III SA/Gd 531/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi L. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 1 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę. W dniu 9 marca 2015 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął odpis wyroku Sądu Rejonowego w [...] (Zamiejscowego IX Wydziału Karnego z siedzibą w [...] z dnia 18 lutego 2015 r.; sygn. akt [...]), w świetle którego L. F. został uznany za winnego prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu. Wobec obwinionego orzeczono karę grzywny w wysokości 400 zł. W punkcie II sentencji wyroku Sąd orzekł wobec L. F. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 7 miesięcy. Zgodnie z punktem III sentencji wyroku na poczet orzeczonego zakazu Sąd zaliczył obwinionemu okres zatrzymania prawa jazdy nr [...] od dnia 28 lipca 2014 r. do dnia 18 lutego 2015 r. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 26 lutego 2015 r. Decyzją z dnia 7 maja 2015 r. [...] Starosta [...] działając na podstawie art. 82 ust. 1 punkt 4 lit. a), art. 99 ust. 1 punkt 3 lit. a) i art. 135a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 155), art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r., poz. 970) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) orzekł o skierowaniu L. F. posiadającego uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii A i B na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 99 ust. 1 punkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Ponadto organ pierwszej instancji wskazał, że w świetle art. 135a ustawy o kierujących pojazdami skierowanie na badanie lekarskie i badanie psychologiczne w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu następuje na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy. W realiach rozpatrywanej sprawy fakt wydania wskazanego wyroku jak i powyższa regulacja normatywna obligowała organ pierwszej instancji do wydania decyzji w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. W odwołaniu od powyższej decyzji L. F. wskazał, że w dniu 2 marca 2015 r. odebrał swoje prawo jazdy. Z kolei w dniu 10 marca 2015 r. wykonał badania psychologiczne. Treść orzeczenia psychologicznego została załączona do odwołania. Decyzją z dnia 1 marca 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] z dnia 7 maja 2015 r. nr [...] orzekającej o skierowaniu L. F. na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W podstawie prawnej wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 punkt 1 k.p.a. w zw. z art. 82 ust. 1 punkt 4 lit. a)i ust. 4 punkt 1, art. 99 ust. 1 punkt 3 lit. a) i art. 135a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 82 ust. 1 punkt 4 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. W powyższym przypadku badanie przeprowadza się w zakresie uprawnień AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T. Z kolei zgodnie z art. 99 ust. 1 punkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Przepis art. 135a wskazanej powyżej ustawy stanowi ponadto, że do dnia 31 grudnia 2016 r. skierowanie na badanie lekarskie i badanie psychologiczne w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, następuje na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy. Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 99 ust. 1 punkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami osoba posiadająca prawo jazdy obowiązana jest poddać się badaniu psychologicznemu. Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 18 lutego 2015 r. (sygn. akt [...]) uznający odwołującego za winnego prowadzenia pojazdu w stanie po użyciu alkoholu i orzekający względem niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne. Strona kierowała bowiem pojazdem w stanie po użyciu alkoholu, co potwierdza materiał dowodowy sprawy. Wydany wyrok sądu rejonowego jest wystarczający do wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne. Na podstawie przeprowadzonego badania uprawniony psycholog stwierdzi czy istnieją czy też nie istnieją w przypadku strony przeciwwskazania psychologiczne do kierowania pojazdami. Zgodnie z przepisem § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2014 r., poz. 937) osoby posiadające skierowanie na badanie zgłaszają się na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania skierowania. Kolegium wyjaśniło, że fakt posiadania orzeczenia psychologicznego z dnia 10 marca 2015 r. o braku przeciwwskazań psychologicznych od wykonywania pracy na stanowisku kierowcy nie może zostać uwzględniony. Orzeczenie psychologiczne przedłożone przez stronę nie zostało bowiem wydane na podstawie art. 82 ust. 1 punkt 4 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami. W przypadku, gdy dana osoba kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu badanie psychologiczne przeprowadza się w zakresie uprawnień prawa jazdy określonej kategorii. Orzeczenie takie stwierdza istnienie lub brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem m.in. w zakresie prawa jazdy kategorii A i B. Wzór takiego orzeczenia określono w załączniku nr 1 do powyższego rozporządzenia. Przedłożone orzeczenie psychologiczne zostało z kolei wydane w innym trybie, to jest na podstawie art. 39m ustawy o transporcie drogowym i stwierdza brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zakres wykonanego badania psychologicznego jest zatem inny. Z tych względów nie można uznać, że orzeczenie przedłożone przez stronę wypełnia obowiązek uzyskania orzeczenia psychologicznego na podstawie skierowania w oparciu o przepis art. 99 ust. 1 punkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami. W skardze na wyżej wskazaną decyzję organu odwoławczego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku L. F. wskazał, że analiza krwi pobranej do badań nie wykazała alkoholu. W dniu 18 lutego 2015 r. skarżącemu wydano prawo jazdy. Adwokat skarżącego poinformował go, że będzie skierowany na badania psychologiczne, w związku z czym skarżący poddał się badaniom w dniu 10 marca 2015 r. W ocenie skarżącego badania są ważne zatem organ odwoławczy winien je uwzględnić. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego dotychczasowego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że skarżący został skazany za prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu. Potwierdza to treść sentencji wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. akt [...], z którego jednoznacznie wynika, że skarżący umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, prowadząc pojazd mechaniczny będąc w stanie po użyciu alkoholu. Wskazać w tym miejscu należy, że w myśl art. 99 ust. 1 punkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne, jeżeli kierowała ona pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. W świetle powyższej regulacji wydanie decyzji o skierowaniu na badania nie zależy od uznania organu administracji publicznej. Starosta ma bowiem obowiązek wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne, jeżeli dana osoba kierowała pojazdem w stanie po użyciu alkoholu. Fakt kierowania przez skarżącego pojazdem po użyciu alkoholu wynika z wyżej wskazanego wyroku sądu karnego. Co istotne, do dnia 31 grudnia 2016 r. skierowanie na badanie lekarskie i badanie psychologiczne w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, następuje na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy. Wynika to wprost z art. 135a ustawy o kierujących pojazdami. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Wskazać w tym miejscu należy, że okoliczność cofnięcia czasowego przez sąd karny prawa do kierowania pojazdami z uwagi na orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 7 miesięcy z zaliczeniem na poczet orzeczonego środka karnego okresu zatrzymania prawa jazdy nr [...] od dnia 28 lipca 2014 r. do dnia 18 lutego 2015 r. (punkty II i III sentencji wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w [...] z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. akt [...]), nie ma znaczenia dla oceny legalności wydania zaskarżonej decyzji. Skierowanie skarżącego na badania lekarskie nie ma bowiem na celu pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami. Istotą skierowania na badanie psychologiczne jest zbadanie, czy w przypadku skarżącego nie ma przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W związku z tym w dobrze rozumianym interesie samego skarżącego powinno być poddanie się takim badaniom celem ustalenia, że od strony psychologicznej skarżący może w bezpieczny sposób kierować pojazdami. Nie ma racji skarżący twierdząc, że przedłożone na etapie postępowania odwoławczego orzeczenie psychologiczne winno być uwzględnione przez organy orzekające w sprawie. Zasadnie wskazuje organ odwoławczy, że orzeczenie psychologiczne z dnia 10 marca 2015 r. przedłożone przez skarżącego nie zostało wydane na podstawie art. 82 ust. 1 punkt 4 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami. W przypadku gdy dana osoba kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu badanie psychologiczne przeprowadza się w zakresie uprawnień prawa jazdy określonej kategorii. Orzeczenie takie stwierdza istnienie lub brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem m.in. w zakresie prawa jazdy kategorii A i B. Przedłożone przez skarżącego orzeczenie psychologiczne z dnia 10 marca 2015 r. zostało wydane w innym trybie, to jest na podstawie art. 39m ustawy o transporcie drogowym i stwierdza brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W tym przypadku zakres wykonanego badania psychologicznego jest inny od wymaganego treścią art. 82 ust. 1 punkt 4 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami. Z tych względów nie można uznać, że orzeczenie przedłożone przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego stanowi wypełnienie obowiązku uzyskania orzeczenia psychologicznego na podstawie skierowania wydanego w oparciu o przepis art. 99 ust. 1 punkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami. Uznanie w reasumpcji, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia są prawidłowe skutkować musiało oddaleniem wniesionej skargi na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji wyroku. Istotnym jest przy tym wskazanie, że Sąd rozstrzygając w granicach sprawy (vide: art. 134 § 1 p.p.s.a.) nie znalazł również podstaw do uwzględnienia okoliczności, które winien wziąć pod uwagę niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.