I FZ 250/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 30 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Gl 690/16 odmawiające przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 6 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od lipca do grudnia 2010 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 31 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 690/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił M.G. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z 27 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 690/16 wydanego w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 6 kwietnia 2016 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu Sąd podał, że odpis wyroku z uzasadnieniem został przesłany na adres kancelarii profesjonalnego pełnomocnika i odebrany 9 maja 2017 r. W dniu 9 czerwca 2017 r. pełnomocnik skarżącego nadał w urzędzie pocztowym skargę kasacyjną od ww. wyroku. Postanowieniem z 26 czerwca 2017 r., Sąd odrzucił skargę kasacyjną. Pismem datowanym na dzień 5 lipca 2017 r. i tego dnia nadanym w urzędzie pocztowym pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu podniósł, że pracownica sekretariatu omyłkowo podczas odbioru korespondencji zaewidencjonowała termin do wniesienia skargi kasacyjnej na 9 czerwca 2017 r. zamiast na 8 czerwca 2017 r. Pełnomocnik zaznaczył, że pracownica ta posiada wieloletnie doświadczenie, na co dzień wykazuje się kompetencją i cieszy się zaufaniem pracodawcy. Błąd był wynikiem natłoku obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu. Sąd wskazał, że na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. Niewątpliwym w sprawie jest, że pracownica pełnomocnika - M.M. popełniła błąd w oznaczeniu terminu wniesienia skargi kasacyjnej. Jednak pełnomocnik nie uprawdopodobnił jakiejkolwiek przesłanki tego błędu, która wyłączałaby winę tej osoby, a w konsekwencji strony skarżącej. Za przesłankę taką nie może być powołany w treści wniosku natłok obowiązków w danym dniu, gdyż – jak podniesiono wyżej – to pełnomocnik odpowiada za organizację pracy w kancelarii i podział obowiązków między pracownikami. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") polegające na przyjęciu, że popełniony przez Martynę Musiał błąd w oznaczeniu terminu wniesienia skargi kasacyjnej nie wyłącza winy tej osoby, w konsekwencji winy strony skarżącej, pomimo istnienia przesłanek uprawniających do przyjęcia braku winy w niedotrzymaniu terminu, a to z uwagi na obiektywną staranności w działaniu i niemożność przewidzenia ani przezwyciężenia przez stronę skarżącą. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest instytucja przywrócenia terminu. W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że błędne oznaczenie daty upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w wewnętrznej dokumentacji nie jest okolicznością uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Opisana sytuacja wskazuje, że przyczyną niedochowania terminu do złożenia skargi kasacyjnej była w istocie niedokładność przy obliczeniu terminu. Ta okoliczność ewidentnie wskazuje na winę pełnomocnika w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Zatem słusznie Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu uznał, że brak było podstaw do przywrócenia terminu i oddalił wniosek w tym zakresie. Profesjonalny pełnomocnik powinien tak zorganizować swoją pracę, ażeby w niezaplanowanych okolicznościach nie powodować sytuacji, w których interes strony byłby zagrożony. Przy wypełnianiu obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną, od której zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadne jest wymaganie od niego maksimum staranności przy jej wykonywaniu. Podmiot profesjonalny musi w taki sposób prowadzić swoja kancelarię alby zminimalizować ryzyko jej nieprawidłowego działania. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest prawidłowe. W oparciu o argumenty podniesione we wniosku o przywrócenie terminu oraz dokumenty zgromadzone w sprawie nie sposób było uznać, że pełnomocnik nie ponosi winy w uchybieniu terminowi. Zatem brak było przesłanki z art. 87 § 2 P.p.s.a. by wniosek ten Sąd pierwszej instancji mógł uwzględnić. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.