I SA/Rz 786/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ WSA Jarosław Szaro Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. D. i G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 rok oddala skargę. I SA/Rz 786/16 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO), po rozpatrzeniu odwołania G.D. i M.D. (dalej: podatnicy/skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2016r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2016r. w kwocie 866,00zł, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2016r. Prezydent Miasta wszczął postępowanie podatkowe z urzędu w sprawie ustalenia podatnikom, prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "A" spółka cywilna z siedzibą w R., podatku od nieruchomości za 2016r. i następnie decyzją z dnia [...] maja 2016r. ustalił podatnikom, wysokość podatku od nieruchomości za 2016r. w kwocie 866,00zł. Podatek od nieruchomości ustalony został od gruntów związanych z działalnością gospodarczą o pow. 959 m2, położonych przy ul. [...] w K., będących własnością podatników na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Natomiast odnośnie budowli związanych z działalnością gospodarczą (plac utwardzony oraz wiata przystankowa), położonych na ww. nieruchomości, organ podatkowy I instancji ustalił podatek przy uwzględnieniu wartości rynkowej tych budowli, podanej przez podatników. Organ I instancji wskazał, że przyjmując stawki podatkowe związane z działalnością gospodarczą oraz ustalając podatek od nieruchomości w wysokości 866,00zł, oparł się na dokumentach zgromadzonych w trakcie postępowania w sprawie o ustalenie podatku od nieruchomości za rok 2014 i 2015. Decyzje organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2014r. i [...] czerwca 2015, utrzymane zostały w mocy decyzjami SKO odpowiednio: z dnia [...] listopada 2014r. i [...] sierpnia 2015r. Od powyższej decyzji organu I instancji podatnicy wnieśli odwołanie, po rozpatrzeniu którego, SKO powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716) – dalej: u.p.o.l, wynika, iż podatkowi od nieruchomości podlegają wszystkie grunty, chyba że są opodatkowane podatkiem rolnym lub leśnym. SKO wskazało, że według ewidencji gruntów i budynków nieruchomość stanowiąca działkę nr ew. 26/10 o pow. 0,0959 ha, położona w K. przy ul. [...], sklasyfikowana dotychczas jako "Tk" (tereny kolejowe), a obecnie "Bp" (zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy), podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nie jest bowiem użytkiem rolnym, ani lasem. Zdaniem organu odwoławczego, ww. grunt oraz posadowione na nim budowle w postaci placu utwardzonego oraz wiaty przystankowej są związane z prowadzoną przez podatników działalnością gospodarczą. Zdaniem SKO, wbrew twierdzeniom podatników, w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja, że przedmiotowa nieruchomość związana jest z osobistymi potrzebami podatników, a nie z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą. Organ II instancji wskazał, że podatnicy wnioskiem z dnia 19 października 2011r. zwrócili się do Prezydenta Miasta o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w którym określili planowaną inwestycję w postaci budowy budynku usługowego, placu manewrowego, miejsc postojowych, niezbędnej infrastruktury technicznej z przebudową kolidującego uzbrojenia podziemnego na działce nr ew. 26/10 (całej nieruchomości) oraz budowy zjazdu z działki nr ew. 624 na działkę nr ew. 26/10. Następnie w dniu 7 listopada 2012r. podatnicy wystąpili z wnioskiem o zmianę nazwy inwestycji na budowę budynku handlowo-usługowego wraz z placem manewrowym, miejscami postojowymi dla autobusów i busów na działce nr ew. 26/10 (całej nieruchomości) oraz budowę zjazdu z działki nr ew. 624 na działkę nr ew. 26/10. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] grudnia 2012r., ustalił warunki zabudowy i sposób zagospodarowania terenu, tj. inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo- usługowego wraz z placem manewrowym, miejscami postojowymi dla autobusów i busów na działce nr ew. 26/10 oraz budowie zjazdu z działki nr ew. 624 na działkę nr ew. 26/10, zgodnie z wnioskiem podatników. Ponadto w maju 2014r. podatnicy wystąpili z wnioskiem o ustanowienie na ww. działce przystanku komunikacyjnego (wiaty przystankowej), która to budowla – zdaniem SKO - związana jest z profilem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej w postaci usług przewozowych osób. Organ odwoławczy zaznaczył, że ubiegając się o ustalenie warunków zabudowy oraz o ustanowienie wiaty przystankowej, podatnicy nie ograniczyli obszaru działki nr 10/26, lecz uwzględnili całą jej powierzchnię, na której potencjalnie może być prowadzona działalność gospodarcza, choćby przez parkowanie na niej busów, czy przeznaczenie jej w całości na plac manewrowy. Wskazał również, że nieruchomość ta, w części dotychczas nie zajętej na działalność gospodarczą, stanowi teren zielony (trawnik) i biorąc pod uwagę jej cechy faktyczne oraz prowadzoną przez podatników działalność gospodarczą może być wykorzystywana wprost na ten cel, stając się tym samym elementem przedsiębiorstwa. W ocenie organu odwoławczego, słusznie również organ podatkowy I instancji objął podatkiem od nieruchomości budowle w postaci utwardzonego placu i wiaty przystankowej i ustalił od nich wymiar podatku. Organ wskazał, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Niewątpliwie zatem budowlą jest utwardzony plac o pow. 100 m2 na działce nr ew. 10/26, jaki istniał już w chwili nabycia przez podatników ww. nieruchomości oraz wiata przystankowa, o ustanowienie której podatnicy wystąpili w maju 2014r. Zdaniem SKO, z uwagi na fakt, iż podatnicy nie dokonywali odpisów amortyzacyjnych od budowli, będących przedmiotem opodatkowania, podstawę opodatkowania stanowi przepis art. 4 ust. 5 u.p.o.l., tj. wartość rynkowa budowli, określona przez podatników. W ocenie tego organu, podana przez podatników wartość utwardzonej asfaltem części działki o pow. 100 m2 w wysokości 2.000,00zł oraz wartość wiaty przystankowej w kwocie 2.000,00zł, nie budzi zastrzeżeń, zatem ustalenie wysokości podatku od budowli przy uwzględnieniu ich wartości jest prawidłowe. Organ II instancji stwierdził również, że nieruchomość stanowiąca przedmiot opodatkowania przy uwzględnieniu stawki podatkowej związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie jest - na mocy art. 1a ust. 2a u.p.o.l. - wyłączona od takiego opodatkowania. Na powyższą decyzję SKO podatnicy złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: 1) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że konieczność opodatkowania nieruchomości stawką wyższą – przewidzianą dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – wynika z samego faktu ich posiadania przez przedsiębiorcę i nie zależy od sposobu ich faktycznego wykorzystywania i związania (więzi) z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz przez nieuwzględnienie zarzutu, że przedmiot opodatkowania był zakupiony przez osoby fizyczne w celach osobistych nie zaś przez przedsiębiorstwo – spółkę cywilną "A"; 2) art. 122, art. 187 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749, ze zm.) – dalej: O.p, przez zaniechanie podjęcia wszelkich możliwych kroków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu społecznego oraz interesu obywateli, co naruszyło zasadę pogłębiania zaufania obywateli do państwa. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że nieruchomość położona przy ul. [...] w K. została nabyta na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej, a złożone wnioski i wydane decyzje na pozwolenia, pozwalały na przekształcenie przeznaczenia tej nieruchomości, jednak nigdy tego nie zrealizowano. Ponadto nieruchomość jest tylko w niewielkiej części wykorzystywana pod prowadzoną działalność gospodarczą (100m2). Zdaniem skarżących, organ podatkowy przyjął z góry, że jeżeli osoba fizyczna jest również przedsiębiorcą to wszelkie nieruchomości, oprócz mieszkalnych, podlegają opodatkowaniu według wyższej stawki, pomijając fakt, że przedmiotowa nieruchomość w żaden sposób nie jest związana finansowo, czy księgowo ze spółką cywilną skarżących, nie wskazując podstawy uznania skarżących za przedsiębiorców, a nie osoby fizyczne. Skarżący podkreślili, że przedmiotowe nieruchomości, nigdy nie zostały wykazane w ewidencji działalności gospodarczej, ani wprowadzone do ewidencji środków trwałych, a podatnicy nie zaliczali żadnych wydatków związanych z nabytymi nieruchomościami do kosztów prowadzonej działalności gospodarczej. Według skarżących, organ podatkowy błędnie stwierdził, że mimo nie wniesienia nieruchomości do spółki cywilnej, w ramach której prowadzą działalność gospodarczą, powinna być ona traktowana jako związana z tą działalnością. Nie wzięto pod uwagę okresu czasu jaki upłynął od nabycia działki w grudniu 2007r., do złożenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w październiku 2011r., który wskazuje, że była ona wykorzystywana tylko w celach osobistych. W ocenie skarżących to, że zajmują część gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej nie uzasadnia rozszerzenia i uznania, że przedmiotowe grunty w całości są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatnicy sami zdecydowali, że tylko część działki są w stanie wyłączyć spod celów osobistych. W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, dalej: P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga jest niezasadna. Spór pomiędzy skarżącymi a organami podatkowymi w przedmiotowej sprawie koncentruje się głównie wokół tego czy cała nieruchomość oznaczona jako działka nr 26/10 stanowi grunt związany z prowadzoną przez skarżących działalnością gospodarczą, czy tylko cześć gruntu winna być w ten sposób zakwalifikowana. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016r., gruntami, budynkami i budowlami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej są grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Zgodnie z ww. zastrzeżeniem, do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d; budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. Jak wynika z brzmienia tego przepisu ustawodawca, co do zasady, wszystkie grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy traktuje jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, za wyjątkami, o których mowa w art. 1a ust. 2a u.p.o.l. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że skarżący w niniejszej sprawie bez wątpienia są przedsiębiorcami, co wynika z zalegających w aktach sprawy wyciągach z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Co prawda prowadzą oni działalność gospodarczą, w formie spółki cywilnej, jednakże to im indywidualnie przysługują cechy przedsiębiorców, gdyż sama spółka cywilna przymiotu takowego nie posiada. Zgodnie zatem z powołanym wyżej przepisem art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., wszelkie grunty będące w ich posiadaniu, jako przedsiębiorców, należy traktować jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, za wyjątkami, o których mowa w art. 1a ust. 2a u.p.o.l. W niniejszej sprawie jednak z żadnym z tych wyjątków nie mamy do czynienia, ponieważ działka oznaczona nr 26/10 aktualnie nie jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, w związku z czym nie może być w jakikolwiek sposób związana z budynkiem mieszkalnym (art. 1a ust. 2a pkt 1 u.p.o.l.), a wyjątki wymienione w art. 1a ust. 2a pkt 2 i 3 u.p.o.l. nie mają w niniejszej sprawie w ogóle zastosowania. Kwestionując prawidłowość zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili, że działka nr 26/10 nie została wprowadzona do ewidencji środków trwałych, co świadczy o tym, że stanowi ona ich majątek osobisty, niestanowiący części składowej ich przedsiębiorstwa, działającego w ramach spółki cywilnej, której są wspólnikami. Odnosząc się do tej kwestii należy podkreślić, że okoliczność ta nie ma znaczenia na gruncie przepisów u.p.o.l. Ustawa ta bowiem w art. 1 a ust. 1 pkt 3 stanowi jedynie o gruntach będących w posiadaniu przedsiębiorcy, nie uzależniając ich opodatkowania według wyższej stawki od zaewidencjonowania nieruchomości w ewidencji środków trwałych. Kwestia zaewidencjonowania tej nieruchomości, jako środka trwałego, ma bowiem znaczenie na gruncie przepisów o podatku dochodowym, a jedynie fragmentarycznie na gruncie przepisów dotyczących podatku od nieruchomości, tzn. w przypadku określenia podstawy opodatkowania amortyzowanej budowli, podlegającej opodatkowaniu tym podatkiem. Nie ma zaś wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego w przypadku opodatkowania gruntów. Nabyta przez skarżących działka, pomimo faktu niewniesienia jej do spółki cywilnej, w ramach których prowadzą oni działalność gospodarczą, winna być potraktowana jako związana z tą działalnością, gdyż to skarżący indywidualnie są przedsiębiorcami, a status taki nie przysługuje stworzonej przez nich spółce cywilnej. Z powyższych względów, skarżący władają tą nieruchomością, które to władztwo spełnia cechy posiadania, w rozumieniu art. 1 a pkt 3 u.p.o.l. W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób też zasadnie utrzymywać, że większa część przedmiotowej działki, odpowiadająca powierzchni 859 m2, służy zaspokajaniu ich osobistych potrzeb, albowiem przeciwko temu stwierdzeniu przemawia fakt wystąpienia przez skarżących o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, pozwolenia na budowę budynku i infrastruktury, która bez wątpienia ma służyć celom gospodarczym, wynikającym z prowadzonej przez nich działalności. Ponadto, w miesiącu maju 2014r. podatnicy wystąpili z wnioskiem o ustanowienie na ww. działce przystanku komunikacyjnego (wiaty przystankowej), która to budowla jednoznacznie związana jest z profilem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej w postaci usług przewozowych osób. Jak słusznie podkreśla SKO, ubiegając się o ustalenie warunków zabudowy oraz o ustanowienie wiaty przystankowej, podatnicy nie ograniczyli obszaru działki nr 10/26, lecz uwzględnili całą jej powierzchnię, na której potencjalnie może być prowadzona działalność gospodarcza, choćby przez parkowanie na niej busów, czy też przeznaczenie jej w całości na plac manewrowy. Sąd podziela stanowisko SKO, że decydującą okolicznością jest uzewnętrzniony przez podatników zamiar wykorzystywania całej działki nr 10/26, dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej oraz potencjalna możliwość realizacji tej działalności na całej nieruchomości, pomimo aktualnie faktycznego jej ograniczenia jedynie do części działki, nie wprowadzenia jej do ewidencji środków trwałych, czy też nie ujęcia w kosztach uzyskania przychodów wydatków związanych z utrzymaniem tej nieruchomości oraz faktu, że podatnicy nie wykorzystali dotychczas pozwolenia na budowę, które niebawem ma wygasnąć. Intencje skarżących w tym zakresie zostały zamanifestowane w sposób wyraźny i jednoznaczny, w związku z tym prezentowane przez nich stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie. Nie budzi również wątpliwości Sądu uznanie przez organy podatkowe, że budowle w postaci utwardzonego placu manewrowego o pow. 100 m2 na działce nr 10/26 oraz wiata przystankowa, stanowią budowle w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., oraz ich opodatkowanie podatkiem od nieruchomości przy uwzględnieniu wartości tych budowli podanej przez skarżących. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego nie ustalenia przez organy podatkowe czy względy techniczne nieruchomości pozwalają na prowadzenie na niej działalności gospodarczej, należy wskazać, że w związku ze zmianą brzmienia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., od dnia 1 stycznia 2016r. nie można skutecznie powoływać się na okoliczność względów technicznych celem wyłączenia gruntów od opodatkowania według najwyższej stawki, zatem ustalenia w tym zakresie nie miałyby znaczenia dla wysokości podatku od nieruchomości. Niezasadne są również zarzuty naruszenia art. 122, art. 187 oraz art. 191 O.p. W ocenie Sądu, organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania, zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz uczyniły zadość swoim obowiązkom procesowym, w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, który został oceniony w sposób rzetelny i kompleksowy, w związku z czym organom nie można zarzucić dowolności w tym zakresie. Nie znajdując podstaw do uchylenia wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć, na podstawie art. 151 P.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji.