II OZ 1392/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. P.-S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 620/16, o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. P.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 620/16, po rozpoznaniu wniosku B. P.-S., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 28 czerwca 2016 r. w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji podniosła, że jej wykonania naraża ją na niebezpieczeństwo powstania szkody w jej majątku. Jest osobą w podeszłym wieku i na emeryturze, zaś egzekucja opłaty planistycznej w wysokości ponad 300.000 zł narazi ją na znaczne obniżenie poziomu życia lub nawet ubóstwo i szkodę na zdrowiu związaną w tym wieku z utratą płynności finansowej i stresem jaki wywołuje egzekucja. Sąd podkreślił, ze oprócz podanych okoliczności, skarżąca nie wykazała żadnymi dokumentami dotyczącymi jej sytuacji materialnej, że wykonanie zaskarżonej decyzji narazi ją na niebezpieczeństwo powstania szkody w jej majątku, zwłaszcza, że za sprzedaną działkę skarżąca i W. Ch. otrzymali 2 514 155 zł. W ocenie Sądu tak sformułowany wniosek uniemożliwia jego merytoryczną ocenę, co oznacza brak przesłanek do udzielenia ochrony tymczasowej. W rezultacie Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca w zażaleniu na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie, zarzuciła: naruszenie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. przez przyjęcie, że strona nie wykazała podstaw uzasadniających jego zastosowanie a wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony, podczas gdy w skardze strona podała uzasadnienie swojego wniosku umożliwiające jego merytoryczną ocenę podając, że egzekucja tak znacznej opłaty w wysokości ponad 300 tyś zł. przy dochodach strony będzie prowadziła do jej ubóstwa i wyrządzenia znacznej szkody. Z pewnością również naraża stronę na utratę zdrowia zakładając, że jeszcze przed zakończeniem sprawy będzie prowadzona egzekucja z majątku strony. Ustawodawca posługując się pojęciem szkody nie ogranicza tego pojęcia w tym przepisie do wyłącznie szkody materialnej; sprzeczność w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Z jednej strony WSA stwierdza, że brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia dokonanie merytorycznej jego oceny a z drugiej strony wskazuje jak strona uzasadniła wniosek. błąd w ustaleniach faktycznych przez stwierdzenie, że strona nie wykazała żadnymi dokumentami swojej sytuacji materialnej tymczasem strona załączyła zaświadczenie o dochodach – świadczenie emerytalne. Z uwagi na wysokość opłaty planistycznej jej ewentualna egzekucja może narazić stronę na znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki jak np. zajęcie i sprzedaż mieszkania; sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią materiału dowodowego przez przyjęcie, że otrzymanie przez stronę wspólnie z Wojciechem Chajęckim kwoty za sprzedaną nieruchomość w oznaczonej wysokości działa automatycznie i oznacza, że wykonanie decyzji przed jej uprawomocnieniem się nie spowoduje szkody w majątku strony. Tymczasem kwota z uzyskanej sprzedaży w wysokości około 1 250 000 zł została w części, przez męża strony, pożyczona i dotychczas nie została zwrócona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżona decyzja jest decyzją ostateczną, a zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie natomiast do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, a wymagając ich uprawdopodobnienia, przy czym nie może z reguły ono opierać się na samych twierdzeniach strony. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki Sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku Sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego. Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Rzeczą sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego to, że art. 61 § 3 p.p.s.a. nakłada na stronę jedynie obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia przesłanek tam wskazanych, nie oznacza, że strona może poprzestać na ogólnych stwierdzeniach. Skarżąca we wniosku podnosi, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i konieczność uiszczenie opłaty planistycznej w wysokości ponad 300 000 zł narazi ją na znaczne obniżenie poziomu życia lub nawet ubóstwo i szkodę na zdrowiu związaną z utratą płynności finansowej i stresem jaki wywołuje egzekucja. Trafnie Sąd Wojewódzki ocenił, że wobec wysokiej kwoty jaką uzyskała ze sprzedaży nieruchomości, skarżąca nie uprawdopodobniła, że wystąpią okoliczności wskazane we wniosku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca również w zażaleniu nie podała okoliczności mających świadczyć o wystąpieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji tj.: możliwości wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wskazała, że pieniądze uzyskane ze sprzedaży nieruchomości (około 1 250 000 zł) w części zostały pożyczone przez męża skarżącej i dotychczas nie zostały zwrócone, co miało uzasadniać fakt, że nie dysponuje wystarczającą ilością pieniędzy na uiszczenie opłaty planistycznej. Tymczasem należy zaznaczyć, że strona zawierając umowę notarialną sprzedaży nieruchomości uzyskała wiedzę co do skutków takiej transakcji, w tym możliwości nałożenia obowiązku dokonania opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości Istotne jest również to, że skarżąca zbyła działkę w 2007 r., natomiast postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęte zostało w 2010 r. Udzielając zatem pożyczek skarżąca miała świadomość toczącego się postępowania w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Jeżeli zatem rozporządziła swoim majątkiem w ten sposób, że w chwili obecnej ma trudności w jego odzyskaniu, to nie może to stanowić uzasadnienia dla udzielenia skarżącej tymczasowej sądowej ochrony przed skutkami wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto pieniądze uzyskane ze sprzedaży nieruchomości w pierwszej kolejności winny być zabezpieczone na poczet opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości Wskazać również należy, że same obawy skarżącej dotyczące ewentualnej egzekucji oraz grożące niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej nie mogą stanowić skutecznej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji, wobec braku zaistnienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, należało uznać, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.