II SA/Go 817/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Fundacji [...] kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, IV. oddala wniosek pełnomocnika uczestnika postępowania H Spółki z o.o. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z [...] września 2014r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) stwierdziło niedopuszczalność zażalenia Fundacji [...], złożonego na postanowienie Burmistrza z [...] maja 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie linii produkcyjnej płyt drewnopochodnych HDF w zakładzie H spółka z o.o. Uzasadniając postanowienie SKO podało, że zażalenie na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji podpisał P.C. - Członek Zarządu Fundacji [...]. SKO wskazało, że pismem z [...] czerwca 2014 r. zobowiązało Burmistrza do uzupełnienia przesłanych akt przez przekazanie dowodów doręczenia stronie postanowienia jak i dowodów na okoliczność sposobu i daty wniesienia zażalenia oraz przesłania odpisu KRS Fundacji, jak również dowodów potwierdzających umocowanie M.W. do działania w imieniu Fundacji. Burmistrz przesłał żądane dokumenty. Następnie SKO pismem z [...] lipca 2014 r. nr [...] wezwało M.W. oraz P.C. - Członków Zarządu Fundacji [...], do uzupełnienia braku formalnego złożonego wniosku o dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu, jak również wniesionego zażalenia na postanowienie, przez nadesłanie upoważnienia do działania w imieniu Fundacji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia zażalenia bez rozpoznania. SKO podało, że w zakreślonym terminie osoby wezwane nie uzupełniły braku formalnego przez przesłanie żądanych dokumentów. Z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego Fundacji [...] pobranego ze strony internetowej (KRS [...]) wynika, że Fundacja jest reprezentowana przez J.E. – Prezesa Zarządu, P.C., M.G. oraz M.W. – Członków Zarządu. W sposobie reprezentacji Fundacji określono, iż oświadczenia woli w imieniu Fundacji mogą być składane przez Prezesa Zarządu lub upoważnionego przez Prezesa Członka Zarządu. SKO wskazało, że w sprawie niniejszej ww. osoby nie legitymowały się stosownym upoważnieniem do działania w imieniu Fundacji. Nadto w zakreślonym terminie nie uzupełniły w tym zakresie dokumentów. Wobec powyższego – w ocenie SKO – mając na uwadze treść art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a, konieczne było stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia z przyczyn podmiotowych, jako wniesione przez osobę nie mającą legitymacji do działania w imieniu Fundacji. Powyższe postanowienie SKO stało się przedmiotem skargi Fundacji [...] złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 64 § 2 w zw. z art. 134 k.p.a, poprzez stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia w sytuacji gdy zażalenie nie było dotknięte brakiem formalnym albowiem podpisała się pod nim osoba umocowana do dokonywania tego typu czynności w imieniu skarżącej, Fundacja [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a) oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, na podstawie art. 200 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że istota sporu sprowadza się do ustalenia prawidłowej reprezentacji skarżącej. Podała, że zgodnie z § 10 ust. 5 Statutu skarżącej, ujawnionym w KRS (Dział 2. Rubryka 1 wydruku z Centralnej Informacji KRS) oświadczenia woli w imieniu Fundacji w zakresie praw i obowiązków majątkowych Fundacji oraz podpisywania umów i zobowiązań w jej imieniu mogą być składane przez Prezesa Zarządu lub upoważnionego przez Prezesa Członka Zarządu. Dla ważności innych pism i dokumentów wymagany jest podpis Prezesa lub innego Członka Zarządu. Powyższe oznacza, że reprezentacja skarżącej jest dwojaka w zależności od rodzaju podejmowanej czynności. Podpis Prezesa Zarządu lub upoważnionego przez niego Członka Zarządu w imieniu Fundacji jest wymagany dla oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych Fundacji oraz podpisywania umów i zobowiązań w jej imieniu. W przypadku pozostałych pism i dokumentów wystarcza podpis Prezesa lub któregokolwiek z Członków Zarządu, i Członek ten nie musi legitymować się upoważnieniem Prezesa. Zdaniem skarżącej złożenie i podpisanie zażalenia w postepowaniu administracyjnym, podobnie jak złożenie i podpisanie wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do toczącego się postępowania administracyjnego, nie jest oświadczeniem woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych. Czynności takie (zażalenie, wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu) co do zasady nie pociągają za sobą żadnych zobowiązań majątkowych, ani nie powodują jakichkolwiek kosztów. Również w niniejszej sprawie rozpatrzenie złożonych przez skarżącą podań nie mogło pociągać dla Fundacji żadnych kosztów, ani być uznane za oświadczenie woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych. Nie ulega też żadnej wątpliwości, że podpisane pisma nie były umowami ani zobowiązaniami w imieniu Fundacji. W konsekwencji nie sposób przyjąć, że wymagany był dla omawianych pism sposób reprezentacji zarezerwowany dla spraw majątkowych, tj. podpis Prezesa lub upoważnionego przez niego Członka Zarządu. Skoro bowiem przedłożone podania nie dotyczyły spraw majątkowych to właściwy dla nich był sposób reprezentacji przewidziany dla pozostałych pism (zdanie drugie w opisie sposobu reprezentacji skarżącego zawartego w KRS). Wymagany był zatem dla ważności tych pism podpis Prezesa lub któregokolwiek członka zarządu, a członek ten nie musiał legitymować się upoważnieniem Prezesa. Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutu skargi, z odwołaniem się do zapisu Statutu określającego sposób reprezentacji, SKO uznało, że nie może on podlegać ocenie i nie jest zasadny, bowiem wiążące treści zawarte są w KRS. SKO wskazało też, że strona skarżąca w załączonym do skargi wydruku z KRS Fundacji pominęła wydruk zapisu o sposobie reprezentacji Fundacji. Na rozprawie 15 stycznia 2015r. Prezes Zarządu Fundacji [...] podtrzymał stanowisko i zarzuty zawarte w skardze. Precyzując wniosek o zwrot kosztów postępowania zawarty w skardze wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów uiszczonego wpisu od skargi. Pełnomocnik uczestnika postępowania – H sp. z o. o wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, iż jest ona bezzasadna. Pełnomocnik podzielił stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W szczególności podkreślił, że zapisy Statutu nie są jednoznaczne i ich analiza może prowadzić do wniosku, że również zażalenie może być rozpatrywane w kategoriach pisma rodzącego zobowiązania. Wniósł także o zasadzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od skarżącej Fundacji, nie wskazując jednak podstawy prawnej tego żądania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 30 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a) zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Fundacje zgodnie z ustawą z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 1991 r., nr 46, poz. 203 ze zm., dalej: u.o.f) są osobami prawnymi, a ich ustrój normuje u.o.f oraz przepisy statutów (art. 4 u.o.f). Zarząd fundacji kieruje jej działalnością oraz reprezentuje fundację na zewnątrz (art. 10 u.o.f). Przy czym przepisy u.o.f pozostawiają sposób reprezentacji wykonywany przez członków zarządu przepisom statutów poszczególnych fundacji. Jak wynika z odpisu rejestru fundacji znajdującego się na stronie internetowej Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego (przy czym organ pierwszej instancji nie dysponował takim odpisem ani też nie przesłał go SKO) zarząd Fundacji [...] tworzą Prezes J.E. oraz Członkowie Zarządu: P.C., M.G. oraz M.W.. Oświadczenia woli w imieniu Fundacji w zakresie praw i obowiązków majątkowych Fundacji oraz podpisywania umów i zobowiązań w jej imieniu mogą być składane przez Prezesa Zarządu lub upoważnionego przez Prezesa Członka Zarządu. Dla ważności innych pism i dokumentów wymagany jest podpis Prezesa lub innego Członka Zarządu. Sąd podziela w całości stanowisko skarżącej, iż podpisanie i złożenie zażalenia na wydane w toku postępowania postanowienie (jak i wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu) nie jest oświadczeniem woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych skarżącej. Zażalenie nie może być także rozpatrywane w kategoriach pisma rodzącego zobowiązania. Jest ono bowiem środkiem prawnym, którego zadaniem jest spowodowanie zmiany lub uchylenia aktu administracyjnego. Zatem, skoro z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że dla ważności innych pism i dokumentów (a więc i zażaleń) wymagany jest podpis Prezesa lub innego Członka Zarządu, a zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji podpisał Członek Zarządu P.C., uznać należało, że w postępowaniu toczącym się przed organem odwoławczym Fundacja [...] była reprezentowana w sposób należyty. Podsumowując SKO, co wynika z przedstawionych powyżej rozważań, nieprawidłowo zastosowało regulację z 134 w zw. z art. 144 k.p.a, stwierdzając niedopuszczalność złożonego przez stronę zażalenia, co skutkowało uchyleniem na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a zaskarżonego postanowienia. O tym, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika uczestnika postępowania H sp. z o.o. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zgodnie bowiem z art. 200 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji może domagać się tylko skarżący od organu w razie uwzględnienia skargi. Uczestnikowi postępowania nie przysługuje zatem zwrot kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego od skarżącego. Organ odwoławczy ponowie rozpoznając sprawę, rozpozna wniesione przez stronę zażalenie.