VII SA/Wa 282/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-01
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Włodzimierz Kowalczyk, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie robót budowlanych polegających na dociepleniu ścian zewnętrznych zabytkowego budynku mieszkalnego, które zakrywają oryginalny detal architektoniczny, może zostać uzgodnione przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, jeśli jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Wykonanie robót budowlanych polegających na dociepleniu ścian zewnętrznych zabytkowego budynku, które zakrywają oryginalny detal architektoniczny i są sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie może zostać uzgodnione przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który nakazuje zachowanie detalu architektonicznego i struktury budynku, jest wiążący dla organów ochrony zabytków.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę I. M. i R. M. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiające uzgodnienia wykonanych robót budowlanych polegających na dociepleniu ścian zewnętrznych zabytkowego budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia, mimo istnienia podstaw do uzgodnienia wykonanych robót.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi I. M. i R. M. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia wykonywanych robót budowlanych oddala skargę
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z [...] listopada 2015 r. znak: [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1446, ze zm.), po rozpoznaniu zażalenia I. M. i R. M. - utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] lutego 2015 r., znak [...], odmawiające uzgodnienia wykonanych robót budowlanych polegających na dociepleniu ścian zewnętrznych elewacji budynku mieszkalnego zlokalizowanego w m. [...] przy ul. [...], na działce nr [...] znajdującej się od strony działki nr [...] (elewacja boczna przy wjeździe na działkę) bez uzyskania pozwolenia na budowę uzgodnionego z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Organ odwoławczy wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawomocnym wyrokiem z 27.05.2014 r. w sprawie II SA/Bd 209/14, uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...].12.2013 r., sygn. [...], w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych przy ul. [...] w [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...].10.2013 r., sygn. [...]. Sąd w wyroku zobowiązał ww. organ nadzoru budowlanego do uzyskania uzgodnienia na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane wykonanych robót budowlanych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Wobec powyższego organ powiatowy w [...] wystąpił do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o dokonanie powyższego uzgodnienia, w celu doprowadzenia przeprowadzonych prac do stanu zgodnego z prawem.
W odpowiedzi organ konserwatorski pierwszej instancji postanowieniem z [...].02.2015 r., sygn. [...], odmówił uzgodnienia wykonanych robót budowlanych bez uzyskania pozwolenia na budowę uzgodnionego z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Organ pierwszej instancji wskazał, że obiekt stanowiący przedmiot postępowania jest budynkiem objętym ochroną konserwatorską na mocy ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Miasta [...] nr [...] przyjętego przez Radę Gminy [...] w dniu [...].06.2006 r., jak również znajduje się na terenie strefy B ochrony konserwatorskiej, ustalonej w powyższym akcie prawnym. Zaznaczył, że dzięki swoim wartościom architektonicznym i historycznym, zachowanym pomimo wykonania samowolnych robót, nieruchomość ta została ujęta w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Wyjaśniono, iż przeprowadzona termomodernizacja ma charakter odwracalny oraz że organ ten jest w posiadaniu fotografii wykonanych w 2009 r., w trakcie prowadzonych samowolnie prac. Na podstawie ww. materiału dowodowego oraz biorąc pod uwagę okoliczność analogicznego opracowania pozostałych elewacji [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził, iż pod warstwą styropianu znajduje się wystrój ceglany. Organ ten uznał, iż w wyniku przeprowadzenia ww. działań zakryciu uległy charakterystyczne elementy budynku, świadczące o jego wartościach oraz zmieniła się stylistyka ocieplonej ściany. Wyrażono jednocześnie przekonanie, że przedmiotowe roboty budowlane stoją w sprzeczności z ww. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym restauracja i modernizacja techniczna obiektów o wartościach historyczno-kulturowych dopuszczalna jest wyłącznie na zasadzie maksymalnego zachowania struktury budynku i detalu architektonicznego.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpoznaniu zażalenia, w którym Państwo M. wskazali, że organ konserwatorski wydał postanowienie bez ustalenia stanu budynku sprzed dokonania ocieplenia, zaś ocieplenie sąsiednich budynków, o analogicznych formach, zyskało uzgodnienie wojewódzkiego konserwatora zabytków – wskazał, że winien mieć na względzie przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
Zgodnie z zaleceniami wyroku WSA w Bydgoszczy z 27.05.2014 r. (II SA/Bd 209/14), [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zobligowany był zająć stanowisko w sprawie wniosku organu nadzoru budowlanego, co też uczynił.
Budynek objęty postępowaniem, pochodzący z 1906 r. pełnił dawniej funkcję siedziby okręgowego inspektora szkolnego. Zgodnie z informacjami umieszczonymi na karcie ewidencyjnej ww. zabytku wykonanej we wrześniu 2013 r. przez K. G., jego stan zachowania jest dobry. Obiekt posiada wartości artystyczne wynikające z zastosowania przemyślanej kompozycji asymetrycznej bryły, z odwołaniem do nurtu architektury, oraz efektów dekoracyjnych w postaci kształtowanych w cegle opasek okiennych, pseudoboniowania, wykusza. Wyraz artystyczny ww. nieruchomości osiągany jest ponadto poprzez skontrastowanie w warstwie wykończeniowej partii ceglanych i gładkiego tynku. O dużym znaczeniu przedmiotowego obiektu dla historii kultury materialnej regionu oraz znaczącej roli dla lokalnej społeczności świadczy ustanowienie indywidualnej ochrony omawianego budynku w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta [...] dla terenu położonego pomiędzy ul. [...], północną granicą administracyjną miasta, [...] Przedmieściem i brzegiem Jeziora [...] przyjętym uchwałą Rady Gminy [...] z [...].06.2006 r. nr [...].
Organ odwoławczy podzielił zdanie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o negatywnym wpływie wykonanej częściowej termomodernizacji ścian zewnętrznych na wartości zabytkowe budynku przy ul. [...] w [...]. Na podstawie materiału fotograficznego znajdującego się w aktach sprawy oraz w oparciu o wiedzę dotyczącą historii architektury posiadanej przez organ z urzędu, można bez wątpienia stwierdzić, iż dekoracja architektoniczna kształtowana w cegle, obejmująca m. in. opaski okienne i pseudoboniowanie, obecna na nieocieplonych elewacjach zabytku posiada swoją kontynuację na ścianie pokrytej obecnie warstwą styropianu.
W wyniku wykonanych samowolnie prac ociepleniowych doszło do przesłonięcia znacznej partii oryginalnego wykończenia elewacji budynku i zmieniony został niekorzystnie charakter architektoniczny tej części nieruchomości. Stąd też, działania przeprowadzone przez I. M. i R. M. uznać należy za niedopuszczalne pod względem konserwatorskim.
Prace te stoją również w sprzeczności z aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym na nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Budynek przy ul. [...] jest obiektem indywidualnie chronionym w ww. uchwale. Zgodnie z § 6 ust. 3 pkt 2 przedmiotowego planu, ustalona została ochrona formy i substancji historycznej tego budynku tj. zachowanie w niezmienionej postaci bryły budynku (w tym rodzaju i kształtu dachu) i elewacji (rozmieszczenia i wielkości otworów okiennych oraz drzwiowych, kształtu otworów okiennych, detalu architektonicznego, balkonów, tarasów). Wprowadzono również zasadę, iż restauracja i modernizacja techniczna tego obiektu ma być przeprowadzona z maksymalnym zachowaniem struktury budynku i detalu architektonicznego, a także nakaz odtworzenia budynku (bryły, elewacji) na podstawie dostępnych źródeł informacji w przypadku zniszczenia części lub całości obiektu.
Modernizacja techniczna wykonana samowolnie przez strony została przeprowadzona bez poszanowania historycznego detalu ww. nieruchomości. A zatem, naruszone zostały ustalenia planu miejscowego. W świetle zapisów ww. uchwały, winny zostać odtworzone zniszczone partie elewacji.
Ustosunkowując się do zarzutu stron, organ drugiej instancji pragnie wskazać, iż strony nie podały konkretnych adresów obiektów z sąsiedztwa, charakteryzujących się analogicznymi formami architektonicznymi, których termomodernizacja zewnętrzna uzyskała pozytywne stanowisko organu konserwatorskiego. Nie przedstawiono żadnych dowodów, iż do wyrażenia takiej opinii doszło. Niemniej jednak, podkreślić należy, iż wojewódzki konserwator zabytków każdą sprawę rozpatruje indywidualnie, każdorazowo analizując wpływ konkretnych działań na zachowane wartości zabytkowe danego obiektu lub obszaru.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] listopada 2015 r. złożyli I. M. i R. M. wnosząc o jego uchylenie, uchylenie poprzedzającego go postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na:
1. zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym ze wskazanych wyżej przepisów, w szczególności poprzez zaniechanie analizy całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj.:
- pisma skarżących z [...].04.2012 r., w którym wskazane zostały adresy sąsiednich nieruchomości w [...], które otrzymały uzgodnienia dociepleń oraz zdjęcia obrazujące dokonane docieplenia,
- decyzji PINB w [...] z [...].10.2013 r., w której organ potwierdził okoliczność legalnego docieplenia na sąsiednich budynkach przy ul. [...] w [...],
2. oparciu się na materiale fotograficznym znajdującym się w aktach sprawy, który nie dotyczy przedmiotowych okien, lecz okien znajdujących się na innej, nie docieplonej stronie budynku i w konsekwencji oparcie się na niedopuszczalnej w sprawie analogii;
3. niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nieprzeprowadzenie analizy, czy warunek wskazany w wyroku z 27 maja 2014 r. WSA w Bydgoszczy (sygn. akt II SA/Bd 209/14), że "aby wydać decyzję o doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego, należy najpierw ustalić, jaki był ten stan" został zachowany przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i w konsekwencji utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia;
4. wybiórczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędnych ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, pozostających w opozycji do zgromadzonego materiału dowodowego;
Il. naruszenie przepisu postępowania - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji, pomimo, że istniały podstawy do uzgodnienia w formie postanowienia, wykonanych bez uzyskania pozwolenia na budowę uzgodnionego z wojewódzkim konserwatorem zabytków, robót budowlanych polegających na dociepleniu omawianych w sprawie ścian zewnętrznych elewacji budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było zatem -stosownie do dyspozycji powołanych przepisów- dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Badając legalność skarżonych rozstrzygnięć w oparciu o powyższe kryteria stwierdzić trzeba, że postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] listopada 2015 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] lutego 2015 r. nie naruszają prawa.
Budynek objęty postępowaniem, pochodzący z 1906 r. pełnił dawniej funkcję siedziby okręgowego inspektora szkolnego. Z akt sprawy wynika, że jego stan zachowania jest dobry. Obiekt ten posiada wartości artystyczne wynikające z zastosowania przemyślanej kompozycji asymetrycznej bryły, z odwołaniem do nurtu architektury, oraz efektów dekoracyjnych w postaci kształtowanych w cegle opasek okiennych, pseudoboniowania, wykusza. Wyraz artystyczny tej nieruchomości osiągany jest ponadto poprzez skontrastowanie w warstwie wykończeniowej partii ceglanych i gładkiego tynku. O dużym znaczeniu przedmiotowego obiektu dla historii kultury materialnej regionu oraz znaczącej roli dla lokalnej społeczności świadczy ustanowienie indywidualnej ochrony omawianego budynku w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta [...] dla terenu położonego pomiędzy ul. [...], północną granicą administracyjną miasta, [...] Przedmieściem i brzegiem Jeziora [...] przyjętym uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...].06.2006 r.
Zgodnie z zapisami ww. obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Miasta [...] uchwalonego przez Radę Gminy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...].06.2006 r., budynek stanowiący przedmiot niniejszego postępowania zlokalizowany jest w strefie B ochrony konserwatorskiej, a także znajduje się w wykazie obiektów o wartościach historyczno-kulturowych objętych ochroną konserwatorską w niniejszym planie. Dzięki swoim wartościom architektonicznym i historycznym budynek ujęty został w wojewódzkiej ewidencji zabytków, która zgodnie z art. 22 ust 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest podstawą do tworzenia gminnych ewidencji zabytków. Mając na uwadze powyższe oraz zachowane do dnia dzisiejszego wartości architektoniczne i historyczne obiektu (pomimo wykonanych samowolnie robót budowlanych) obiekt odpowiada ustawowej definicji zabytku (art. 3 pkt 1 ww. ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami).
Skarżący przeprowadzili docieplenie ściany opisanego budynku przy ul. [...] w [...], który należy do zespołu budynków przy ul. [...] wzniesionych w latach początkowych XX wieku (pochodzi z 1906 roku) o wyróżniającej je formie historycznej i architektonicznej.
Już z protokołu sporządzonego przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w [...] w dniu [...] marca 2010 r. wynika, że współwłaściciele nieruchomości przy [...] – I. M. i R. M. przeprowadzili prace dociepleniowe bez uzyskania pozytywnej opinii organu konserwatorskiego. Z protokołu, do którego dołączono dokumentację fotograficzną wynika również, że okna po przeprowadzeniu robót dociepleniowych zostały pozbawione szczegółów ich historycznego wyglądu i wartości architektonicznej określającej czasy, z których budynek pochodzi. Opisane walory architektoniczne będące świadectwem stosowanych w dacie jego powstania trendów w architekturze i budownictwie w tamtym rejonie Polski. Wartości architektoniczne zawsze są bowiem osadzone w czasach w jakich dany obiekt powstał, a w takim aspekcie odnoszą się również do jego wartości historycznych.
Sąd podzielił również stanowisko organu, że przeprowadzona termomodernizacja (docieplenie ścian) ma jednak charakter odwracalny, co pozytywnie rokuje w kwestii przywrócenia walorów historycznych i architektonicznych. Z materiału dowodowego wynika, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził, iż pod warstwą styropianu znajduje się wystrój ceglany. Jak słusznie zauważył organ - w wyniku przeprowadzenia ww. działań zakryciu uległy charakterystyczne elementy budynku, świadczące o jego wartościach oraz zmieniła się stylistyka ocieplonej ściany. Nadto słusznie zauważono, że przeprowadzone podczas ocieplania roboty budowlane stoją w sprzeczności z ww. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym restauracja i modernizacja techniczna obiektów o wartościach historyczno-kulturowych dopuszczalna jest wyłącznie na zasadzie maksymalnego zachowania struktury budynku i detalu architektonicznego.
Stosownie do art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków. Organy orzekające w sprawie miały zatem obowiązek uwzględnić negatywnie brak opinii organu konserwatorskiego przy jednoczesnym uwzględnieniu stanowiska zawartego w wyroku Sądu w Bydgoszczy (wyrok WSA w Bydgoszczy z 27 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 209/14) odnośnie konieczności uzyskania opinii organu konserwatorskiego.
Sąd w pełni zatem podziela argumentację, która legła u podstaw zaskarżonego postanowienia.
Stosownie do przepisu art. 7 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jedną z form ochrony zabytków są ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Budynek przy ul. [...] w § 6 ust. 5 pkt. 103 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został wskazany jako obiekt ujęty w Gminnej Ewidencji Zabytków i podlegający ochronie ustaleniami planu. Budynek przy ul. [...] jest zatem obiektem indywidualnie chronionym w ww. uchwale. Zgodnie z § 6 ust. 3 pkt 2 przedmiotowego planu, ustalona została ochrona formy i substancji historycznej tego budynku, tj. zachowanie w niezmienionej postaci bryły budynku (w tym rodzaju i kształtu dachu) i elewacji (rozmieszczenia i wielkości otworów okiennych oraz drzwiowych, kształtu otworów okiennych, detalu architektonicznego, balkonów, tarasów). Wprowadzono również zasadę, iż restauracja i modernizacja techniczna tego obiektu ma być przeprowadzona z maksymalnym zachowaniem struktury budynku i detalu architektonicznego, a także nakaz odtworzenia budynku (bryły, elewacji) na podstawie dostępnych źródeł informacji w przypadku zniszczenia części lub całości obiektu.
W wyniku wykonanych samowolnie prac ociepleniowych doszło do przesłonięcia znacznej partii oryginalnego wykończenia elewacji budynku i zmieniony został niekorzystnie charakter architektoniczny tej części nieruchomości. Modernizacja techniczna wykonana samowolnie przez strony została przeprowadzona bez poszanowania historycznego detalu ww. nieruchomości. A zatem, naruszone zostały ustalenia planu miejscowego. W świetle zapisów ww. uchwały, winny zostać odtworzone zniszczone partie elewacji.
Stąd też, działania przeprowadzone przez I. M. i R. M. prawidłowo organ uznał za niedopuszczalne pod względem konserwatorskim.
Należy podzielić zdanie organów orzekających w sprawie o negatywnym wpływie wykonanej częściowej termomodernizacji ścian zewnętrznych na wartości zabytkowe budynku przy ul. [...] w [...]. Na podstawie materiału gromadzonego w sprawie można bez wątpienia stwierdzić, iż dekoracja architektoniczna kształtowana w cegle, obejmująca m. in. opaski okienne i pseudoboniowanie, obecna na nieocieplonych elewacjach zabytku posiada swoją kontynuację na ścianie pokrytej obecnie warstwą styropianu.
Przepisy prawa - art. 19 ust. 1, art. 20 ww. ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami stanowią, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ochronę zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków i ich otoczenia oraz ochronę innych zabytków nieruchomych, znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków, a projekty i zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlegają uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu.
Ustalenia aktu prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego są wiążące również dla organu ochrony zabytków. Tymczasem z treści obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika nakaz zachowania materiału elewacyjnego charakterystycznego dla czasu powstania obiektów. Z § 6 ust. 3 pkt 2 przedmiotowego planu, wynika ustalona ochrona formy i substancji historycznej tego budynku, tj. zachowanie w niezmienionej postaci bryły budynku (w tym rodzaju i kształtu dachu) i elewacji (rozmieszczenia i wielkości otworów okiennych oraz drzwiowych, kształtu otworów okiennych, detalu architektonicznego, balkonów, tarasów). Wprowadzono również zasadę, iż restauracja i modernizacja techniczna tego obiektu ma być przeprowadzona z maksymalnym zachowaniem struktury budynku i detalu architektonicznego, a także nakaz odtworzenia budynku (bryły, elewacji) na podstawie dostępnych źródeł informacji w przypadku zniszczenia części lub całości obiektu. Obiekt jakim jest budynek przy ul. [...] należy bowiem do zespołu budynków przy ul. [...] wzniesionych w latach początkowych XX wieku (pochodzi z 1906 roku) o wyróżniającej je formie historycznej i architektonicznej.
Sąd podzielił stanowisko organu, że realizacja ocieplenia przedmiotowego budynku jest sprzeczna z ustaleniami opisanego powyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Słusznie również nie uzyskała akceptacji organu zawarta w "Opinii technicznej" sporządzonej przez mgr inż. A. C. propozycja doklejenia do ocieplonej elewacji bocznej płytek klinkierowych imitujących ceglany detal architektoniczny. Za organem stwierdzić należy, że w sytuacji kiedy pozostałe elewacje budynku pozostają w stanie oryginalnym - bez zewnętrznego docieplenia (vide dokumentacja fotograficzna), tworzenie imitacji z płytek klinkierowych doklejonych do ściany pokrytej gładkim, różnym od pozostałych elewacji tynkiem i różnej kolorystyce jest działaniem z punktu widzenia konserwatorskiego niedopuszczalnym.
Ze stanowiska konserwatorskiego jasno zatem wynika, że legalizacja wykonanych prac nie jest możliwa, a mając na uwadze fakt, że -jak słusznie zauważył organ- zewnętrzne docieplenie obiektu jest procesem odwracalnym technicznie - zasadnie organ ten wskazał na konieczność doprowadzenia ocieplonej elewacji do stanu jak przed ociepleniem z ekspozycją ceglanego detalu architektonicznego oraz otworu okiennego z odcinkowym zamknięciem jak analogiczne otwory okienne na pozostałych elewacjach.
Sąd rozważył wszystkie zarzuty skargi i uznał, że nie mogą one wpłynąć na sądową ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach sprawy zarzut braku ustalenia przez organ stanu faktycznego w jego całokształcie. Nie mają racji skarżący podnosząc, że organ oparł orzeczenie na oczywiście błędnych ustaleniach faktycznych.
Odnosząc się do zarzutu wskazującego na wadliwość ustaleń organu w zakresie istnienia na ocieplonej ścianie zdobień charakterystycznych dla tego budynku, wskazać należy, że nie można ich uznać za uzasadnione.
Dowodem na to, że pod warstwą styropianu zdobienia istnieją jest nie tylko dokumentacja zdjęciowa wykonana w 1994 r. ale także ta załączona do karty ewidencyjnej zabytku wykonanej w 2013 r.
Ze zdjęć tych wynika, że fragmenty ściany w okolicach okien nie zakryte ociepleniem ( w szczególności części charakterystycznych zdobień) są wykonane w identyczny sposób i z identycznego materiału jak te zdobienia, które znajdują się na oryginalnych ścianach.
Okoliczność istnienia na ocieplonej ścianie ceglanych obramowań okien, drzwi, cokołu i narożników w formie boniowania charakterystycznych dla historycznego budynku potwierdza przywołana na stronie drugiej uzasadnienia wyroku WSA w Bydgoszczy sygn. akt II SA/Bd 209/14 opinia A. C. dostarczona przez Skarżących.
W świetle tych okoliczności należy uznać, że fakt istnienia opisanych wyżej detali architektonicznych na ocieplonej ścianie został należycie wykazany.
Jednocześnie podkreślić należy, że wytyczne zawarte w ww. orzeczeniu odnosiły się do organów nadzoru budowlanego.
Natomiast przedmiotem postępowania przed organami ochrony zabytków była kwestia uzgodnienia wykonanych robót budowlanych polegających na dociepleniu ścian zewnętrznych elewacji budynku mieszkalnego zlokalizowanego w m. [...] przy ul. [...], na działce nr [...] znajdującej się od strony działki nr [...] (elewacja boczna przy wjeździe na działkę).
W zakresie dotyczącym tego postępowanie ustalenia co do wyglądu ściany objętej robotami budowlanymi należało uznać za wystarczające.
Dodatkowo wskazać należy, że współwłaściciele budynku podczas oględzin przeprowadzanych w dniu [...] marca 2010 r. domagali się usunięcia ocieplenia i przywrócenia historycznego charakteru budynku. Świadczy to o tym faktycznie przedmiotowe zdobienia istniały.
Wskazać również należy, że docieplenie właściciele budynku mogą zrealizować w oparciu o inne dostępne sposoby niż przewidywany przez nich sposób zakłócający wygląd zewnętrzny budynku. Z akt sprawy (pismo Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] z [...] grudnia 2012 r. znak [...]) wynika, że dopuszczalne jest zastosowanie wewnętrznych systemów dociepleń, z poszanowaniem wartości historycznych i architektonicznych mających na celu ich utrwalenie.
Sąd wskazuje również, że ani organ ani Sąd rozpoznający skargę na jego decyzję nie mógł brać pod uwagę faktu docieplenia innych budynków w bezpośrednim sąsiedztwie z budynkiem skarżących. Przedmiotem niniejszego postępowania nie była bowiem ocena legalności tamtych robót budowlanych, które mogą stanowić samowolę lub doszło do nich za zgodą organu konserwatorskiego pod rządem innych przepisów prawa. Tym samym, wbrew zarzutom skargi, w okolicznościach sprawy zaskarżona decyzja organu drugiej instancji, nie stanowi o zaniechaniu analizy całego materiału dowodowego, który w ocenie Sądu został zebrany w sposób wszechstronny i wystarczający do rozpoznania sprawy. A więc bez naruszenia zasad wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. A skoro rozstrzygnięcia i uzasadnienia organów obu instancji oparte na wszechstronnie zebranym materiale dowodowym są zgodne z prawem – nie można się zatem zgodzić również z zarzutem naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Kierując się powyższą argumentacją, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło