II SA/Rz 1647/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. W. P. wezwany został do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł od swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W odpowiedzi na powyższe wymieniony złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zaznaczył, ze pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Ich wspólne dochody wynoszące łącznie 2423 zł (w tym z działalności gospodarczej skarżącego w kwocie 1615 zł oraz z emerytury jego żony w kwocie 808 zł) nie pozwalają na poniesienie wpisu bez utraty możliwości zaspokojenia ich podstawowych potrzeb życiowych. Rata spłacanego kredytu na remont domu (1186 zł), koszty utrzymania mieszkania, ogrzewania, dostawy mediów (800 zł) oraz leczenia i żywności pochłaniają całość uzyskiwanych dochodów. Majątek rodziny to udział w kamienicy, samochód osobowy z 2006 r. oraz jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych o wartości ok. 11 000 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W postępowaniu sądowym obowiązuje zasada, że jego strony obowiązane są do ponoszenia jego kosztów, a wynika ona z brzmienia art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Wyjątkiem od niej jest instytucja prawa pomocy, które może być przyznane stronie na jej wniosek, zgodnie z brzmieniem art. 243 § 1 P.p.s.a. Ze względu na wyjątkowość przedmiotowego wsparcia, które następuje ze środków publicznych, ustawodawca przewidział - ustanawiając przesłanki jego przyznania - że ich wykazanie spoczywa na wnioskodawcy. Wynika to z wyraźnego brzmienia art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2, które wskazują sytuacje uprawniające bądź do uzyskania prawa pomocy w całkowitym bądź w częściowym wymiarze. Pośrednio świadczy o tym także treść art. 252 § 1 P.p.s.a., który nakłada na wnoszącego o pomoc obowiązek przedstawienia dokładnych danych o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w częściowym zakresie, a więc obejmującym np. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 P.p.s.a.) przyznawane jest osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analizując przedstawione przez W. P. informacje trudno przyjąć, że udowodnił on spełnienie w jego wypadku wskazanej przesłanki prawa pomocy. Przede wszystkim bowiem należy podkreślić, że o możności uwzględnienia wniosku o przedmiotowe wsparcie nie przesądza tylko wysokość bieżących dochodów strony i pozostałych osób wchodzących do wspólnego z nią gospodarstwa domowego. Znaczenie ma także zgromadzony majątek i jego wartość w kontekście wysokości kosztów sądowych w danej sprawie. W przypadku wnioskodawcy w niniejszej sprawie istotne jest, że posiada on jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych o wartości ok. 11 000 zł, która to kwota przekracza i to wielokrotnie wielkość zarówno obecnych (500 zł), jak i ewentualnych dalszych kosztów sądowych (wysokość tych najbardziej prawdopodobnych do wystąpienia to 350 zł). Powyższa okoliczność, a więc fakt tak dużych zasobów materialnych nie pozwala na uwzględnienie wniosku skarżącego, bowiem stanowiłoby to nadużycie instytucji prawa pomocy. Poza tym, zwrócenia uwagi wymagają także wątpliwości co do wysokości deklarowanych przez stronę miesięcznych dochodów rodziny. Zgodnie z twierdzeniami wniosku wynoszą one 2423 zł, zaś ponad dwie trzecie tej kwoty tj. ok. 1990 zł przeznaczana jest na ratę kredytu zaciągniętego na remont domu oraz utrzymanie mieszkania. Oznacza to, że pozostała kwota tzn. ok. 440 zł wydatkowana jest na żywność, leczenie i utrzymanie samochodu, jak też pozostałe potrzeby (np. środki czystości czy odzież) co jest przecież niewiarygodne z uwagi na zbyt małą wysokość tej kwoty, by zaspokoić wszystkie te wymienione potrzeby. Ponadto, podkreślić jeszcze należy, że zobowiązanie z tytułu remontu domu może wyprzedzać obowiązek zapłaty kosztów sądowych, ale tylko w takim zakresie, w jakim remont ten ma charakter niezbędny, a tego wnioskodawca w sprawie niniejszej nie wykazał. Prawo pomocy przeznaczone jest dla osób ubogich, dla których wydatkowanie środków potrzebnych na pokrycie kosztów postępowania sądowego skutkowałoby powstaniem uszczerbku w zakresie tzw. koniecznego utrzymania. W. P. nie wykazał, że uszczerbek taki zaistniałby u niego i jego żony w razie pokrycia kosztów sądowych w zainicjowanej jego skargą sprawie, o czym świadczy przede wszystkim zgromadzony przez niego i jego żonę majątek w postaci jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych. Dlatego też odmówiono zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.