VI SA/Wa 1198/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-08
Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej jest dopuszczalna, jeśli nie wyczerpano toku instancyjnego?Ratio decidendi
Skarga na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej jest niedopuszczalna, ponieważ nie wyczerpano toku instancyjnego. Uchwała ta, mająca charakter decyzji administracyjnej, powinna być rozpatrzona dwukrotnie przez organy samorządu adwokackiego, a dopiero po tym przysługuje skarga do sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały ORA w Warszawie o skreśleniu go z listy adwokatów. Prezydium NRA uchwałą z dnia [...] lutego 2016 r. odmówiło wszczęcia postępowania w tej sprawie, wskazując jako podstawę prawną art. 157 § 3 k.p.a. Skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie, zarzucając m.in. nieprawidłowe doręczenie uchwały, wydanie rozstrzygnięcia nieznanego ustawie oraz brak argumentów jurydycznych. WSA w Warszawie odrzucił skargę jako przedwczesną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu kwotę 200 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu A. S. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego.
Uchwałą z dnia [...] czerwca 2009r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] (dalej: ORA w [...]), po uwzględnieniu wniosku A. S. (dalej też : skarżący), dokonała wpisu w/w na listę adwokatów. Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwił się wpisowi i w dniu [...] grudnia 2009r. A. S. złożył ślubowanie.
Następnie uchwałą z dnia [...] czerwca ORA w [...] wszczęła postępowanie w sprawie skreślenia A. S. z listy adwokatów. W rezultacie przeprowadzonego postępowania uchwałą z dnia [...] sierpnia 2010r. ORA w [...] skreśliła w/w z listy adwokatów Izby Adwokackiej w [...].
W wyniku odwołania A. S. od w/w uchwały, Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (dalej: Prezydium NRA) uchwałą z dnia [...] listopada 2010r. utrzymało w mocy w/w uchwałę ORA w [...] z dnia [...] czerwca 2010r. Na powyższą uchwałę nie została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W dniu [...] maja 2015r. skarżący zwrócił się do Prezydium NRA z wnioskiem o stwierdzenie nieważności § 8 uchwały ORA w [...] z dnia [...] sierpnia 2010r. o skreśleniu go z listy adwokatów Izby Adwokackiej w [...].
Prezydium NRA uchwałą z dnia [...] lutego 2016r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie nieważności uchwały ORA w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2010r. o skreśleniu adwokata A. S. z listy adwokatów Izby Adwokackiej w [...]. W podstawie prawnej podjętej uchwały wskazano przepis art. 157 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezydium NRA podniosło, że samo orzecznictwo sądowoadministracyjne nie może być postawą stwierdzenia nieważności uchwały a nadto było ono niejednolite gdy kwestionowana uchwała ORA w [...] została podjęta. Z tego względu zdaniem prezydium NRA brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności uchwały ORA w [...] z dnia [...] sierpnia 2010r.
Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, zgodnie z pouczeniem zawartym w w/w uchwale Prezydium NRA, A. S. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając w/w uchwałę z dnia [...] lutego 2016r. Prezydium NRA w całości i wnosząc o: 1/ jej uchylenie jako nieważnej, 2/ stwierdzenie nieważności § 8 uchwały ORA w [...] z dnia [...] sierpnia 2010r. 3/ zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności norm przepisanych. W skardze zarzucono m. in., że: uchwała została nieprawidłowo doręczona skarżącemu zamiast jego pełnomocnikowi; zawiera rozstrzygniecie nieznane ustawie, bowiem ustalenie przez organ, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. z 2016r. poz. 23 – dalej "k.p.a.") skutkuje wydaniem decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu a nie odmową wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji; zastosowanie przepisu prawa do stanu faktycznego niezapisanego w przepisach prawa stanowi rażące naruszenie prawa; nie zawiera żadnych argumentów jurydycznych na poparcie wydanego rozstrzygnięcia a nadto jest wewnętrznie sprzeczna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w wydanym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt.Dz. U. poz.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt.Dz. U z 2016, poz. 718 z późn. zm.- dalej: "p.p.s.a.").
Analizując zaskarżoną uchwałę z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga podlega odrzuceniu, należy ją bowiem uznać za przedwczesną.
Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że zaskarżona do sądu uchwała z dnia [...] lutego 2016r. Prezydium NRA jest uchwałą wydaną przez Prezydium NRA w pierwszej instancji a dotyczy indywidualnej sprawy A. S. Należy zatem przyjąć, iż rozstrzygnięcie podjęte w formie uchwały w indywidualnej sprawie skarżącego na skutek złożenia przezeń wniosku o stwierdzenie nieważności ma w istocie charakter decyzji administracyjnej a zatem do tego rodzaju spraw znajdują zastosowanie przepisy k.p.a.
Takie też stanowisko w tym zakresie pośrednio wynika również z wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności oraz z treści złożonej do sądu skargi, w których skarżący odwołał się do brzmienia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Takie stanowisko wynika również z zaskarżonego do sadu rozstrzygnięcia podjętego przez Prezydium NRA, w którym organ ten w podjętej uchwale odwołał się do przepisów Rozdziału 13 Działu I k.p.a.
A zatem skoro nie ulega wątpliwości, że Kodeks postępowania administracyjnego ma zastosowanie w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności uchwał samorządu adwokackiego, to należy stwierdzić, że w myśl art. 15 i art.16 w zw. z art. 127 § 3 a także w zw. z art. 157 i 158 k.p.a. stronie służy prawo dwukrotnego rozpoznania sprawy przez organy. W wypadku wniosku o stwierdzenie nieważności – który tak jak w niniejszej sprawie został przez skarżącego wniesiony do Prezydium NRA jako organu właściwego – będzie to wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.), który winno rozpoznać Prezydium NRA. Dopiero po wyczerpaniu toku instancyjnego skarżącemu będzie przysługiwała skarga do sądu administracyjnego.
Jednocześnie sąd wskazuje, że mając na względzie, iż skarga na uchwałę z dnia [...] lutego 2016r wniesiona została do sądu na skutek błędnego pouczenia zawartego w skarżonej uchwale, to skarżącemu przysługuje prawo wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z przepisem art. 58 k.p.a.
Na marginesie jedynie sąd wskazuje, ponieważ okoliczność ta nie ma znaczenia dla prawidłowego rozpoznania sprawy przez sąd, że w podstawie prawnej wydanej uchwały został wskazany nieistniejący przepis tj. art. 157 § 3 k.p.a., który został uchylony nowelą do kodeksu postępowania administracyjnego, która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011r. (art. 1 pkt 25 ustawy z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2011r. nr 6 poz. 18). Po nowelizacji do odmowy wszczęcia postępowania zastosowanie ma przepis art. 61a k.p.a. A zatem prawidłowo to ten przepis może ewentualnie stanowić podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, jeżeli zaistniały przesłanki o których mowa w tym przepisie.
Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi Sąd orzekł w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło