I SAB/Wa 432/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. R. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta. [...] do rozpoznania wniosku z dnia 7 lipca 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego A. R. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 22 stycznia 2015 r. (data wpływu do Sądu 20 kwietnia 2016 r.) A. R., reprezentowany przez radcę prawnego A. S., złożył skargę na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia 7 lipca 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]". W skardze zarzucił organowi naruszenie prawa poprzez przekroczenie terminów rozpoznania sprawy określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższego wniósł o wyznaczenie Prezydentowi [...] niezwłocznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie odszkodowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że Prezydent postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. zawiesił postępowanie odszkodowawcze i wezwał strony do wystąpienia do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po współwłaścicielach przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] na skutek zażalenia skarżącego uchylił powyższe postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. uwzględnienie skargi na bezczynność polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu albo dokonania czynności w określonym terminie oraz zobowiązaniu do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy organ dopuścił się bezczynności i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. I SAB/Wa 432/16 Z przepisu art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej zwanej "k.p.a.") wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 Kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga A. R. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w zakreślonym w wyroku terminie. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że Prezydent w prowadzonym postępowaniu dopuścił się bezczynności. Nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania. Wniosek z dnia 7 lipca 2014 r. wpłynął do Prezydenta w dniu 8 lipca 2014 r. Zatem od tej daty rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a., którego bieg został przerwany w dniu [...] kwietnia 2016 r. poprzez wydanie przez Prezydenta postanowienia o zawieszeniu postępowania. Bieg ten zaczął biec ponownie w dniu 29 listopada 2016 r. kiedy to Wojewoda [...] postanowieniem o nr [...] uchyli ww. postanowienie o zawieszeniu. Tymczasem pomimo upływu prawie dwóch lat (nie licząc okresu zawieszenia postępowania) od złożenia opisanego wniosku, Prezydent nie zakończył postępowania zainicjowanego tym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpatrzenia wniosku w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy I SAB/Wa 432/16 wyznaczony termin czteromiesięczny dla załatwienia wniosku jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia merytorycznego. Ponadto, zdaniem Sądu, przebieg prowadzonego postępowania przez organ daje podstawy do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Rozpoznając sprawę Sąd wziął pod uwagę datę wpływu wniosku oraz fakt, że organ ani raz nie poinformował skarżącego o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do czego był zobligowany mocą art. 36 § 1 k.p.a. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (punkt 3 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 2 P.p.s.a. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.