IV SA/Wr 322/16

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że jest osobą niepełnosprawną poruszającą się o kuli. Oczekuje na operację. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Żyje w skrajnej nędzy i nie jest w stanie uczestniczyć w rozprawie. Otrzymuje zasiłki z pomocy społecznej, co potwierdził zaświadczeniem organu pomocy społecznej, z którego wynika, że od marca tego roku otrzymuje zasiłki celowe na dofinansowanie np. zakupu odzieży, biletów, żywności, leków, kosztów przejazdu do placówki medycznej. Fakt otrzymywania świadczeń z pomocy społecznej potwierdza także wydruk z konta bankowego. Otrzymał też świadczenie w postaci posiłków. Podał, że miesięczny dochód z tytułu świadczeń z pomocy społecznej wynosi [...] zł. Przysługuje mu również dodatek mieszkaniowy [...] i dodatek energetyczny [...] zł. Łącznie dochód skarżącego z powyższych świadczeń i dodatków wynosi około [...] zł. Podał, że spłaca miesięczne raty kredytów w kwotach 50 zł i 75 zł z tytułu umów zawartych w okresie gdy pracował. Rachunki za telefon wynoszą 50 zł. Nie posiada majątku ani oszczędności. Z zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy wynika nadto, że skarżący od sierpnia [...] r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna oraz, że pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Z akt administracyjnych sprawy wspólnych dla sprawy o sygn. akt IV SA/Wr 323/16 wynika, że skarżący nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych oraz, że na podstawie decyzji ZUS z dnia [...] r. przyznano mu jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem choroby zawodowej w kwocie [...] zł. Kwota tego odszkodowania została przez organy administracji wliczona do dochodu skarżącego, które ustaliły, że miesięczny dochód z tego tytułu wyniósł [...] zł ([...] zł :12 miesięcy = [...] zł miesięcznie). W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżący jest osobą bezrobotną, niepełnosprawną, nie posiadającą majątku, korzystającą ze świadczeń z pomocy społecznej i dodatku mieszkaniowego oraz energetycznego, które to świadczenia i dodatki są przyznawane osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej przyjąć trzeba, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Oceny tej nie zmienia fakt uzyskania przez skarżącego jednorazowego odszkodowania z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem choroby zawodowej. Odszkodowanie to zostało bowiem wypłacone ponad rok temu (w listopadzie ubiegłego roku) i tym samym przy uwzględnieniu obecnych dochodów skarżącego i braku majątku wypłata tego odszkodowania nie spowodowała poprawy sytuacji dochodowej skarżącego w stopniu umożliwiającym poniesienie kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania sądowego. Z tych względów należało w pkt I sentencji przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdyż jego rozpoznanie stało się zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.