III SA/Wa 2668/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, , , po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia pisma bez rozpoznania postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz Z.W. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego. Wnioskiem z 27 maja 2013 r. Z.W. (dalej – "Skarżący") zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej – "SKO") o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczących podatku od nieruchomości za lata 1971 – 2008. Pismem z 7 kwietnia 2016 r. SKO, powołując się na art. 168 § 2 w zw. z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, wezwało Skarżącego do usunięcia braków pisma, poprzez wskazanie dat wydania, oznaczeń (numerów lub znaków) oraz organu, których dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Jednoczenie SKO wskazało, że z informacji uzyskanej od Burmistrza Miasta J. wynika, że organ podatkowy nie posiada akt spraw podatkowych za lata 1971-2003 r. W odpowiedzi Skarżący złożył szczegółowe wyjaśnienia, wskazał m.in.: że decyzje podatkowe na przestrzeni 37 lat miały bardzo różne formy i wskazanie informacji, których żąda SKO jest w wielu przypadkach niemożliwe. Ponadto wskazał, że SKO dysponuje załączonymi do pisma z dnia 16 lutego 2010 r. decyzjami dotyczącymi 1999 r., 2001 r., 2002 r., 2004 r., 2005 r., 2006 r., 2007 r. Do pisma Skarżący załączył zestawienie i dowody dokonywanych wpłat podatku, pisma w sprawie podatku od nieruchomości, kopie decyzji dotyczących 2007 r., 1975 r., 1989 r., 1988 r., 1990 r., 2001 r., 2006 r. 2004r., 2002 r. Trzydziestoma dwoma postanowieniami z [...] czerwca 2016 r. i 1 postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. SKO pozostawiło wniosek Skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji bez rozpoznania. Postanowienia te, poza numerem aktu, nie różnią się treścią. SKO wskazało, że do dnia wydania postanowień Skarżący nie uzupełnił braków formalnych pisma. Jako podstawę prawną postanowień wskazano art. 169 § 4 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej, a także art. 220 § 1 tej ustawy. SKO wskazało również, że postanowienia te są ostateczne w administracyjnym toku instancji i przysługuje od nich skarga do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący pismem z 1 sierpnia 2016 r. wniósł skargę na powyższe postanowienia. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Sprawom ze skargi Skarżącego na postanowienia SKO nadano sygn. akt od 2640/16- 2672/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie procesowej (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Jeśli ustawodawca przewidział środek zaskarżenia w odniesieniu do sprawy załatwianej przez organ pierwszej instancji w drodze postanowienia, jednym z warunków dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wcześniejsze skuteczne zaskarżenie takiego postanowienia w postępowaniu administracyjnym. W przedmiotowej sprawie Skarżący wniósł do tutejszego Sądu skargę na postanowienie wydane przez SKO. SKO, co do zasady, jest organem odwoławczym (organem drugiej instancji) i od wydanych przez niego postanowień i decyzji, jako mających charakter ostateczny, przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Odmiennie jednak sytuacja wygląda w rozpoznawanej sprawie. Sąd zauważa bowiem, że wniosek Skarżącego dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z kolei z art. 248 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia. Jak stanowi natomiast art. 13 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organem podatkowym, stosownie do swojej właściwości, jest: samorządowe kolegium odwoławcze – jako organ odwoławczy od decyzji wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa. Z kolei z art. 13 § 3 Ordynacji podatkowej wynika, że organami podatkowymi wyższego stopnia są organy odwoławcze. Jak stanowi art. 221 Ordynacji podatkowej, w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. Zgodnie natomiast, z mającym w sprawie zastosowanie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, na postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia przysługuje zażalenie. Do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (art. 239 Ordynacji podatkowej). Mając na uwadze powyższe regulacje, zauważyć należy, że wbrew błędnemu pouczeniu, zaskarżone w sprawie postanowienie nie jest postanowieniem ostatecznym. SKO nie działało w tej sprawie jako organ odwoławczy, ale jako organ wyższego stopnia, orzekający w pierwszej instancji. Tym samym wydane przez niego postanowienie o pozostawieniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji bez rozpoznania jest postanowieniem wydanym w pierwszej instancji. Skoro postanowienie SKO pozostawiające wniosek Skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji bez rozpoznania, było wydane w pierwszej instancji to, zgodnie z art. 221 w zw. z art. 239 w zw. z art. 164 § 4 Ordynacji podatkowej, na postanowienie to przysługuje zażalenie. Zażalenie to rozpoznaje ten sam organ, czyli SKO. Sąd zauważa, że w sytuacji, gdy ustawa przewiduje środek zaskarżenia, skarga przysługuje wyłącznie na rozstrzygnięcie wydane na skutek jego rozpatrzenia. Niedopuszczalna jest zaś skarga na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Ponieważ w sprawie niniejszej zaskarżono postanowienie wydane w pierwszej instancji, skargę należało uznać za przedwczesną, a w związku z tym niedopuszczalną. Prawidłowo zatem, Skarżący powinien najpierw wnieść zażalenie na postanowienie SKO, a dopiero potem, od postanowienia wydanego przez SKO w drugiej instancji, przysługiwać mu będzie skarga do sądu administracyjnego. Jednocześnie, w nawiązaniu do wadliwego pouczenia zawartego w zaskarżonym postanowieniu, dostrzec należało art. 214 Ordynacji podatkowej (stosowany na mocy art. 219 tej ustawy odpowiednio do postanowień), zgodnie z którym, nie może szkodzić stronie błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skargi do sądu administracyjnego albo brak takiego pouczenia. Dlatego też, jeżeli Skarżący wniesie zażalenie od postanowienia SKO wydanego w pierwszej instancji, oceniając terminowość jego wniesienia, organ powinien uwzględnić zasadę wynikająca z art. 214 Ordynacji podatkowej. Na marginesie Sąd zauważa również, że w zaskarżonym (wyjątkowo lakonicznym) postanowieniu, SKO w ogóle nie odniosło się do pisma Skarżącego stanowiącego odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych podania, nie uwzględniło chociażby tego, że Skarżący nadesłał kopie przynajmniej kilku decyzji dotyczących podatku od nieruchomości. Ponadto, niezrozumiałe jest wydawanie przez SKO 33 analogicznie brzmiących rozstrzygnięć (postanowienia różnią się tylko nr aktu) załatwiających w ten sam sposób jeden wniosek, bez rozróżnienia w nich chociażby okresu, którego dotyczą. Dodatkowo, wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył lat 1971-2008 (tj. 38 lat), a w sprawie wydano 33 postanowienia, zupełnie nie wyjaśniając takiego stanu rzeczy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, postanowił jak w sentencji. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.