II SAB/Ol 44/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant : St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.Z na bezczynność Komendanta Policji w ustaleniu prawa do odszkodowania w sprawie choroby zawodowej postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że J. Z. został zwolniony ze służby w Policji w dniu 3 września 2014 roku. Miejscem pełnienia służby była Komenda Powiatowa Policji w A. W dniu 18 listopada 2015 roku J. Z. złoży podanie w KPP w A o ustalenie, że jego schorzenia w postaci choroby niedokrwiennej serca z ostrym zespołem wieńcowym i przewlekła nerwica, są spowodowane szczególnymi właściwościami i warunkami służby na zajmowanych stanowiskach w Policji w okresie od 2003 do 2014 roku. Wniósł ponadto o skierowanie go do komisji lekarskiej celem ustalenia podniesionych okoliczności. Komendant Powiatowy Policji w dniu 30 listopada 2015 roku przekazał na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wniosek skarżącego do Zakładu Emerytalno-Rentowego, który w dniu 16 lutego 2016 roku zwrócił dokumentację wraz z kolejnym wnioskiem skarżącego z dnia 26 stycznia 2016 roku. W dniu "[...]" Komendant Powiatowy Policji wydał decyzję, którą odmówił skierowania strony do komisji lekarskiej. Decyzję doręczono stronie w dniu 2 marca 2016 roku. Następnie po złożeniu przez skarżącego wniosku o uzupełnienie decyzji Komendant Powiatowy Policji postanowieniem z dnia "[...]" odmówił uzupełnienia decyzji. W dniu 21 marca 2016 roku do Komendy Wojewódzkiej Policji wpłynęło zażalenie J. Z. na bezczynności organu - Komendanta Powiatowego Policji, które zostało załatwione postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego z dnia "[...]", uznającym zażalenie za nieuzasadnione. Następnie pismem z dnia 18 kwietnia 2016r. J. Z. wywiódł skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie zaniechania zakończenia postępowania administracyjnego w ustawowo określonym terminie i wydanie decyzji odszkodowawczej w terminie 30 dni, licząc od dnia wszczęcia postępowania. Zarzucił przy tym naruszenie przepisu art. 37 ust. 1 i nast. ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostającej w związku ze służbą, poprzez nie wydanie decyzji w terminie wskazanym w tym przepisie. Strona wniosła o stwierdzenie w wydanym wyroku, że organ pozostawał w bezczynności oraz ustalenie, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Skarżący podkreślił, że co do zasady w jego ocenie nie ma możliwości procedowania nad sprawą, ponieważ ustawa o policji oraz ustawa o świadczeniach odszkodowawczych nie przewidują możliwości wydania decyzji w przedmiocie odmowy skierowania do właściwej komisji lekarskiej, zaś tylko wydanie decyzji merytorycznej umożliwi skarżącemu dokonanie jej kontroli przez właściwy sąd. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że skarga jest w jego ocenie oczywiście bezzasadna. Decyzją z dnia "[...]" Komendant Wojewódzki Policji uchylił decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia "[...]"w sprawie odmowy skierowania na komisję lekarską i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718) zwanej ppsa, w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r., mającym zastosowanie w niniejszej sprawie zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015r., poz. 658) - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1- 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy zobowiązany do podjęcia czynności organ nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Oznacza to, że zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Biorąc powyższe pod uwagę, należy podkreślić, że skoro możliwość zaskarżenia bezczynności organów administracji jest ograniczona zakresem przedmiotowym zawartym w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., oznacza to, że zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest – na mocy powyższego przepisu – zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności w nim określonych. Na gruncie niniejszej sprawy w dniu 18 listopada 2015 roku J. Z. złożył podanie w KPP o ustalenie, że jego schorzenia w postaci choroby niedokrwiennej serca z ostrym zespołem wieńcowym i przewlekła nerwica, są spowodowane szczególnymi właściwościami i warunkami służby na zajmowanych stanowiskach w Policji w okresie od 2003 do 2014 roku. Wniósł ponadto o skierowanie go do komisji lekarskiej. W skardze strona zarzuciła zaniechanie zakończenia postępowania administracyjnego w ustawowo określonym terminie i wydania decyzji odszkodowawczej w terminie 30 dni, licząc od dnia wszczęcia postępowania. Zarzucił przy tym skarżący naruszenie przepisu art. 37 ust. 1 i nast. ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (Dz. U. z 2014r., poz. 616; zwanej dalej ustawą), poprzez nie wydanie decyzji w terminie wskazanym w tym przepisie. Zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. a cyt. ustawy, określa ona zasady i tryb przyznawania i wypłaty jednorazowego odszkodowania przysługującego w razie wypadku pozostającego w związku ze służbą, lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Stosownie do przepisu art. 30 ust. 1 ustawy w razie ujawnienia u funkcjonariusza choroby, co do której zachodzi podejrzenie, że powstała w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, kierownik jednostki organizacyjnej kieruje funkcjonariusza do właściwej komisji lekarskiej z urzędu lub na wniosek funkcjonariusza. Prawo do świadczeń odszkodowawczych i ich wysokość ustala się w drodze decyzji (art. 34 ust. 1 ustawy). Ponadto stosownie do treści art. 34 ust. 3 ustawy w przypadku funkcjonariusza zwolnionego ze służby przed ustaleniem uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek choroby oraz funkcjonariusza zaginionego decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje kierownik jednostki organizacyjnej, w której funkcjonariusz ostatnio pełnił służbę. W świetle art. 35 pkt 1 cyt. ustawy, prawo do jednorazowego odszkodowania ustala się m.in. na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych albo komisji lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo Agencji Wywiadu. Stosownie do treści art. 38 ust. 1 cyt. ustawy, od decyzji wydanej w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego. Zgodnie natomiast z art. 38 ust. 2 tej ustawy, odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych przysługuje także w razie niewydania decyzji w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia odszkodowawczego bądź powstania obowiązku wszczęcia postępowania z urzędu. Odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu. Zgodnie z przepisem art. 37 ust. 1 decyzję w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych wydaje się w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania. Powyższe przepisy wyraźnie wskazują, że w ramach omawianego postępowania w sprawie przyznania świadczenia odszkodowawczego nie jest wydawana decyzja, na którą służyłaby skarga do sądu administracyjnego. Odwołanie od decyzji zapadłej w omawianym przedmiocie służy bowiem do sądu powszechnego. Co więcej, odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych przysługuje także w przypadku niewydania decyzji w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia odszkodowawczego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, a więc zaskarżenie ewentualnej "bezczynności" w tym zakresie może być skierowane do sądu powszechnego, a nie sądu administracyjnego. Nadmienić należy również, że z powyższymi regulacjami prawnymi koresponduje dyspozycja przepisu art. 47714 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016r., poz. 1822 j.t.), zgodnie, z którym jeżeli odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy lub niewydaniem orzeczenia przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ lub zespół do wydania decyzji lub orzeczenia w określonym terminie, zawiadamiając o tym organ nadrzędny, albo orzeka co do istoty sprawy. Jednocześnie sąd stwierdza, czy niewydanie decyzji przez organ rentowy nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Na marginesie można tylko wspomnieć, że zgodnie z przepisem art. 38 ust. 3 rzeczonej ustawy jedynie od decyzji, o której mowa w art. 37 ust. 3, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Skarga do sądu administracyjnego przysługuje zatem tylko na decyzje w przedmiocie wniosku o podwyższenie odszkodowania albo o jego przyznanie w wysokości określonej w art. 14, wraz z dokumentami zebranymi w sprawie. Skoro więc organ, na skutek wniosku skarżącego nie miał podstaw do wydania w niniejszej sprawie decyzji, postanowienia ani żadnego innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., podlegających kontroli sądu administracyjnego, to okoliczność ta przesądza również o niedopuszczalności skargi na bezczynność organu w tym zakresie. Jednocześnie wskazać należy, że skarżący może dochodzić obrony swoich praw przed sądem powszechnym zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami przewidującymi możliwość podważania bezczynności organów w sprawach odszkodowawczych, tak więc skarżący nie jest pozbawiony ochrony sądowej. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z tego też względu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa przedmiotową skargę należało odrzucić.