IV SA/Wa 1506/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-02
Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Katarzyna Golat, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, po uchyleniu decyzji Wojewody ustalającej odszkodowanie, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Ministra o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia była zasadna, ponieważ organ I instancji wadliwie ustalił odszkodowanie, opierając się na nieprawidłowym operacie szacunkowym. W szczególności, organ I instancji błędnie uwzględnił hipotetyczne pożytki z dzierżawy, które nie zostały faktycznie utracone przez właściciela nieruchomości. Sąd podkreślił, że odszkodowanie powinno rekompensować jedynie rzeczywiste szkody pozostające w związku przyczynowym ze zdarzeniem je wywołującym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania dla W. B. za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w związku z realizacją inwestycji drogowej i przebudową gazociągu. Wojewoda ustalił odszkodowanie w wysokości 32.985,00 zł. Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zarzucając błędy w operacie szacunkowym, w tym uwzględnienie hipotetycznych pożytków z dzierżawy i nieprawidłowe ustalenie odszkodowania za wycięcie szkółki drzew oraz za trwałe ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Skarżący zarzucił m.in. bezpodstawne uchylenie decyzji w części dotyczącej drzew, pominięcie zasady korzyści oraz błędne ustalenia dotyczące przeznaczenia nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę
IV SA/Wa 1506/16
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].04.2016 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I. instancji, po uchyleniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...].03.2015 r. nr [...], ustalającej odszkodowanie w wysokości 32.985,00 zł na rzecz W.B., z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w Gminie P., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 7751 m2, objętej decyzją Wojewody [...] z dnia [...].08.2011 r., nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa północnej obwodnicy w miejscowości [...] - rejon projektowanego węzła drogowego [...]" oraz zobowiązującej Zarząd Województwa [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stanie się ostateczna.
Wskazana decyzja Wojewody [...] z dnia [...].08.2011 r., nr [...] zatwierdzała projekt budowlany dotyczący tej inwestycji. W jej części dotyczącej urządzeń infrastruktury technicznej na działce nr [...], zaprojektowana została przebudowa istniejącej sieci gazowej.
Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco.
Ustalając przyznane odszkodowanie Wojewoda [...] dokonał oceny prawidłowości operatu szacunkowego, sporządzonego w dniu [...] stycznia 2015 r., na zlecenie Organu, przez rzeczoznawcę majątkowego. Rzeczoznawca ustalił, że według stanu na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na nieruchomości znajdowała się szkółka drzew, w której rosło około 500 sztuk drzew - świerków w wieku od 5 do 8 lat. Przez nieruchomość w części przeznaczonej pod rolę przebiegał gazociąg wysokiego ciśnienia DN 300 PN 2,5 MPa oraz znajdował się maszt telefonii komórkowej, zajmujący powierzchnię około 360 m². W wyniku zaś przebudowy gazociąg DN 300 PN 2,5 MPa został przesunięty o 35 m w kierunku północnym w pobliżu granicy ze strefą przeznaczoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, oznaczoną symbolem UCIII. Gazociąg został również wydłużony o 40 m, co spowodowało zwiększenie jego strefy kontrolowanej. Wzdłuż gazociągu posadowiono również słupki sygnalizacyjne. W wyniku wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dodatkowo na nieruchomości wybudowany został zespół zaporowo-upustowy, którego strefa zagrożenia wybuchem została określona na 14 m. W związku z koniecznością zapewnienia dostępu do tego urządzenia, w celu wykonania czynności konserwacyjnych i kontrolnych, w wycenie przyjęto konieczność wydzielenia drogi dojazdowej o powierzchni 60 m² .
Badając przeznaczenie planistyczne rzeczoznawca majątkowy ustalił, że na dzień wydania przez Wojewodę [...] decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., przedmiotowa nieruchomość objęta była miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] z dnia 26 kwietnia 2001 r. Rady Miejskiej w P. (Dz. Urz. Woj. [...] nr [...] poz. [...] z dnia [...] maja 2001 r., ze zm.), zgodnie z którą północna część szacowanej działki położona jest w strefie oznaczonej symbolem: UCIII - tereny usług komercyjnych wraz z zabudową mieszkaniową - około 12 % powierzchni nieruchomości. Natomiast centralna i południowa część działki położona jest w strefie oznaczonej symbolem: R - tereny upraw polowych - około 88 % powierzchni nieruchomości. Gazociąg znajduje się w całości na części nieruchomości o przeznaczeniu rolnym.
W pierwszej kolejności dokonano określenia odszkodowania za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w postaci pożytków cywilnych, jakie mógł uzyskać właściciel gruntu na skutek zawarcia umowy najmu lub dzierżawy. Rzeczoznawca majątkowy wskazał, że nieruchomość zlokalizowana jest przy głównej drodze wojewódzkiej, posiada dobrą ekspozycję, a zatem mogła być przedmiotem dzierżawy pod place wystawiennicze, reklamy lub składy. Jednak z uwagi na fakt, że umowa taka nie została zawarta (z wyjątkiem umowy dzierżawy pod maszt telefonii komórkowej), oszacowano wysokość stawki czynszu hipotetycznej dzierżawy i na jej podstawie określono wysokość odszkodowania. W tym celu analizie poddano dostępne na terenie rynku regionalnego umowy dzierżawy gruntów niezabudowanych.
W wyniku monitoringu odnaleziono 26 umów, na podstawie których ustalono, że stawki z tytułu dzierżaw zawierały się w przedziale od 0,70 zł/m² do 3,00 zł/m² za miesiąc. Średnią cenę stawki miesięcznej czynszu określono na 1,59 zł/m2. Następnie dokonano korekty uzyskanej ceny za pomocą współczynnika korygującego.
Do cech mających wpływ na wysokość stawki miesięcznej dzierżawy nieruchomości zaliczono: położenie w obrębie miasta (waga 50 %), sposób użytkowania (waga 20%) oraz wielkość obszaru dzierżawionego (waga 30%).
W wyniku obliczeń wartość odszkodowania z tytułu hipotetycznej dzierżawy nieruchomości została określona na kwotę 23.080,00 zł.
Następnie biegła dokonała określenia wartość nasadzeń znajdujących się na nieruchomości.
Na potrzeby ustalenia odszkodowania przyjęto, że na nieruchomości znajdowało się około 500 sztuk drzewek iglastych w wieku około 5-7 lat. W związku z tym, że nie określono ilościowego podziału na gatunki drzew przyjęto, że na nieruchomości znajdowało się 500 sztuk drzewek świerkowych. Do wyceny wykorzystano ceny rynkowe publikowane w cenniku "O.", zgodnie z którym koszt drzewka świerkowego w wieku 5 lat wynosi 12,00 zł za sztukę.
Wartość roślin określono jako iloczyn ich ilości oraz ceny jednostkowej, doliczono również koszty posadzenia oraz rocznej pielęgnacji.
W wyniku przeprowadzonych obliczeń wartość odszkodowania za wycięcie szkółki drzew iglastych określono na kwotę 6.000,00 zł.
W dalszej kolejności biegła dokonała oszacowania wysokości odszkodowania z tytułu trwałego ograniczenia w sposobie użytkowania oraz z tytułu zwiększenia strefy kontrolowanej, ustalonej dla gazociągu.
Wskazano, że zmiana przebiegu gazociągu nie spowodowała zmiany warunków korzystania z nieruchomości oraz zmiany jej przydatności użytkowej, natomiast wybudowanie zespołu zaporowo-upustowego spowodowało trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości.
W celu oszacowania wartości odszkodowania z tytułu trwałego ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości, na skutek budowy zespołu zaporowo-upustowego, biegła analizie poddała rynek transakcyjny nieruchomości rolnych na terenie miasta P. w okresie dwóch lat poprzedzających wycenę.
Oszacowania wartości nieruchomości dokonano stosując podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej.
Do wyceny przyjęto 11 nieruchomości porównawczych. Ceny kształtowały się w przedziale od 8,00 zł/m² do 34,51 zł/m² , przy cenie średniej wynoszącej 17,66 zł/m².
Biegła wskazała iż do atrybutów mających wpływ na wartość wycenianej nieruchomości zaliczono: położenie (waga 35%), uzbrojenie w media (waga 15%), otoczenie (waga 30%) oraz stan zagospodarowania (waga 20%).
Wartość odszkodowania z tytułu trwałego ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości określono jako iloczyn wartości 1 m² gruntu bez obciążeń oraz powierzchnię zajętą pod zespół zaporowo-upustowy oraz drogę zapewniającą dojazd do tych urządzeń.
W wyniku obliczeń, wartość tego składnika odszkodowania została ustalona na kwotę 1.995,00 zł.
Następnie oszacowano wysokość szkody z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości dla strefy kontrolowanej gazociągu.
Powierzchnię strefy kontrolowanej określono jako różnicę powierzchni strefy kontrolowanej obecnej oraz strefy kontrolowanej w starym przebiegu gazociągu. Wartość tego składnika odszkodowania określono jako iloczyn współczynnika zmniejszenia wartości nieruchomości, który został przyjęty na poziomie 0,20, wartości rynkowej 1m2 gruntu oraz powierzchni strefy kontrolowanej.
W wyniku obliczeń wartość odszkodowania z tego tytułu została ustalona na 1.910,00 zł.
Łącznie wysokość odszkodowania, w tym wartość odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, utratę wartości nieruchomości oraz odszkodowanie z tytułu wycięcia szkółki drzew ustalono na kwotę 32.985,00 zł i w tej wysokości Wojewoda [...] przyznał należne odszkodowanie.
Minister rozpoznając odwołanie wniesione przez W. B. w pierwszej kolejności podkreślił, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami (zwanej dalej u.g.n.), oparte jest na zasadach wynikających z prawa cywilnego. Zastosowanie znajduje teoria różnicy, zgodnie z którą szkodą jest różnica pomiędzy stanem obecnym a stanem hipotetycznym, tj. tym, który by istniał gdyby nie zdarzenie będące źródłem szkody oraz zasada pełnego odszkodowania. Zdaniem Ministra, odszkodowanie powinno jednak rekompensować jedynie te szkody, które pozostają w związku przyczynowym ze zdarzeniem je wywołującym. Wobec tego sporządzony w tej sprawie operat szacunkowy zawiera nieprawidłowości, które uniemożliwiają dalsze jego wykorzystywanie dla celu ustalenia odszkodowania.
Po pierwsze na stronie 14 operatu biegła stwierdziła, że podstawą obliczenia odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości są pożytki cywilne jakie mógłby uzyskać właściciel nieruchomości zawierając umowę najmu czy dzierżawy. Dalej biegła wskazała, że umowa taka nie została zawarta, w związku z tym przedmiotem wyceny jest określenie hipotetycznej stawki czynszu dzierżawy dla przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 53 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 poz. 121 ze zm.) pożytkami cywilnymi rzeczy są dochody, jakie rzecz przynosi na podstawie stosunku prawnego. W literaturze wskazuje się, że do pożytków takich należy zaliczyć np. czynsz najmu lub dzierżawy. Pożytki cywilne uzyskuje się dopiero z chwilą spełnienia świadczenia (por. M. Bednarek, Komentarz do art. 53 Kodeksu cywilnego, LEX).
W związku z tym ustalając odszkodowanie należy wziąć pod uwagę pożytki cywilne, które zostały utracone przez właściciela nieruchomości na skutek jej zajęcia. Chodzi zatem o rzeczywistą stratę poniesioną w majątku uprawnionego do odszkodowania. Nie przewiduje się natomiast odszkodowania za pożytki, których właściciel nieruchomości nie utracił, a jedynie mógłby utracić, gdyby zawarł odpowiednią umowę.
Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie wynika, aby Skarżący zamierzał wynająć lub wydzierżawić swoją nieruchomość. Należy zatem stwierdzić, że brak jest uzasadnionych podstaw do ujęcia tego składnika w ustalonym odszkodowaniu.
Po drugie biegła ustaliła wysokość odszkodowania za wycięcie szkółki drzew znajdujących się na nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika jednak, na której części nieruchomości znajdowała się szkółka drzew i czy w wyniku przebudowy gazociągu oraz wybudowania zespołu zaporowo-upustowego ta część nieruchomości została wyłączona z produkcji. Należy wskazać, że zgodnie z art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie powinno odpowiadać wartości powstałych szkód. W związku z tym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było ustalenie, czy na skutek wydania decyzji właściciel nieruchomości poniósł również szkodę w postaci utraconych pożytków z uwagi na wyłączenie części nieruchomości z produkcji leśnej. Zdaniem Ministra, przyznanie odszkodowania za samo wycięcie drzew nie stanowi pełnej rekompensaty poniesionych szkód, gdyż obejmuje jedynie rzeczywistą stratę poniesioną przez właściciela, natomiast nie uwzględnia utraconych korzyści. W związku z tym należy Organ odwoławczy krytycznie odniósł się do wyjaśnień udzielonych przez biegłą w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r., w którym rzeczoznawca wskazała, iż sporządzona w sprawie wycena powinna dotyczyć szkody rzeczywistej a nie utraconych korzyści.
Po trzecie, zdaniem Ministra nie została prawidłowo określona wartość odszkodowania z tytułu trwałego ograniczenia w sposobie korzystania z części nieruchomości, na której został wybudowany zespół upustowo-zaporowy wraz z powierzchnią drogi zapewniającą dostęp do tych urządzeń. W związku z potrzebą zapewnienia dostępu do owego zespołu zaporowo-upustowego i koniecznością wydzielenia drogi dojazdowej, w odszkodowaniu z tytułu trwałego ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości biegła uwzględniła również powierzchnię przeznaczoną pod drogę dojazdową do zespołu zaporowo-upustowego. Minister powołał się na art. 124 ust. 6 u.g.n., z którego wynika, że właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń. W związku z tym odszkodowanie za trwałe ograniczenie prawa własności nieruchomości dla celów związanych z zapewnieniem dojazdu do zespołu zaporowo-upustowego – zdaniem Ministra - zostało niesłusznie ujęte w odszkodowaniu, gdyż dostęp do urządzeń jest zapewniony z mocy prawa i wynika z przywołanego przepisu.
Mając na uwadze wskazane w swej decyzji uchybienia decyzji I. instancji, prowadzące do wadliwości sporządzonego operatu, Minister zarzucił Wojewodzie naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez niezgromadzenie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, jak również niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Minister podkreślił, że niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy, narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji. Odnosząc się z kolei do żądania sformułowanego w odwołaniu, Minister wyjaśnił, że nie było możliwości zastosowania operatu szacunkowego z dnia [...] czerwca 2014 r., do którego ustaleń Strona nawiązała jako korzystniejszych. Minister wyjaśnił, że w sprawie przez tą samą biegłą sporządzona została nowa wycena z dnia [...] stycznia 2014 r., w której biegła wyjaśnia, że poprzedni operat szacunkowy został wykonany nieprawidłowo, ponieważ przyjęto w nim obszar całej nieruchomości jako ograniczonej w sposobie korzystania, zamiast obszaru wynikającego z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W związku z tym poprzednia wycena, oparta na błędnych założeniach, nie mogła stanowić dowodu w sprawie. Minister stwierdził także, iż nie zasługuje na uwzględnienie zarzut ustalenia odszkodowania w oparciu o niejasne przeznaczenie części nieruchomości, na której znajduje się obecnie przebudowany gazociąg. Minister podkreślił, że w operacie stwierdzono, iż w wyniku przebudowy gazociąg został przesunięty w pobliże strefy przeznaczonej pod zabudowę, oznaczoną symbolem UCIII. Następnie biegła ustaliła, że strefa kontrolowana gazociągu nie wchodzi w obszar przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę. W związku z tym biegła słusznie określiła wartość nieruchomości według stanu sprzed przebudowy urządzeń jako gruntu rolnego. Z akt sprawy wynika bowiem, że na nieruchomości znajdował się już gazociąg. W związku z tym nieruchomość Skarżącego nie mogła być wykorzystywana jako teren o przeznaczeniu inwestycyjno-komercyjnym, ponieważ w strefach kontrolowanych gazociągów nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania.
Za niezasadny Minister uznał także zarzut nie zastosowania przy ustalaniu odszkodowania "zasady korzyści". Powołany przez Stronę przepis art. 134 ust. 4 u.g.n. ("zasada korzyści") nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. Odszkodowanie to ustala się bowiem w wysokości rzeczywiście poniesionej szkody.
We wniesionej skardze W. B. zarzucił co następuje:
- bezpodstawne uchylenie decyzji I. instancji w części przyznającej odszkodowanie za zniszczone na nieruchomości Skarżącego drzewa. Podkreślił, że w tej części decyzja nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Stwierdził, że jego zdaniem, część ta jest wyodrębniona zakresowo i kwotowo. W związku z tym stała się prawomocna.
Skarżący wyjaśnił, że miejsce, w którym drzewka rosły było wyraźnie wskazane i omawiane w trakcie rozprawy administracyjnej która odbyła się [...] listopada 2014 r. Świadek G. M. wskazał miejsce, w którym drzewka rosły i potwierdził, że sam je tam sadził, poza strefą kontrolowaną starego gazociągu, gdzie drzew sadzić nie było można. Jednocześnie wyjaśnił, że drzewka te rosły w strefie ograniczonego trwałego korzystania, wynikającego z decyzji Wojewody [...].
Skarżący zarzucił Organowi błędne przyjęcie, że drzewa te nie mogły rosnąć w całej strefie kontrolowanej gazociągu, skoro kwestie te reguluje § 10 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26.04.2013 r., które dopuszcza sadzenie drzew w strefie kontrolowanej dla tego typu gazociągu, w odległości 3 metrów od jego osi.
Zarzucił nieuprawnione pominięcie tzw. zasady korzyści, wynikającej z art. 134 pkt. 3 u.g.n., przy obliczaniu należnego odszkodowania.
Podał, że najpierw inwestor w porozumieniu z Urzędem Miasta P. dokonał zmian planistycznych, tyczących nieruchomości Skarżącego, zmieniając przeznaczenie komercyjne gruntów na obszarze, gdzie planował posadowić gazociąg, na rolne. Skarżący przed Sądem Okręgowym w K. domagał się wykupu nieruchomości na podstawie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. W wyroku Sąd Okręgowy częściowo przyznał rację Skarżącemu i wydał wyrok, który zobowiązał Urząd Miasta P. do wykupu części nieruchomości oraz zapłaty odsetek za zwłokę w wykupie. Gmina P. złożyła apelację od tego wyroku, a inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji wywłaszczającej, w oparciu o tzw. specustawę drogową. W rezultacie – jak podał Skarżący - do dnia dzisiejszego nie otrzymał odszkodowania za przejęte działki. Sąd Apelacyjny m. in. na skutek uprawomocnienia się decyzji wywłaszczeniowej - oddalił powództwo co do działki [...] stwierdzając, iż do zmiany planistycznej na tej nieruchomości nie doszło. Oddalił również powództwo co do działek, z których skarżący został wywłaszczony, odmawiając również przyznania należnych odsetek i obciążył Skarżącego kosztami.
Skarżący zaznaczył, że z kolei w postępowaniu administracyjnym, przy szacowaniu odszkodowania Gmina wystawiła dokumenty, w których potwierdziła, iż do zmiany przeznaczenia na działce nr [...], podczas zmiany planu w roku 2003, jednak doszło. Zmiana zaś planu miejscowego dokonana w roku 2003 r. była spowodowana tylko i wyłącznie planowaną inwestycją drogową i planowanym posadowieniem gazociągu. Świadczy o tym fakt, że w maju 2016 r. dokonano kolejnej zmiany planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. i ta część działki gdzie posadowiony jest gazociąg, z powrotem jest ujęta w strefie komercyjnej.
Mając więc na uwadze dotychczasowy brak ustalenia i wypłaty odszkodowania, które powinno mieć charakter ekwiwalentny w stosunku do odjętych dóbr, okoliczność powrotu do poprzedniego przeznaczenia sprzed roku 2003, dodatkowo przemawia – zdaniem Skarżącego - za uwzględnieniem komercyjnego jej przeznaczenia przy ustalaniu odszkodowania, tak jak to zrobiono w pierwszym operacie biegłej sporządzonym w tej sprawie, którego uwzględnienia Skarżący się domagał.
Zdaniem Skarżącego, działania Organów prowadzą do uszczuplenia przysługującego mu odszkodowania. Od roku 2003 r. Skarżący nie może uzyskać rekompensaty za dokonane zmiany, za brak możliwości korzystania z części nieruchomości, niemożność budowy siedziby firmy produkcyjnej, którą prowadził przez 20 lat, a którą w rezultacie zmuszony był zamknąć. Wskutek opisanych działań nie mógł jej rozwijać. W jego ocenie, skala wyrządzonych mu szkód znacznie przekroczyła szkody wyrządzone na tej nieruchomości.
Zdaniem Skarżącego, istnienie starego przebiegu gazociągu nie może mieć w sprawie żadnego znaczenia, niosącego ujemne dla niego skutki odszkodowawcze. Jego zdaniem, stary gazociąg został posadowiony bez tytułu prawnego, poprzez wtargnięcie na cudzą nieruchomość i zainstalowanie tam urządzenia. Nie ma w księdze wieczystej obciążenia nieruchomości tytułem prawnym. Błędnym jest więc twierdzenie Organu II. instancji, iż zmiana przebiegu gazociągu, jego posadowienie na podstawie decyzji administracyjnej, nie spowodowało zmiany przydatności użytkowej nieruchomości.
Zdaniem Skarżącego, wpływano na biegłą i poprzez naciski wymuszono sporządzenie kolejnego operatu w oparciu o nieprawdziwy stan faktyczny, narzucony biegłej tak, aby maksymalnie obniżyć wartość należnego odszkodowania. W efekcie sporządziła obecny operat, zupełnie odmienny od pierwszego z dnia [...].06.2014 r., z którego ustaleniami Skarżący się zgadzał.
Skarżący stwierdził, że zajęcia całej nieruchomości dokonano na postawie prawomocnej decyzji administracyjnej. Na nieruchomości oprócz posadowienia gazociągu dokonano przebudowy linii energetycznej, posadowiono sieć wodną, wykazaną również na załączniku mapowym do decyzji, jako trwałe ograniczenie, a dookoła nieruchomości budowano drogi innej kategorii, wykonując również takie prace jak meliorację i oświetlenie drogi. Nieruchomość wykorzystano też do postoju maszyn, ich przejazdu, przechodzenia pracowników, składowania materiałów budowlanych, jako miejsce drobnych napraw i regulacji wykorzystywanych maszyn budowlanych. Po zakończeniu inwestycji z całej nieruchomości usuwano resztki kabli, przewodów, desek i innych materiałów budowlanych oraz nagromadzonych śmieci głównie opakowań po użytych materiałach.
Skarżący podał, że brak dostępu do nieruchomości potwierdzili świadkowie w swoim pisemnym oświadczeniu z dnia [...].11.2014 r. (Organ I. instancji odmówił ich przesłuchania na rozprawie administracyjnej, na którą zostali wezwani i się stawili). Potwierdzili tę okoliczność również rzeczoznawcy badający sprawę, w swoich operatach dołączonych do akt sprawy. Kolejnym dowodem – zdaniem Skarżącego - jest mapa z pomiarem faktycznego zajęcia nieruchomości, z której wynika, iż wzdłuż granic działki gdzie dotychczas był dojazd była ona zajęta. Mapka z tym pomiarem znajduje się w pierwszym operacie biegłej. Skarżący brak dojazdu podnosił też w skardze do WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 590/12 i w odpowiedzi inwestor stwierdził, iż Skarżącemu dojazd taki zostanie zapewniony dopiero po zakończeniu inwestycji.
Zarzucił, że w decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.2011 r. nie ma precyzyjnego określenia strefy czasowego zajęcia, czy terytorialnego ograniczenia w korzystaniu.
Podkreślił, że nieruchomość ta na przestrzeni lat była przedmiotem najmu i dzierżaw, przynosząc dochód Skarżącemu w postaci czynszów. Była wykorzystywana jako plac wystawowy, skład materiałowy na nieruchomości, w latach 1999-2003 działał na niej autokomis. Gdyby więc nie zmiany planistyczne i widmo wywłaszczenia oraz przebudowy infrastruktury, a także zamkniecie istniejącego bezpośredniego zjazdu z drogi krajowej [...], stan ten trwałby nadal. Świadomość mających nastąpić zmian, u obecnych jak i potencjalnych najemców, powodowała osłabienie zainteresowania tym terenem. Skarżący wynajmował ten teren i chciał dalej uzyskiwać z tego tytułu dochód. Otrzymywał propozycje ewentualnej dzierżawy, jednakże realizacja inwestycji drogowej skutecznie uniemożliwiła mu to. Potencjalni najemcy obawiali się ponoszenia kosztów organizacji swojej działalności, mając w perspektywie wskazane okoliczności. Nie wiadomo było jak inwestycja będzie przebiegała, jak długo potrwa i jakie będą jej skutki.
Skarżący podkreślił, że gdyby ograniczenie czasowe określone w decyzji ZRID dotyczyło tylko obszaru trwałego zajęcia, to inwestor powinien był wystąpić o zgodę na dodatkowe zajęcie tej nieruchomości, a tego nie uczynił, bo jak utrzymywał w trakcie realizacji inwestycji dysponuje decyzją upoważniającą do zajęcia całej nieruchomości Skarżącego przez czas trwania robót. Stanowi to dowód, że cała ta nieruchomość była objęta decyzją o czasowym ograniczeniu w korzystaniu. Inwestor zaczął ten fakt kwestionować dopiero po zakończeniu inwestycji, na etapie ustalania odszkodowania.
Wreszcie, Skarżący zarzucił, że tylko rażące wady w zakresie postępowania dowodowego umożliwiają zastosowanie instytucji kasacji. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka jednak nie zachodziła, Minister winien więc wydać decyzję merytoryczną.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach.
Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a., Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa, w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem decyzja ta nie naruszyła przepisów obowiązującego prawa w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenia.
Jakkolwiek nie wszystkie wskazania tyczące ponownego rozpatrzenia sprawy, skierowane do Organu I. instancji, były uzasadnione (co zasygnalizował Skarżący), to w okolicznościach rozpatrywanej sprawy i tak zachodziła podstawa do wydania decyzji kasacyjnej. W ocenie Sądu nie są natomiast trafne pozostałe zarzuty skargi.
Na wstępie zauważyć należy, że w niniejszej sprawie podstawę ustalenia odszkodowania stanowił przepis art. 128 ust. 4 u.g.n. oraz § 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r.
W myśl art. 124 ust. 4 u.g.n. odszkodowanie powinno odpowiadać wartości powstałych szkód. Zgodnie zaś z art. 128 ust. 4 u.g.n. odszkodowanie przysługuje także za szkody powstałe wskutek budowy sieci uzbrojenia terenu. Jeżeli zaś wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.
Nadto, w myśl § 43 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. poz. 2109 ze zm.) stwierdzono, iż przy określaniu wartości poniesionych szkód na nieruchomości, o których mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n., uwzględnia się w szczególności
1) stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji odpowiednio o wywłaszczeniu, ograniczeniu sposobu korzystania albo zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości oraz stan zagospodarowania nieruchomości na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie tej decyzji;
2) utratę pożytków w okresie od dnia wydania decyzji do dnia zakończenia działań uzasadniających jej wydanie.
Zgodnie z § 43 ust. 3 tego rozporządzenia przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uwzględnia się:
1) zmianę warunków korzystania z nieruchomości;
2) zmianę przydatności użytkowej nieruchomości;
3) trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości;
4) skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.
Wskazać też należy, że z kolei operat szacunkowy jest jednym z dowodów w sprawie i tak jak każdy inny dowód, podlega ocenie przez organ administracji, stosownie do art. 77 K.p.a. W szczególności na podstawie art. 80 K.p.a. rozpoznając sprawę organ administracji ma prawo i obowiązek ocenić dowodową wartość złożonego operatu szacunkowego, zbadać czy przedłożona mu opinia jest zupełna, logiczna i wiarygodna. Złożony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy winien spełniać nie tylko formalne wymogi takiego dokumentu określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami i przepisach rangi wykonawczej, ale musi też opierać się na prawidłowych danych dotyczących szacowanych nieruchomości. Podejście porównawcze zaś stosuje się do określenia wartości rynkowej nieruchomości wyłącznie wówczas, gdy nieruchomości podobne do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny były w obrocie na określonym rynku w okresie ostatnich dwóch lat poprzedzających wycenę, a także gdy ich ceny i cechy wpływające na te ceny oraz warunki dokonania transakcji są znane. Natomiast metoda korygowania ceny średniej polega przyjęciu do porównań co najmniej kilkunastu nieruchomości podobnych, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Następnie wartość nieruchomości będącą przedmiotem wyceny określa się w drodze korekty średniej ceny nieruchomości podobnych dokonanej współczynnikami korygującymi, uwzględniając różnicę w poszczególnych cechach tych nieruchomości.
Przenosząc wskazane regulacje na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja została podjęta po ponownym, wyczerpującym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, z zachowaniem art. 15 k.p.a. Właściwie ustalono stan sprawy i wyjaśniono najistotniejsze jej aspekty, co – wbrew zarzutom skargi - czyniło zadość wymogom wynikającym z art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. Odniesiono się w niej też do zarzutów odwołania, wykazując bezzasadność wielu spośród nich.
Ponownie rozpatrując sprawę w jej całokształcie Minister doszedł do przekonania, że ostatni operat szacunkowy, na podstawie którego I. instancja ustaliła przedmiotowe odszkodowanie, był wadliwy. Stwierdził bowiem, że żadne dokumenty nie wskazywały na to, aby przed wywłaszczeniem, nieruchomość ta była przedmiotem najmu czy dzierżawy. Skarżący nie udokumentował istnienia takich faktów (poza usytuowaniem na niej masztu telefonii komórkowej). Odszkodowanie zaś powinno rekompensować jedynie te szkody, które pozostają w związku przyczynowym ze zdarzeniem je wywołującym. Przyjęte przez biegłą hipotetyczne stawki czynszu dzierżawy dla przedmiotowej nieruchomości (str. 14 operatu), nie stanowiły więc pożytków cywilnych, które zostały utracone przez właściciela nieruchomości, na skutek jej zajęcia. Trafnie zauważył Minister, że pożytki cywilne uzyskuje się dopiero z chwilą spełnienia świadczenia. Nie przewiduje się natomiast odszkodowania za pożytki, których właściciel nieruchomości nie utracił, a jedynie mógłby utracić, gdyby zawarł odpowiednią umowę. Takie pożytki hipotetyczne nie powinny zatem być uwzględniane przy obliczaniu przyznawanego odszkodowania.
Reasumując, przytoczone ustalenie Ministra należało uznać za prawidłowe i uprawniało go do wydania decyzji kasacyjnej, by nie narazić się na zarzut naruszenia art. 15 K.p.a., statuujący zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy konieczne stało się sporządzenie nowego operatu szacunkowego. Mając zatem na uwadze, że uwzględnienie tego uchybienia będzie w efekcie prowadziło do zmniejszenia przyznanego odszkodowania, odwołać się należy do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 4.05.1998 r., sygn. akt FPS 2/98. Choć uchwała ta była podjęta w innym stanie prawnym (zmieniło się brzmienie art. 138 § 2 K.p.a.), to do dziś zachowuje aktualność. Stanowi mianowicie, że przepis art. 139 K.p.a. (zakaz reformatio in peius) nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ I. instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego, wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.
Wobec tego, stwierdzenie przez Ministra wskazanego uchybienia, jako skutkującego koniecznością sporządzenia nowego operatu szacunkowego, musiało prowadzić do wydania decyzji kasacyjnej. Oznacza to, że ostatnio sporządzony w tej sprawie operat szacunkowy zawiera nieprawidłowości, które uniemożliwiają dalsze jego wykorzystywanie w celu ustalenia przedmiotowego odszkodowania.
Jakkolwiek ten zarzut Ministra jest trafny, to nie można podzielić słuszności pozostałych uchybień zarzuconych I. instancji, podniesionych przez Ministra w zaskarżonej decyzji.
I tak, nie jest zasadny zarzut Ministra, że biegła w sposób dowolny ustaliła wysokość odszkodowania za wycięcie szkółki drzew (świerków), znajdujących się na nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika bowiem, na której części nieruchomości znajdowała się szkółka drzew i czy w wyniku przebudowy gazociągu oraz wybudowania zespołu zaporowo-upustowego, ta część nieruchomości została wyłączona z produkcji.
Otóż, jak trafnie wskazano w skardze - miejsce, w którym drzewa te rosły było wyraźnie pokazane i omówione w trakcie rozprawy administracyjnej, która odbyła się [...] listopada 2014 r. Miejsce to wskazał świadek G. M. i potwierdził, że sam je tam posadził, poza strefą kontrolowaną starego gazociągu, gdzie drzew sadzić nie było można. Skarżący przedłożył też zdjęcia i kopie rachunków za zakupione świerki. Jednocześnie wyjaśnił, że drzewka te miały 5-8 lat i rosły w strefie ograniczonego trwałego korzystania, wynikającego z decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.2011 r., nr [...]
Kwestia ta została zatem prawidłowo wyjaśniona i właściwie przez biegłą uwzględniona w operacie. Nie oznacza to jednak, że uwzględnione być winno twierdzenie Skarżącego, iż nawet gdy pozostałe elementy składające się na przedmiotowe odszkodowanie pozostają sporne, to odszkodowanie za usunięcie szkółki drzew, w związku z realizacją owego gazociągu, jako stanowiące osobny wyodrębniony element, winno zostać wypłacone. W. B. wyraził też pogląd, że w tym zakresie, jako niekwestionowanym przez Skarżącego, decyzja I. instancji stała się ostateczna.
Sąd nie podziela tej argumentacji. Stoi na stanowisku, że wniesione odwołanie tyczyło w całości decyzji I. instancji. Wynika to z faktu, że osnowa tej decyzji (prawidłowo zresztą), określiła należne odszkodowanie za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z części działki nr [...], z tytułu przebudowy istniejącej sieci gazowej - jako jedną kwotę 29.080,00 zł (pkt 1. decyzji I. instancji). W pkt. 2. tej decyzji ustalone odszkodowanie powiększono o kwotę odpowiadającą zmniejszeniu wartości nieruchomości na skutek posadowienia na niej urządzeń infrastruktury technicznej (istniejącej sieci gazowej) o kwotę 3.905,00 zł.
Skoro nie została zatem wyodrębniona kwota odszkodowania za wycięty drzewostan, nie było podstaw do uchylenia decyzji I. instancji jedynie w części, pozostawiając określone odszkodowanie za drzewostan w mocy. Odszkodowanie za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z części przedmiotowej działki, na skutek przebudowy istniejącej sieci gazowej - stanowi jedną kwotę. W celu jego ustalenia, sporządzony został jeden operat szacunkowy. Wobec tego, o ile nie zostaną przedstawione odmienne dowody w tej sprawie, biegły sporządzając nowy operat, winien będzie uwzględnić wskazania Sądu w tym zakresie, zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że jakkolwiek na przedmiotowej działce wykonywano kilka różnych inwestycji, co potwierdza Skarżący i nie kwestionują tego Organy, to przedmiotowe odszkodowanie zostało przyznane jedynie za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z części tej nieruchomości na skutek przebudowy istniejącej sieci gazowej. Ustalenie odszkodowania za szkody powstałe na nieruchomości w celu przeprowadzenia określonych prac, dotyczą wyłącznie tej części nieruchomości, w stosunku do której wydano decyzję skutkującą ograniczeniem prawa własności. W związku z tym trafnie przyjęły Organy obu instancji, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie odszkodowania za szkody powstałe na części obszaru działki nr [...], wskazanej w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (zwanym dalej ZRID), w związku z przebudową istniejącej sieci gazowej. Nie mogą też odnieść zamierzonego skutku twierdzenia Skarżącego, że nie wyrażał zgody na przeprowadzenie przez tę działkę, której jest współwłaścicielem, starej sieci gazowej. Zasadnicze znaczenie miał bowiem fakt, że przed rozpoczęciem przedmiotowej inwestycji, sieć gazowa (stara) została już usytuowana na tej działce. Trafnie przyjęły zatem Organy, że w efekcie podjętych prac doszło do jej przebudowy, polegającej na tym, że gazociąg DN 300 PN 2,5 MPa został przesunięty o 35 m w kierunku północnym w pobliżu granicy ze strefą przeznaczoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, oznaczoną symbolem UCIII. Gazociąg został również wydłużony o 40 m, co spowodowało zwiększenie jego strefy kontrolowanej. Wzdłuż gazociągu posadowiono również słupki sygnalizacyjne. Nadto, w wyniku wydania ZRID, na nieruchomości wybudowany został zespół zaporowo-upustowy, którego strefę zagrożenia wybuchem określono na 14 m. W związku z koniecznością zapewnienia dostępu do tego urządzenia, w celu wykonania czynności konserwacyjnych i kontrolnych, w wycenie przyjęto konieczność wydzielenia drogi dojazdowej o powierzchni 60 m² .
W tym kontekście, nie jest także trafne stanowisko Ministra, że nie została prawidłowo określona wartość odszkodowania z tytułu trwałego ograniczenia w sposobie korzystania z części nieruchomości, na której został wybudowany zespół upustowo-zaporowy wraz z powierzchnią drogi, zapewniającą dostęp do tych urządzeń.
Zdaniem Organu odwoławczego, biegła ustalając odszkodowanie z tytułu trwałego ograniczenia w sposobie korzystania z przedmiotowej nieruchomości, błędnie uwzględniła powierzchnię przeznaczoną pod drogę dojazdową do zespołu zaporowo-upustowego. Owe 60 m².
Droga ta jednak okazała się bezwzględnie potrzebna i została wydzielona tylko i wyłącznie celem zapewnienia dostępu do tego zespołu zaporowo-upustowego, którego strefa zagrożenia wybuchem została określona na 14 m. Powołany więc przez Ministra art. 124 ust. 6 u.g.n., z którego wynika, że właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń - nie stoi na przeszkodzie uwzględnieniu w odszkodowaniu powierzchni przeznaczonej pod drogę dojazdową, prowadzącą do zespołu zaporowo-upustowego, ściśle powiązanego z przebudowaną siecią gazową, w sytuacji gdy wytyczenie tej drogi stało się konieczne tylko w celu zapewnienia dostępu do tego zespołu zaporowo-upustowego.
Skarżący podniósł też, że na tej nieruchomości, oprócz posadowienia gazociągu dokonano przebudowy linii energetycznej, posadowiono sieć wodną, a dookoła nieruchomości budowano drogi innej kategorii, wykonując również takie prace jak meliorację i oświetlenie drogi. Nieruchomość jego wykorzystano do postoju maszyn, ich przejazdu, przechodzenia pracowników, składowania materiałów budowlanych, jako miejsce drobnych napraw i regulacji wykorzystywanych maszyn budowlanych.
Z całej nieruchomości (o łącznej pow. 7751 m2 ) zajęta została pow. 1.477,54 m², a czasowo zajęty teren wynosił 610,57 m². Zajęcie to miało miejsce w okresie od [...].02.2012 r. do [...].05.2013 r.
Odnosząc się do tego zarzutu należy uznać za trafną i odpowiadającą prawu argumentację Ministra, że decydujące znaczenie w kwestii obszaru zajęcia miał ZRID, jego ustalenia oraz załączniki graficzne. W tym kontekście podkreślenia wymaga, że owe załączniki stanowiły integralną część ZRID z [...].08.2011 r. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, z nich właśnie wynikał zakres ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości. W szczególności odzwierciedlała go zbiorcza mapa z projektem podziału oraz zakresem inwestycji dla projektu "Budowa północnej obwodnicy w miejscowości P. - rejon projektowanego węzła drogowego [...] z proj. [...]", na której przerywaną linią koloru niebieskiego zaznaczono teren ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości oraz część projektu budowlanego, tj. projektu zagospodarowania terenu. Zgodnie zatem z tą dokumentacją ograniczono jedynie część przedmiotowej działki.
Niewątpliwie szkody powstałe na pozostałej części nieruchomości również powinny zostać Skarżącemu zrekompensowane, jednak właściwym do ich dochodzenia jest sąd powszechny. Wykonawca robót nie był uprawniony do ograniczenia sposobu korzystania z większej powierzchni przedmiotowej działki, niż wynikało to ze ZRID.
Nie może też odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi, wskazujący na zmianę planu miejscowego, tuż przed realizacją tej inwestycji. W jej wyniku, terenowi przedmiotowej działki, na którym posadowiono przebudowaną sieć gazową, nadano symbol R (tereny upraw polowych), w miejsce uprzedniego, zawartego w poprzednim planie - symbolu UCIII (tereny usług komercyjnych wraz z zabudową mieszkaniową). Skarżący podniósł, że po przebudowie sieci gazowej, zapisy planu zmieniono na poprzednio obowiązujące. Nadmienił też, że Sąd powszechny rozpatrując jego powództwo (żądanie wykupu nieruchomości) nie dostrzegł tej zmiany zapisów planu, podczas gdy organy administracji już tego nie kwestionowały.
Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że okoliczność ta nie może mieć wpływu na wysokość i sposób obliczania należnego z tego tytułu odszkodowania. Skarżącemu bowiem, zgodnie z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, przysługiwało prawo złożenia do Sądu administracyjnego skargi na kwestionowane zapisy planu, po uprzednim wezwaniu Gminy do usunięcia naruszenia prawa. Z tej możliwości jednak nie skorzystał.
Nie zasługuje także na uwzględnienie argumentacja skargi, że Organy winny zastosować operat biegłej E. L. z dnia [...].06.2014 r. Jakkolwiek wycena biegłej była korzystna dla Skarżącego, to jej prawidłowość trafnie zakwestionował inwestor – Zarząd Województwa [...]. Biegła zgodziła się z postawionymi zarzutami (pismo rzeczoznawcy z [...].12.2014 r. w aktach admin.) i sporządziła kolejny operat z [...].01.2015 r., będący przedmiotem oceny Organów obu instancji w obecnym postępowaniu administracyjnym. Tamten operat, do którego Skarżący się odwołuje, jest więc nieaktualny.
Trafnie też Organy uznały za bezzasadny zarzut niezastosowania przy ustalaniu odszkodowania "zasady korzyści".
W niniejszej sprawie podstawę ustalenia odszkodowania, jak już Sąd uprzednio zaznaczył, stanowił przepis art. 128 ust. 4 u.g.n. oraz § 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. Powołany więc przez Stronę przepis art. 134 ust. 4 u.g.n. nie znajdował w niej zastosowania. Odszkodowanie z tego tytułu ustala się bowiem w wysokości rzeczywiście poniesionej szkody.
Właściwie też wskazał Minister, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, jak również za bezumowne korzystanie z nieruchomości jest roszczeniem cywilnoprawnym i może być dochodzone na drodze postępowania cywilnego. Nie jest więc przedmiotem niniejszego postępowania.
Żądanie Skarżącego ustalenia odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości w trybie art. 126 u.g.n., zgodnie z prawem przekazane zostało wg właściwości do Starosty [...].
W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, została w sposób właściwy uzasadniona, choć nie wszystkie wskazania Organu odwoławczego skierowane do I. instancji Sąd uznał za uzasadnione. Zachowane zostały więc wymogi wynikające z art. 107 § 3 K.p.a.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło