela reprezentującego Stowarzyszenie), które stanowią warunek formalnie rozstrzygający o jej dopuszczalności. Wyrażając takie stanowisko Sąd miał na uwadze konieczność uwzględnienia wagi inwestycji i wszystkich ewentualnych, tak korzystnych, jak i niekorzystnych jej skutków w zakresie zdrowia społeczności lokalnej oraz towarzyszącego jej świata zwierząt. Mając więc na względzie konsekwencje planowanej inwestycji, która może być źródłem rozbieżności ocen prezentowanych przez mieszkańców gminy, w której ma być ona zrealizowana, w zakresie wpływu na ich funkcjonowanie, uznać należało, że kwestionowanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania przedmiotowego przedsięwzięcia wymaga uzyskania dokumentów wskazanych w powołanym art. 41a ust. 2 P.o.s jako czynność przekraczająca zwykły zarząd.
Za przyjęciem innego zapatrywania nie świadczy wcale przywołany przez stronę skarżącą art. 40a ust. 5 P.o.s. W przepisie tym przewidziano uprawnienie dla przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenia lub zarządu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu nadzorującego w przedmiocie dokonania wpisu. Norma ta ma więc zastosowanie tylko do sytuacji opisanych w jej hipotezie i nie może obejmować swym zakresem innych stanów faktycznych. Zasada racjonalnego działania ustawodawcy nakazuje bowiem przyjęcie, że dokonał on celowego rozróżnienia poszczególnych sytuacji i w tej, gdzie przedmiotem skargi miałaby być bezczynność organu nadzorującego w przedmiocie wpisu do prowadzonej przez niego ewidencji przewidział on szczególne rozwiązanie i mniej warunków, celem szybszego rozstrzygnięcia kwestii możliwości rozpoczęcia działalności przez nowotworzone stowarzyszenie zwykłe.
W związku z podniesioną argumentacją trudno uznać, by wystąpienie ze skargą na decyzję zakwestionowaną w niniejszej sprawie stanowiło jedynie czynność zwykłego zarządu i jako takie wymagało tylko działań podejmowanych wyłącznie przez przedstawiciela reprezentującego to Stowarzyszenie tj. bez konieczności ich zatwierdzenia przez wszystkich członków stowarzyszenia poprzez stosowną zgodę i pełnomocnictwo.
Skoro więc uznano, że wystąpienie przez Stowarzyszenie "[...]" ze skargą na decyzję SKO z dnia [...] czerwca 2016 r. stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd, a strona skarżąca nie uzupełniła jej braku w postaci przewidzianej art. 41a ust. 2 P.o.s. zgody i pełnomocnictwa od wszystkich członków tego podmiotu, konieczne stało się odrzucenie niniejszej skargi, o czym orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 3, § 3 w zw. z art. 46 § 3, art. 37 § 1 P.p.s.a. i art. 41a ust. 2 P.o.s.
Podstawę zwrotu uiszczonego wpisu od skargi stanowi art. 232 § 1 pkt 1, § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło