I SA/Wa 1575/16

WyrokWSA w Warszawie2016-12-16

Skład orzekający: Joanna Skiba, Elżbieta Lenart, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomości, które w dniu 1 stycznia 1999 r. znajdowały się w trwałym zarządzie jednostki wojskowej, mogły zostać nabyte z mocy prawa przez powiat jako mienie Skarbu Państwa na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że kluczowym warunkiem nabycia mienia z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego jest jego władanie przez państwową jednostkę organizacyjną przejmowaną przez samorząd. W niniejszej sprawie sporne nieruchomości pozostawały w dniu 1 stycznia 1999 r. w trwałym zarządzie jednostki wojskowej, co wykluczało możliwość ich komunalizacji na rzecz powiatu. Sąd podkreślił, że trwały zarząd jest prawną formą władania, którą należy wykazać dokumentem, a nie jedynie faktycznym wykorzystaniem nieruchomości.
Stan faktyczny
Powiat złożył skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. Powiat argumentował, że nieruchomości te były we władaniu jednostki przejmowanej przez samorząd i stanowiły część drogi powiatowej. Organy administracji uznały, że nieruchomości te były we władaniu jednostki wojskowej, co wykluczało ich komunalizację.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Martyna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę. Minister Skarbu Państwa, po rozpoznaniu odwołania Zarządu Powiatu w [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości oznaczonych w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], jako działka nr [...]o pow. [...] ha, zapisana w [...] działka nr [...] o pow. [...]ha, zapisana w [...] nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2016, nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości oznaczonych w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisana w [...] nr [...] oraz nr [...] o pow. [...] ha, zapisana w [...] nr [...]. W uzasadnieniu organ administracyjny wskazał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności przedmiotowych nieruchomości przez Powiat [...], bowiem nieruchomości te nie były we władaniu jednostki przejmowanej przez samorząd według stanu na dzień 1 stycznia 1999 r. Od powyższej decyzji Zarząd Powiatu w [...] wniósł odwołanie wskazując, że Wojewoda [...] błędnie ustalił stan faktyczny w sprawie. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawą nabycia mienia w niniejszej sprawie jest art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z tym przepisem mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej i przepisów niniejszej ustawy, z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Art. 103 ust. 1 ustawy stanowi, że Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia wykaz dróg krajowych i wojewódzkich, co też uczyniła rozporządzeniem z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich. Z kolei art. 103 ust. 3 ustawy przewidywał, że z dniem 1 stycznia 1999 r. dotychczasowe drogi krajowe i wojewódzkie, niewymienione w ust. 1 stają się drogami powiatowymi. Dodatkowo zgodnie z art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Mając na uwadze wskazane wyżej przepisy prawa wraz z zebranym materiałem dowodowym Minister stwierdził, że ul. [...] nie została wymieniona w wykazie dróg wojewódzkich – załącznik nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich, co oznacza, że została zaliczona do kategorii dróg powiatowych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić, iż nieruchomości oznaczone w ewidencji gruntów jednostki ewidencyjnej [...], obręb [...], jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisana w [...] nr [...] oraz nr [...] o pow. [...] ha, zapisana w [...] nr [...], stanowią drogę zaliczoną obecnie do kategorii dróg powiatowych, tj. ul. [...] w [...]. Z metryki oraz mapy ul. [...] w [...] znajdujących się w aktach sprawy wynika, że sporne działki nr [...] i nr [...] nie znajdują się w liniach rozgraniczających ul. [...]. Ponadto końcowy odcinek ul. [...] odpowiada działce nr [...], a działka ta, jak i przebieg wskazanej ulicy nie kończy się na [...] znajdującej się na części działek nr [...] i nr [...], co potwierdza w swoim piśmie z dnia [...] marca 2015 r. Zarząd Powiatu [...]. Zgodnie z ustaleniami Miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...], zatwierdzonego uchwalą nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1981 r., obowiązującego w dniu 31 grudnia 1998 r. działki nr [...] i nr [...], położone przy ul. [...] leżały w granicach jednostki oznaczonej symbolem [...] "istniejący teren użytkownika specjalnego", a nie "droga pubIiczna". Potwierdza to zaświadczenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2013 r. Zdaniem Ministra, w tym stanie rzeczy trudno uznać, że działki nr [...] i nr [...] wchodzą w skład obecnej drogi powiatowej nr [...]. Dodatkowo sporne nieruchomości oznaczone jako działki nr [...] i nr [...] stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast na dzień 31 grudnia 1998 nie znajdowały się we władaniu jednostki organizacyjnej przejętej przez Powiat [...], tj. Powiatowy Zarząd Dróg w [...]. W świetle dokumentów znajdujących się w aktach sprawy sporne działki nr [...] i [...] (powstałe z podziału działek nr [...] oraz nr [...]), znajdowały się na dzień 31 grudnia 1998 r. w trwałym zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej, co uniemożliwia stwierdzenie nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa w trybie art. 60 ust. 1 ustawy. Reasumując organ odwoławczy uznał, że decyzja Wojewody [...] z [...] marca 2016 r. jest prawidłowa i nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Wobec faktu, że sporne nieruchomości nie wchodzą w skład drogi powiatowej nr [...] - ul. [...] w [...] nie ma podstaw do stwierdzenia nabycia mienia w trybie art. 60 ustawy. Wojewoda [...] zobligowany był zatem do stwierdzenia odmowy nabycia, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości oznaczonych w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], jako działka nr [...] i działka nr [...]. Minister zauważył, że decyzja komunalizacyjna, wydana na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy jest decyzją deklaratoryjną i niezależnie od daty wydania takiej decyzji potwierdza ona tylko stan prawny na datę komunalizacji, czyli 1 stycznia 1999 r., gdyż z tą datą, przy spełnieniu określonych w ustawie przesłanek, nastąpiło nabycie własności mienia z mocy samego prawa. Od decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] Zarząd Powiatu [...] w imieniu Powiatu [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, a w szczególności: art. 2, art. 5, art. 7 i art. 74 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez wydanie przez Wojewodę [...] decyzji o odmownej oraz przez Ministra Skarbu Państwa decyzji utrzymującej w mocy, co spowodowało rażące naruszenie: a) art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 i art. 28 Kpa w zw. 2 i art. 31 Kpa poprzez nieuprawnione uznanie Agencji Mienia Wojskowego - Oddział Terenowy w [...] za uczestnika na prawach strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym w sytuacji, gdy nie jest to uzasadnione ustawowymi przesłankami; b) art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 i art. 77 Kpa oraz art. 60 ust. 1 ustawy poprzez: niewłaściwe ustalenie wymagań niezbędnych do nabycia, z mocy prawa, mienia Skarbu Państwa oraz stanu faktycznego niniejszej sprawy. W uzasadnieniu wskazał, że podstawową przesłanką nabycia mienia Skarbu Państwa w trybie art. 60 ust. 1 ustawy jest "władanie" tym mieniem przez państwową jednostkę organizacyjną przejmowaną z dniem 1 stycznia 1999 r. przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego. Ustawa nie zawiera normatywnej definicji pojęcia "władanie" użytego w art. 60 ust. 1, a także w innych przepisach rozdziału 4 ustawy "Nabycie mienia". Pojęcie "władanie" powodowało rozbieżności interpretacyjne zarówno w praktyce organów administracji publicznej, jak i orzecznictwie sądowym. Spośród tych poglądów przeważał taki, zgodnie z którym "władanie mieniem", o jakim mowa w art. 60 ustawy, nie może być utożsamiane z pojęciem posiadania w ujęciu cywilnoprawnym. Prawdą zatem jest - na co wskazywały organy l i ll instancji w swoich decyzjach - że przepis art. 2a ustawy z dnia 1 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz.1440) – zwanej dalej "udp" stanowi expressis verbis, że drogi publiczne stanowią odpowiednio własność publiczną lub samorządową, a nieruchomość przeznaczona pod drogę publiczną może stanowić tylko własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Regulacja ta jest jednocześnie samoistną podstawą prawną dla wpisu prawa własności w księdze wieczystej. Sąd wieczystoksięgowy przy wpisie prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, w przypadku drogi krajowej powołuje art. 2a ust. 1 udp, a na rzecz właściwej jednostki samorządu terytorialnego, w przypadku drogi wojewódzkiej, powiatowej lub gminnej - art. 2a ust. 2 udp. Zatem, gdy w stanie faktycznym występuje droga (pas drogowy) formalny zarząd (władanie) zostaje z mocy samego prawa zastąpione przez zarząd faktyczny. Jest to wyjątek od reguły, zgodnie z którą pojęcie "władania" występujące w art. 60 ustawy nie może być oderwane od tytułu prawnego, będącego źródłem jego powstania i wypełniającego go konkretną treścią, która określa zakres uprawnień władającego nad rzeczą. W ocenie skarżącego, faktyczne dysponowanie mieniem - nieruchomością drogową w rozumieniu udp stanowiło niejako zastępstwo posiadania formalnego tytułu prawnego (skutki wynikały z mocy prawa). Stan taki - zdaniem skarżącego - nie mógł więc być przesłanką negatywną do zastosowania art. 60 ustawy. Ponadto skarżący wskazać pragnie, że w przypadku zastosowania art. 60 ustawy do potwierdzenia nabycia mienia Skarbu Państwa przez jednostki samorządu terytorialnego zajętego pod drogi publiczne należy brać pod uwagę faktyczne władanie i wykorzystanie nieruchomości. Podobnie jak w przypadku zastosowania art. 73 ustawy, gdzie jednostka samorządu terytorialnego nabywa grunt stanowiący własność osób fizycznych zajęty pod część drogi publicznej, będący w faktycznym władaniu zarządcy drogi bez ustanowienia formalnego władztwa. Zdaniem Powiatu [...], w okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym jest, że Powiat [...] władał przedmiotowymi działkami gruntu. Wprawdzie tereny objęte działkami nr [...] i nr [...], zaliczane były (stanowiły) we wcześniejszym okresie część działek podlegających podziałowi, które nie były funkcjonalnie związane z drogą oraz jej pasem drogowym, to oczywistym jest, iż wskazane w niniejszym postępowaniu działki stanowiły funkcjonalną część pasa drogowego. Okoliczność spełniania funkcji [...] oraz drogi dojazdowej przez te działki gruntu, potwierdza oświadczenie przedsiębiorstwa [...] – [...] Zakładu [...] Sp. z o. o. w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Okoliczność ta - podniesiona i uzupełniona przez skarżącego w postępowaniu odwoławczym - dodatkowo uzasadnia konieczność dalszego uzupełnienia postępowania, wyjaśnienia okoliczności posiadanego tytułu oraz formy władania przedmiotowymi działkami gruntu. W ocenie skarżącego, niezasadnie Wojewoda [...] uznał przymiot strony postępowania Agencji Mienia Wojskowego - Oddział Terenowy w [...]. Nie znajduje to, w szczególności usprawiedliwionych podstaw w przepisach ustrojowych, regulujących status tej jednostki jako podmiotu publicznego. Zarówno przepisy Konstytucji RP, jak i przepisy Kpa obligują organy władzy publicznej do respektowania przepisów prawa. Powołanie się przez Wojewodę [...] na brak dokumentów potwierdzających charakter lub funkcję przedmiotowych działek gruntu, w sytuacji faktycznego ich wykorzystywania na cele "drogowe", podważa legalność poczynionych w tej sprawie ustaleń, czyniąc decyzję Wojewody [...] wydaną z rażącym naruszeniem prawa - art.156 § 1 pkt 2 Kpa. Skoro zatem Minister Skarbu Państwa utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...], nie dostrzegł wskazanych przez skarżącego nieprawidłowości, zasadnym jest uchylenie także decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 60 ust. 1 ustawy mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Nabycie mienia, o którym mowa w ust. 1 stwierdza wojewoda w drodze decyzji (art. 60 ust. 3 ustawy). Powołany przepis określa zatem przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości. Przesłanki te to - przysługiwanie Skarbowi Państwa prawa własności do nieruchomości w dniu 1 stycznia 1999 r. oraz pozostawanie nieruchomości we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustaw kompetencyjnych oraz przepisów powołanej ustawy. Przy czym podkreślić trzeba, że przesłanki określone w art. 60 ust. 1 muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia własności nieruchomości przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie tego przepisu. Trzeba wskazać, że w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma zagadnienie mienia będące we "władaniu" instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych, przejmowanych przez właściwe jednostki samorządu terytorialnego. Nie budzi bowiem wątpliwości to, że sporne mienie było w dacie 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2000 r., sygn. akt I SA 1244/00 (LEX nr 81993) "władanie", o którym mowa w przepisie art. 60 ust. 1 ustawy, to wykonywane uprawnień m.in. poprzez państwowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne w ramach takich instytucji prawnych, jak użytkowanie, czy trwały zarząd. To władanie musiało być więc tego rodzaju, że dawało posiadaczom tych praw możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, dokonywania zmian w zabudowie, wznoszenia nowych budowli, a także w ograniczonym zakresie rozporządzania nieruchomością, np. wynajmowanie lub jej wydzierżawianie. Z pisma Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. wynika, że w dacie 31 grudnia 1998 r. i 1 stycznia 1999 r. w ewidencji gruntów widniały działka nr [...] i działka nr [...]. Działki te znajdowały się w trwałym zarządzie [...] – R. w [...]. Wnioskowana do nabycia przez Powiat [...] działka nr [...] wydzielona w 2012 r. pochodzi z działki [...], natomiast działka [...] wydzielona w 2012 r. pochodzi z działki nr [...]. Stanowisko to potwierdza treść odpisu z [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r. Jak wynika z odpisu z powyższej księgi wieczystej podstawą wpisu prawa zarządu [...] w dniu [...] lipca 1986 r. był protokół z dnia [...] lutego 1986 r. Protokół dotyczył działek nr [...] i [...], z której wydzielono działkę nr [...], która zmieniła oznaczenie na [...], co wynika z pisma [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. i Wykazów Zmian Gruntowych z lat: 1982,1987,1990. Stanowisko to potwierdza pismo [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Z protokołu będącego podstawą wpisu zarządu [...] do [...] nr [...] wynika, że zarząd tej państwowej jednostki organizacyjnej powstał z mocy samego prawa - przepisu art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99) po przekształceniu dotychczasowego prawa użytkowania. Na mocy przepisu art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.) zarząd sprawowany w dniu wejścia w życie tej ustawy przekształcił się z mocy samego prawa w trwały zarząd. Wspomniane wyżej Wykazy Zmian Gruntowych wskazują, że działki nr [...],[...],[...]nie miały oznaczenia drogowego (dr), ale były sklasyfikowane jako tereny różne (Tr), według nomenklatury § 21 zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M. P. Nr 11, poz. 98 ze zm.). Z uwierzytelnionej kopii metryki ul. [...] w [...] wynika, że inwentaryzacji początkowej tej drogi dokonano [...] marca 1983 r. Ulica ta miała jezdnię o nawierzchni bitumicznej (asfaltowej) i ziemnej, posiadała pobocza. Metryka nie wymienia jako elementu tej ulicy [...], czy też jakichkolwiek zmian początkowego stanu inwentarzowego poprzez zrealizowanie inwestycji polegającej na budowie [...]. Materiał mapowy załączony do metryki tej drogi nie wskazuje na istniejącą [...]. Nie budzi natomiast wątpliwości to, że Zarząd Powiatu w [...] jako zarządca drogi powiatowej nr [...], z dniem 1 stycznia 1999 r. przejął zadania w zakresie administracji drogowej od Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich w [...], która zarządzała tą drogą jako drogą o statusie drogi wojewódzkiej (art. 103 ust. 3 i 4 ustawy), co wynika z pism Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. i [...] lipca 2014 r. Z pisma Oddziału Terenowego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] października 2015 r. wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. i 1 stycznia 1999 r. teren spornych działek był we władaniu jednostek [...] i był tam poligon wojskowy, [...] w 1999 r. nie było. Zgodnie z zaświadczeniem Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2013 r. działki nr [...] i [...] przy ul. [...] w [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. objęte były ustaleniami Miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (uchwała Nr [...] w [...] z dnia [...] listopada 1981 r. - Dz. Urz. WRN w [...] Nr [...], poz. [...]) i leżały w granicach jednostki planistycznej [...] (teren użytkowania specjalnego). Potwierdza to też treść decyzji podziałowej Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., w której wskazano, że działka nr [...] (z której później wydzielono działkę nr [...]) to teren użytkowania specjalnego. Podziału dokonano natomiast w nawiązaniu do planu miejscowego uchwalonego uchwałą nr [...], potwierdzonego, co do aktualności, uchwałą nr [...] i planu miejscowego uchwalonego uchwałą nr [...]. Powyższe potwierdzają zapisy Rozdziału 3 (Warunki rozgraniczenia oraz zabudowy i zagospodarowania układu ulicznego), w szczególności § 16 pkt 4 lit. c uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 1999 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego układu ulicznego miasta [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2000 r. Nr [...], poz. [...]) wskazujący, że dla ulic obowiązują następujące ustalenia, tj. dopuszczenie prowadzenia linii autobusowych oraz realizacji pętli autobusowych na ulicach lokalnych m.in. ul. [...]. Z treści decyzji podziałowej Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. wynika, że działkę nr [...] z której wydzielono późniejszą działkę nr [...] traktuje się jako teren zieleni. Załączony do tej decyzji projekt podziału nie wskazuje na istniejącą pętlę autobusową. W konsekwencji przeznaczenie terenu w rejonie ul. [...] pod pętlę autobusową sklasyfikowaną jako droga lokalna ([...]) pojawia się w uchwale Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w rejonie ul. [...] (dz. nr ewid. [...]), opubl. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]), co wynika z § 3 ust. 1 pkt 5 uchwały. Takie przeznaczenie ma następnie kontynuację w uchwale Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] września 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w rejonie ul. [...] i ul. [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...], w Rozdziale IV (Zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej), a w szczególności w § 21 ust. 2 pkt 1, w którym wskazano, że na obszarze objętym planem ustala się przebieg drogi publicznej - drogi lokalnej ([...]), stanowiącej część ul. [...], z pętlą autobusową komunikacji miejskiej. Istotne znaczenie w zakresie ustalenia tej okoliczności ma decyzja podziałowa Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Z treści tej decyzji wyraźnie wynika, że Powiat [...], w trybie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (a więc z dniem, z którym stała się ostateczna decyzja zatwierdzająca podział – [...] stycznia 2012 r.), nabył z mocy prawa działki nr [...] i [...]. Z treści tej decyzji wynika, że działki te są przeznaczone pod część ul. [...] z pętlą autobusową, a celem nabycia tychże działek z mocy prawa jest przeznaczenie ich pod poszerzenie pasa drogowego ul. [...]. Dopiero opis projektu podziału nieruchomości [...] załączony do pisma Zarządu Powiatu z dnia [...] marca 2015 r. wytycza w terenie oznaczonym symbolem [...] pętlę autobusową (symbol dr). Mając na uwadze zgromadzone i opisane wyżej dowody Sąd nie podziela stanowiska Powiatu [...] zawartego w pismach z dnia [...] listopada 2012 r. (zaświadczenie), [...] maja 2013 r., [...] lipca 2014 r. i w oświadczeniu dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. że sporne działki były zajęte pod drogę wojewódzką, a od dnia 1 stycznia 1999 r. pod drogę powiatową ul. [...], w szczególności pod urządzoną wówczas pętlę autobusową lub inną infrastrukturę drogową. Prowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło do uzyskania dowodów potwierdzających budowę pętli autobusowej i przystanków autobusowych (przyznał to w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. Zarząd Powiatu w [...] – zarządca drogi powiatowej ul. [...]). Załączone do pisma Zarządu Dróg i Zieleni w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. dowody (przedmiary, księga pomiarów oznakowania poziomego, protokół odbioru budowy, rachunek uproszczony, kosztorys) nie potwierdzają budowy infrastruktury drogowej, w tym pętli autobusowej na terenie obecnych działek nr [...] i [...], najpóźniej w dacie 1 stycznia 1999 r. Dopiero z załączonej mapy podziału, stanowiącej załącznik do decyzji podziałowej z 2012 r. wynika, że pętla autobusowa zaznaczona jest linią przerywaną, którą przecinają ciągłe linie rozgraniczające drogi ul. [...] (działka nr [...]). Przerywane linie podziałów geodezyjnych dotyczą oznaczenia granic dróg niewydzielonych geodezyjnie, według standardów technicznych (Instrukcja techniczna [...]), wskazanych w załączniku do rozporządzenia MSWiA z dnia 24 marca 1999 r. w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie (Dz. U. Nr 30, poz. 297). W sprawie brak także dowodu wskazującego na to, że najpóźniej w dacie 1 stycznia 1999 r. jednostka organizacyjna będąca zarządem drogi powołana przez Zarządu Powiatu w [...] (zarządcę drogi powiatowej) władała gruntem oznaczonym obecnie jako działki nr [...] i [...] jako trwały zarządca, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.). Z pisma [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. i załączonych do niego dokumentów wynika, że w dacie 1 stycznia 1999 r. terenem obejmującym obecnie sporne działki nr [...] i [...] władało w rozumieniu art. 60 ust. 1 ustawy jako trwały zarządca [...] – R. w [...]. Wobec tego nie było podstaw do komunalizacji przedmiotowych gruntów na rzecz Powiatu [...], co zasadnie orzekł Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] marca 2016 r. i prawidłowo zaakceptował Minister Skarbu Państwa w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd nie mógł odnieść się do stanowiska Powiatu [...], co do rażącego naruszenia przez organy obu instancji przepisów art. 2, art. 5, art. 7 i art. 74 Konstytucji RP, ponieważ skarżący nie przedstawił argumentacji na czym – jego zdaniem – polegało to naruszenie i jaki miało zakres. Sąd nie podzielił zarzutów skargi o nieuprawnionym udziale w toczącym się postępowaniu [...] – Oddziału [...] w [...]. Przepis art. 60 ust. 1 ustawy odwołuje się do zagadnienia władania przez państwowe jednostki organizacyjne mieniem Skarbu Państwa, a dla sprawy znaczenie ma stan faktyczny i prawny z daty 1 stycznia 1999 r. (decyzja ma charakter deklaratoryjny). Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2016 r. poz. 614 ze zm.) Agencja Mienia Wojskowego w zakresie spraw własnościowych wykonuje uprawnienia w imieniu Skarbu Państwa. Sporne mienie na podstawie protokołów przekazania spornych działek z dnia [...] września 2001 r., [...] czerwca 2002 r. i [...] września 2003 r. objęła Agencja Mienia Wojskowego – Oddział Terenowy w [...], po wcześniejszym trwałym zarządcy [...] w [...], co jest uwidocznione w [...] nr [...] i [...]. Wobec tego, skoro w dacie komunalizacji sporne mienie było w trwałym zarządzie [...] w [...], to Agencja jako jednostka gospodarująca powierzonym jej mieniem skarbowym ma prawo, poprzez uczestnictwo swej jednostki terenowej, dowodzić i bronić tego faktu w postępowaniu administracyjnym. Sąd nie podziela również zarzutów skargi sformułowanych w pkt 1) lit b) skargi. W niniejszym postępowaniu został zgromadzony materiał dowodowy pozwalający na ustalenie przesłanek wynikających z przepisu art. 60 ust. 1 ustawy i na ocenę zasadności wniosku Powiatu [...] o komunalizację spornych gruntów. Rozstrzygnięcia zawarte w decyzjach organów obu instancji mają odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy. W niniejszej sprawie brak dowodów na to, że teren obejmujący obecne działki nr [...] i [...] stanowił w dniu 1 stycznia 1999 r. jakikolwiek element drogi powiatowej – ul. [...] i w związku z tym znajdował się w trwałym zarządzie jednostki organizacyjnej wykonującej zadania zarządu drogi. Przeciwnie władanie przedmiotowym gruntem w sensie prawnym, o którym mowa w przepisie art. 60 ust. 1 ustawy (trwały zarząd), na datę komunalizacji wykazało [...] – R. w [...]. Powoływanie się przez skarżący Powiat na "zarząd faktyczny" spornym mieniem, faktyczne władanie i wykorzystywanie tych nieruchomości, funkcjonalne związanie tych nieruchomości z częścią pasa drogowego ul. [...] nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Trwały zarząd stanowi prawną (a nie faktyczną) formę władania nieruchomością przez samorządową lub państwową jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej (art. 43 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 10 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Sprawowanie prawa trwałego zarządu należy wykazać poprzez przedłożenie stosownego dokumentu. Sporne działki w dacie 1 stycznia 1999 r. zawierały się w działkach nr [...] i [...], które stanowiły odrębne nieruchomości od ul. [...], stanowiącej wówczas wydzieloną działkę geodezyjną nr [...], do której owe dwie działki przylegały. Nie ma żadnego, obiektywnego dowodu na to, że sporny grunt zawierał się wówczas w liniach rozgraniczających pasa drogowy ul. [...]. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło