II GSK 3665/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-12-06

Skład orzekający: Gabriela Jyż, Zbigniew Czarnik, Stefan Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zaakceptował ustalenia organów administracyjnych dotyczące powierzchni kwalifikującej się do przyznania pomocy finansowej, opierając się na protokole kontroli, który nie uwzględniał wymaganej strefy buforowej o szerokości 1,5 m zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że Sąd I instancji nieprawidłowo zaakceptował ustalenia organów opierające się na protokole kontroli, który nie uwzględniał wymaganej przepisami prawa unijnego strefy buforowej o szerokości 1,5 m. Brak uwzględnienia tej strefy stanowił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Skarżący ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich. Kontrola wykazała nieprawidłowości w zakresie powierzchni użytkowanej rolniczo oraz zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na niektórych działkach. Organ odmówił przyznania pomocy, a decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe. Skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak uwzględnienia wymaganej strefy buforowej w protokole kontroli.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia WSA (del.) Stefan Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Ke 154/16 w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach; 2. zasądza od Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. na rzecz M. N. 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Ke 154/16 oddalił skargę M.N. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej: Dyrektor) z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2014 r. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że do Biura Powiatowego ARiMR w P. wpłynął w dniu [...] kwietnia 2014 r. wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2014. We wniosku skarżący ubiegał się o przyznanie płatności ONW do działek rolnych o łącznej powierzchni 20,05 ha, położonych w obrębach [...],[...],[...], w gminie [...] (powiat [...], województwo [...]). W trakcie kontroli gospodarstwa skarżącego przeprowadzonej metodą inspekcji terenowej w dniach [...] - [...] sierpnia 2014 r. w zakresie programu rolnośrodowiskowego i w zakresie kwalifikowalności powierzchni stwierdzono nieprawidłowości. Dla działki rolnej B o powierzchni deklarowanej 0,30 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,61 ha; dla działki rolnej C o powierzchni deklarowanej 1,06 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,73 ha; dla działki rolnej G o powierzchni deklarowanej 0,45 ha na całej powierzchni stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (kod błędu DR 18); dla działki rolnej H o powierzchni deklarowanej 0,50 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,71 ha; dla działki rolnej I o powierzchni deklarowanej 1,37 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 1,12 ha; dla działki rolnej J o powierzchni deklarowanej 0,99 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,90 ha. Dla działki rolnej T o powierzchni deklarowanej 1,82 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 1.81 ha (zastosowano kod nieprawidłowości DR40 - powierzchnia stwierdzona działki rolnej została zredukowana do powierzchni kwalifikowanej); dla działki rolnej U o powierzchni deklarowanej 0,34 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,13 ha i dla działki rolnej X o powierzchni deklarowanej 2,84 ha, stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na całej powierzchni (kod błędu DR18). Dodatkowo dla działki rolnej M stwierdzono inne uprawy niż uprawa deklarowana (kod błędu w raporcie rolnośrodowiskowym DR7). W tym samym czasie w gospodarstwie skarżącego miała miejsce kontrola w zakresie spełnienia wymogów wzajemnej zgodności przeprowadzona przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR w K., która wykazała naruszenie normy: - N.04.1 dla działek rolnych: K na powierzchni 0,11 ha, N na powierzchni 0,48 ha, O na powierzchni 0,67 ha, Z na powierzchni 0,56 ha i Ł na powierzchni 0,09 ha - stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta; - N.03.1 dla działek rolnych S na powierzchni 0,82 ha i T na powierzchni 1,81 ha - stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na gruntach ugorowanych koszenia lub innych zabiegów uprawowych w terminie. Sporządzono raporty z czynności kontrolnych i wykonano zdjęcia dokumentujące stan faktyczny działek zgłoszonych do płatności. Producent został powiadomiony o kontroli, zaś raporty przekazano skarżącemu przesyłką poleconą w dniu [...] października 2014 r. W dniu [...] listopada 2014 r. skarżący wniósł uwagi do raportu. W swoich wyjaśnieniach podniósł, że z uwagi na ulewne deszcze odstąpił od uprawy części gruntów w wymaganych terminach do momentu osuszenia działki. Dodatkowo przyznał, że na działce rolnej G nie wykonał zabiegów uprawnych w terminie ze względu na konflikt z siostrą zmarłej osoby, od której dzierżawił przedmiotową działkę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Kierownik ARiMR odmówił skarżącemu przyznania płatności ONW na rok 2014 r. Orzekając na skutek odwołania Dyrektor decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...] października 2015 r. Kierownik ARiMR odmówił przyznania skarżącemu płatności ONW na rok 2014. Orzekając na skutek odwołania Dyrektor decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy powołując się na ustalenia dokonane podczas kontroli uznał, że zadeklarowana we wniosku powierzchnia nie odpowiada powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności. Dla deklarowanych działek rolnych o łącznej powierzchni 20,05 ha stwierdzono nieprawidłowości takie jak: powierzchnię stwierdzoną niezgodną z powierzchnią deklarowaną, zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na części działek rolnych oraz naruszenie norm dobrej kultury rolnej. W ocenie Dyrektora stwierdzone nieprawidłowości skutkują wykluczeniem z powierzchni stwierdzonej całych działek rolnych G i X (kod błędu DR18); uznaniem powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli na miejscu dla działek rolnych AC, B, C, H, I, J i U oraz dla działki rolnej Z, położonej na działce ewidencyjnej nr 22, zredukowaniem powierzchni stwierdzonej o 0,01 ha, czyli do maksymalnej powierzchni kwalifikującej się do płatności (PEG) wyznaczonej dla ww. działki ewidencyjnej (0,55 ha). Na podstawie dowodów w sprawie ustalono, że powierzchnia deklarowana stwierdzona (czyli kwalifikująca się do płatności) wynosi 16,38 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku do płatności JPO (20,05 ha) a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli na miejscu stanowi powyżej 22,41% powierzchni stwierdzonej (16,38 ha). Zgodnie z danymi z raportów z kontroli organ stwierdził, że w dacie kontroli na gruntach zgłoszonych przez skarżącego jako działki rolne G i X nie była prowadzona działalność rolnicza, a pozostałe działki rolne częściowo były użytkowane na powierzchniach niezgodnych z deklaracją rolnika we wniosku oraz jedna działka została zgłoszona na powierzchni przekraczającej powierzchnię kwalifikującą się do płatności PEG. Dyrektor stwierdził, że zarówno sytuacja rodzinna skarżącego, jak i informacja, że po kontroli na miejscu grunt został przywrócony do użytkowania nie mają wpływu na to, że zarówno w dniu złożenia wniosku, jak i w terminie wykonywania czynności kontrolnych działki stanowiły nieużytki. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący własnoręcznym podpisem na formularzu wniosku oświadczył, że zna zasady przyznawania płatności ONW na rok 2014, jednocześnie potwierdzając, że został pouczony o skutkach prawnych złożenia fałszywego oświadczenia. Organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy, czyli raport z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...]-[...] sierpnia 2014 r. nie został podważony w toku postępowania, a jedynie podlegał uściśleniu i weryfikacji w postępowaniu wyjaśniającym i na jego podstawie (zgodnie z danymi z raportu, pismem wykonawcy kontroli, notatką służbową inspektorów terenowych), a w szczególności na podstawie wykonanych fotografii nr G25 do G29 i X30 do X36 stwierdzono, że ustalenia inspektorów terenowych w zakresie zaprzestania użytkowania gruntów są prawidłowe, a wyniki kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą [...] nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy podkreślił, że celem kontroli wykonywanej przez jednostki certyfikujące jest ustalenie, czy producent przestrzega zasad rolnictwa ekologicznego, natomiast kontrole wykonywane przez ARiMR mają na celu zweryfikowanie warunków kwalifikowalności do przyznania płatności i obejmują wywiad terenowy (ustalenie położenia i zasięgu upraw) oraz pomiar powierzchni działek rolnych. Dodatkowo organ podniósł, że kontrola w zakresie rolnictwa ekologicznego prowadzona przez jednostkę certyfikującą nie obejmuje wszystkich działek rolnych, a jedynie działki zadeklarowane w ramach pakietu rolnictwa ekologicznego. Zatem kontrole przeprowadzane przez jednostkę certyfikującą nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego wielkość faktycznie użytkowanej powierzchni gruntów. Organ odwoławczy zważył, że co do zasady kontrole na miejscu nie powinny być zapowiadane. Zawiadomienie rolnika o kontroli jest wykonywane wtedy, gdy jego obecność jest niezbędna do przeprowadzenia kontroli, co w przypadku realizacji programu rolnośrodowiskowego odnosi się przede wszystkim do konieczności przedłożenia przez producenta rolnego prowadzonej dokumentacji realizowanego programu. W dalszej kolejności organ odwoławczy ustosunkował się do kwestii dotyczącej wystąpienia siły wyższej i przedstawił w tym zakresie postawy prawne. Dyrektor wywiódł, że podnoszona przez skarżącego siła wyższa miała miejsce w okresie składania wniosków i była znana producentowi w dniu złożenia wniosku do Biura Powiatowego ARiMR o przyznanie płatności ONW na rok 2014. Zdaniem organu odwoławczego powyższe wskazuje, że strona skarżąca oceniła wówczas, że jej stan zdrowia nie stoi na przeszkodzie do prowadzenia działalności rolniczej. WSA oddalając skargę wskazał, że istotę sporu stanowi odmowa przyznania płatności w związku z ustaleniem, że zadeklarowane działki nie były użytkowane rolniczo. Sąd I instancji zaznaczył, że każda wnioskowana rolnicza pomoc finansowa może być przyznana jedynie wtedy, gdy spełnione zostaną wszystkie normatywne wymagania do jej udzielenia. WSA wskazał, że skarżący w 2014 r. zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni działek zgłoszonych do płatności zgodnie z przyjętym na siebie zobowiązaniem dotyczącym płatności bezpośrednich, o czym świadczą wyniki kontroli. W ocenie Sądu I instancji zgromadzone w sprawie dowody w postaci protokołu z przeprowadzonej kontroli w sposób jednoznaczny potwierdzają, że na części zadeklarowanych działek zaniechano prowadzenia działalności bądź naruszono normy dobrej kultury rolnej oraz stwierdzono różnice pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych do płatności a powierzchną użytkowanej rolniczo. Nie budzi wątpliwości Sądu I instancji, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego działki G i X pozostawały zachwaszczone, porośnięte samosiejkami licznych drzew i krzewów, co świadczyło o długotrwałym zaniechaniu prowadzenia na nich działalności rolniczej. W konsekwencji powyższego działki te słusznie w całości zostały wykluczone. Nadto załączona do protokołu dokumentacja fotograficzna dowodzi o braku przeprowadzenia na łąkach i pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej bądź zaniechania wypasania zwierząt. WSA odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących jawności przeprowadzonej kontroli w dniach [...]-[...] sierpnia 2014 r. wyjaśnił, że podstawą prawną do jej dokonania na miejscu jest zobowiązanie, jakie rolnik podpisuje na wniosku o przyznanie płatności oraz art. 26 i dalsze rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE. L. 2009.316.65) – dalej: rozporządzenia nr 1122/2009. W dalszej części uzasadnienia WSA wyjaśnił charakter raportu z kontroli, jego rolę i znaczenie jako szczególnego środka dowodowego. Sąd I instancji wskazał, że protokół z kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W sytuacji zatem, gdy protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości - gdyż został sporządzony w sposób prawidłowy przez osobę spełniającą ustawowe warunki - nie można organowi postawić skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. O wadze tych dowodów świadczy fakt, że kontrole mogą być przeprowadzane przez określone podmioty, wyspecjalizowane, bezstronne, stąd - co do zasady - przypisuje się im wiarygodność. WSA wskazał, że raport z czynności kontrolnych jako dokument urzędowy może mieć decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Niewątpliwie wynikające z protokołu kontroli ustalenia, co do stwierdzonych nieprawidłowości mogą być podważone. Niemniej jednak inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa na stronie. W ocenie WSA skarżący nie podważył skutecznie dowodu z protokołu kontroli i załączonej do niego dokumentacji fotograficznej, a w konsekwencji poczynionych ustaleń. Zdaniem Sądu I instancji nie ma znaczenia dla poprawności rozstrzygnięcia organów administracyjnych fakt otrzymania pozytywnej oceny jednostki certyfikującej [...] Sp. z o.o. dotyczącej spełnienia przez skarżącego wymagań dotyczących produkcji metodami ekologicznymi. W ocenie WSA przesądzające powinny być wyłącznie ustalenia dotyczące stanu faktycznego działek z daty kontroli przeprowadzonej przez uprawnione do tego organy, a są nimi wyłącznie organy ARiMR i to tylko dotyczące roku 2014, a nie innych okresów. WSA wskazał, że pozytywne wyniki kontroli w zakresie rolnictwa ekologicznego nie uzasadniają automatycznie stwierdzenia, że producent spełnił warunki wymagane do przyznania płatności z tytułu ONW. WSA podkreślił, że organy administracyjne nie kwestionowały, że skarżący spełniał wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym. WSA oceniając okoliczności dotyczące choroby skarżącego oraz członków jego rodziny wskazał, że nie mogły zostać uwzględnione. Sąd I instancji zaznaczył, że skarżący wnosił w ramach wyjaśnień w sprawie argumenty dotyczące stanu zdrowia, to jednak nie wystąpił do organu I instancji ze zgłoszeniem siły wyższej lub wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności. Skarżący zaskarżając wyrok w całości domaga się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji co do istoty sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto, skarżący zrzekł się rozpatrzenia sprawy na rozprawie. Skarżący zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm. – dalej: ppsa, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 133 § 1 ppsa, art. 134 § 1 ppsa, art. 141 § 4 ppsa, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, art. 151 ppsa w związku z art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez zaakceptowanie w procesie oceny legalności decyzji faktu, że organ oparł swe rozstrzygnięcia na dowodzie w postaci protokołu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...]-[...] sierpnia 2014 r. (numer dokumentu [...]), pomimo że przyjęto w nim strefę buforową o wartości 0,75 m zamiast 1,5 m przewidzianej przepisem art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi i nieuchylenia zaskarżonej decyzji, pomimo niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i dokonanie rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o wadliwie wykonane pomiary spornego obszaru rolnego; 2. art. 133 § 1 ppsa, art. 134 § 1 ppsa, art. 141 § 4 ppsa, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w związku z art. 69 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U.UE L 2004.153.30), art. 33 akapit 2, art. 34 akapit 1 i 2 oraz art. 35 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez uznanie, że wskazane przepisy w zakresie kontroli przeprowadzonej u skarżącego nie przewidują, aby dla uzyskania mocy dowodowej przez protokół z kontroli na miejscu koniecznym było okazanie producentowi rolnemu dokumentu certyfikującego dla danego urządzenia GPS, podczas gdy zachowanie tego wymagania nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi i nieuchylenia zaskarżonej decyzji, pomimo niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i dokonanie rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o wadliwie wykonane pomiary spornego obszaru rolnego; 3) art. 133 § 1 ppsa, art. 134 § 1 ppsa, art. 141 § 4 ppsa, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, art. 151 ppsa w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. 2016, poz. 23 z późn. zm. – dalej: kpa) poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy poprzez brak analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie w procesie oceny legalności decyzji organu faktu, że protokół kontroli z [...]-[...] sierpnia 2014 r., na podstawie którego organ a w ślad za nim Sąd rozstrzygną sprawę, był wadliwie sporządzony i nie spełniał podstawowych przesłanek do uznania go za wiarygodne źródło informacji, bowiem nie jest zgodny z Instrukcją realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni (wersja 1.0 z dnia 10.01.2014 r. wydana na podstawie art. 7 i 31 ust. 6 ustawy z dnia z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Dz.U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217), która to Instrukcja określająca szczegółowe kryteria stosowania w toku kontroli kodu DR18 - którego zastosowanie oznacza wykluczenie z płatności działek objętych tym kodem - nie uprawniała organu do wykluczenia zgłoszonych przez skarżącego działek G i X, gdyż sytuacja na tych działkach nie została zgodnie z Instrukcją udokumentowana w ramach prowadzonej dokumentacji fotograficznej. Argumentację na poparcie zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor wniósł o jej oddalenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania określone w art. 183 § 2 ppsa, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna M. N. oparta została na naruszeniu przepisów postępowania, a więc podstawie z art. 174 pkt 2 ppsa. Skarga ta ma usprawiedliwione podstawy, dlatego jej skutkiem musi być uchylenie zaskarżonego wyroku. W ocenie NSA zarzuty kasacyjne podniesione przez skarżącego w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ppsa są formalnie wadliwe, a merytorycznie nietrafne. Ich wadliwość formalna nie daje podstaw do odrzucenia tej skargi, co wynika z treści uchwały z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010 r., poz. 1, jednak w sposób zasadniczy ogranicza możliwość weryfikacji skarżonego wyroku. Sąd II instancji może dokonać oceny wyroku tylko w takim kontekście, jaki daje się ustalić na podstawie treści uzasadnienia skargi kasacyjnej. Jest tak dlatego, że skarga kasacyjna to profesjonalny i sformalizowany środek prawny, który dla swej skuteczności wymaga spełnienia określonych w ustawie warunków. Z treści art. 176 § 1 pkt 2 ppsa wynika, że skarga kasacyjna powinna zawierać między innymi przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Zrealizowanie tego nakazu ma miejsce wówczas, gdy w skardze kasacyjnej strona stawia zarzuty naruszenia konkretnych przepisów, których naruszenia dopuścił się Sąd I instancji oraz gdy w jej uzasadnieniu wyjaśnia istotę podnoszonych naruszeń, a w zakresie zarzutów procesowych wykazuje dodatkowo jaki jest związek tych naruszeń z rozstrzygnięciem. Konieczność takiego ujęcia zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że to na stronie ciąży obowiązek wskazania zakresu i kierunku weryfikacji wyroku. Sąd II instancji będąc związany zarzutami kasacyjnymi nie ma inicjatywy w zakresie ustalania i uzasadniania potencjalnych naruszeń, których strona nie podniosła. Ze względu na te wymogi skarga kasacyjna jest profesjonalnym środkiem prawnym. Skarga kasacyjna M. N. jest obszerna zarówno co do zarzutów, jak i uzasadnienia. Jednak zarówno zarzuty, jak i ich uzasadnienie nie spełniają wszystkich formalnych warunków, z tego też względu Sąd II instancji merytorycznie może odnieść się tylko do tych kwestii, które w uzasadnieniu tej skargi zostały jednoznacznie sformułowane i odniesione do skarżonego wyroku. Na tym tle należy zauważyć, że ilość stawianych wyrokowi zarzutów nie musi prowadzić do uznania, że wyrok narusza prawo, jeżeli nie daje się ustalić na czym polegało naruszenie tych przepisów i jaki jest jego związek z rozstrzygnięciem. Sąd II instancji zauważa, że każdy z zarzutów kasacyjnych podnosi naruszenie art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, a niektóry art. 151 ppsa w związku z przepisami licznych aktów unijnych, jednak w uzasadnieniu swojej skargi kasacyjnej strona w żaden sposób nie odnosi się do tych przepisów i nie wyjaśnia na czym polega ich naruszenie i dlaczego wyrok jest wadliwy ze względu na te naruszenia. NSA podkreśla, że art. 133 § 1 stanowi, że Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. W oparciu o treść art. 134 § 1 sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi. Sąd I instancji tak rozstrzygał, bo przecież wyrokował w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2014 r. Wreszcie Sąd I instancji uzasadnił swój wyrok zgodnie z treścią art. 141 § 4 ppsa, bo w uzasadnieniu swojego wyroku zawarł wszystkie elementy przewidziane w tym przepisie. To, że strona nie godzi się z twierdzeniami, tezami lub wnioskami sformułowanymi w uzasadnieniu, nie oznacza, że uzasadnienie jest wadliwe ze względu na treść art. 141 § 4 ppsa. Wreszcie skarga kasacyjna odnosi zarzuty równocześnie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c / i art. 151 ppsa. Takie ujęcie jest wadliwe, bo obu przepisów nie można jednocześnie naruszyć, zwłaszcza poprzez oddalenie skargi, a przecież takie było rozstrzygnięcie Sądu I instancji. Poza tym Sąd II instancji zwraca uwagę, że w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ppsa mogą być podnoszone tylko naruszenia prawa procesowego, zatem tylko w zakresie takich naruszeń może być prowadzona argumentacja na rzecz zasadności podnoszonych zarzutów. Wychodząc z tych założeń i mając na uwadze treść uchwały z dnia 26 października 2009 r., I OPSA 10/09, stwierdzić należy, że zarzut kasacyjny dający się zweryfikować sprowadzony jest do stanowiska strony, że wyrok Sądu I instancji narusza prawo, bo akceptuje stanowisko organów ARiMR, w którym stwierdzono, że stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z przepisami prawa, na podstawie poprawnie przeprowadzonej kontroli i w oparciu o rzetelnie sporządzony protokół kontroli. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu stwierdzić należy, że jest on zasadny. Sąd I instancji, jak trafnie wywiedziono w odpowiedzi na skargę, nie odnosił się do tzw. "sfery buforowej" o jakiej stanowi art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009, bo strona nie kwestionowała kontroli w tym zakresie, zarzut taki pojawił się w postępowaniu kasacyjnym. Fakt ten nie usprawiedliwia Sądu I instancji, bo przecież jego kontrola zaskarżonej decyzji odnosi się do zgodności tego rozstrzygnięcia z przepisami prawa. Ten brak w ocenie skarżonych decyzji musi prowadzić do uchylenia wyroku. Zdaniem Sądu II instancji wynika to z tego, że protokół z kontroli stosownie do treści art. 32 ust. 1 pkt c/ rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 ma wskazywać m.in. wyniki pomiarów każdej działki i zastosowane metody pomiaru. Strefa buforowa na jaką wskazuje art. 34 ust. 1 tego rozporządzenia, o szerokości 1,5 m jako tolerancja pomiaru, nie może być wiązana z określoną metodą pomiaru. Szerokość strefy buforowej nie wynika z właściwości technicznych urządzeń pomiarowych. Oznacza to, że nie właściwości tych urządzeń wyznaczają taką strefę, ale czynią do przepisy prawa. Skoro art. 34 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 jednoznacznie stwierdza, że strefa taka wynosi 1,5 m, to taka wielkość tej strefy powinna być brana pod uwagę przy rozpoznaniu sprawy M. N. Organy ARiMR oraz Sąd I instancji nie wskazują przepisów prawa, które uzasadniałyby zajęte stanowisko w odniesieniu do szerokości strefy buforowej. Mając na uwadze powyższe oraz treść arat. 185 § 1 ppsa orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 § 1 pkt 1 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło