VIII SAB/Wa 61/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi Ł. S. na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Centralnego Szpitala Klinicznego Nr [...] [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia : 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu Ł. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W dniu 5 lipca 2016 r. na biuro podawcze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek Ł. S. (zwany dalej: skarżący, wnioskodawca) o wymierzenie Dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Centralnego Szpitala Klinicznego Nr[...] [...] (Dyrektor, organ) grzywny w kwocie [...] zł z tytułu nieprzekazania do Sądu jego skargi z dnia 30 maja 2016 r. na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Do wniosku niniejszego skarżący dołączył skargę na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z jego wnioskiem nr [...] z [...] lutego 2016 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 5 października 2016 r. ww. skarga została wyłączna z wniosku o ukaranie grzywną i zarejestrowana pod sygn. VIII SAB/Wa 61/16. W treści skargi skarżący podał, iż pismem z [...] lutego 2016 r. sygn. [...] złożył do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie "ile Szpital w 2015 roku dokonał doborów niespokrewnionych dawców szpiku". Wskazał, iż przesyłkę zawierającą ww. wniosek nadał za pośrednictwem Poczty Polskiej wysyłając list priorytetem niezarejestrowanym. Do dnia złożenia skargi – 23 maja 2016 r. organ nie udzielił odpowiedzi na ww. wniosek. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o oddalenie skargi w całości i umorzenie postępowania, podnosząc, że nie wpłynął doń wniosek skarżącego z [...] lutego 2016 r. o udzielenie informacji publicznej. Zatem złożona w sprawie skarga jest bezprzedmiotowa. Wpis sądowy od skargi w kwocie [...] zł skarżący uiścił [...] października 2016 r. (k. 17 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem działań lub zaniechań administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma ograniczony charakter, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz.718, zwana dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do jej istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zakres skargi na bezczynność wyznacza zakres skargi na określone w art. 3 § 2 pkt 1-4a rozstrzygnięcia organów administracji. Zatem zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Bezczynność ma miejsce wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności. Spełnienie tych przesłanek czyni skargę zasadną, gdy w dniu wniesienia skargi, jak i w dniu orzekania organ w dalszym ciągu pozostaje w bezczynności. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił bezczynność Dyrektora w zakresie rozpatrzenia wniosku z [...] lutego 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej. W tym miejscu wyjaśnić należy, że zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm., zwana dalej: u.d.i.p.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 2 tej ustawy). Stosownie do art. 10 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. W takim przypadku złożenie wniosku jest zatem warunkiem realizacji prawa do informacji publicznej. Ustawodawca postanowił także w art. 10 ust. 2 u.d.i.p., że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Nie zawsze zatem konieczne jest złożenie wniosku w formie pisemnej. Zawsze jednak żądanie udostępnienia określonej informacji publicznej musi być organowi skutecznie przedstawione. Jak wynika z zawartych w skardze wyjaśnień skarżącego– w dniu [...] lutego 2016 r. złożył on do organu wniosek nr [...] o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie "ile Szpital w 2015 roku dokonał doborów niespokrewnionych dawców szpiku". Wniosek ten złożony został za pośrednictwem Poczty Polskiej wysyłając list przesyłką priorytetową niezarejestrowaną. Istota sporu w kontrolowanej sprawie nie dotyczy kwestii charakteru żądanej informacji, czy też podmiotu obowiązanego do jej udostępnienia, bowiem żadna z powyższych kwestii w świetle regulacji art. 4 ust. 1 pkt 1 i 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.) nie budzi wątpliwości, lecz skuteczność złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej oczywiste jest, że przepisy tego aktu prawnego wprowadzają minimum formalizmu w zakresie procedury wnioskowej. W celu udzielenia odpowiedzi niezbędnym jest jednak, aby złożony wniosek o udostępnienie informacji dotarł do adresata. Ciężar dowodu w tym zakresie obciąża zaś wnioskodawcę. Zdaniem Sądu, nie jest wystarczające w tym zakresie, jedynie skierowanie żądania do adresata. Okoliczność, że korespondencja kierowana jest na adres wskazany przez organ, ma jedynie to znaczenie, że w przypadku skutecznego doręczenia korespondencji pod tenże adres, pozwala na przyjęcie, iż określony adresat przesyłkę otrzymał, w żadnym jednak wypadku nie wprowadza swoistego "domniemania doręczenia". Innymi słowy wniosek, złożony za pomocą operatora pocztowego, dla swej skuteczności musi zostać doręczony. Skoro natomiast adresat twierdzi, że korespondencji nie otrzymał, okoliczność tę winien wykazać wnioskodawca. W rozpoznawanej sprawie, skarżący korzystał z pośrednictwa operatora pocztowego. Nie posiada, jak wyżej wskazano, dowodu doręczenia wniosku adresatowi, który fakt ten stanowczo kwestionuje. W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy adresat nie potwierdza otrzymania wniosku, to za niewystarczające dla udowodnienia spornej okoliczności (jego złożenia), należy uznać twierdzenie wnioskodawcy o jego wniesieniu. W przypadku korzystania z pośrednictwa operatora pocztowego, nie jest wystarczające samo wysłanie korespondencji na adres odbiorcy, a dla wykazania skuteczności doręczenia konieczne jest posługiwanie się dowodem doręczenia. W przeciwnej sytuacji po stronie organu, który nie otrzymał wniosku, nie wystąpi obowiązek rozpoznania w przewidzianej prawem formie. W świetle powyższego – wobec niedoręczenia wniosku organowi, którego bezczynność zaskarżono w niniejszej postępowaniu, uznać należy, że wniosek taki doń nie wpłynął. Nie został mu także przedstawiony w innej dopuszczalnej prawem formie. Dyrektor nie mógł zapoznać się z jego treścią i udzielić wnioskowanej informacji. Zatem w dacie wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Wobec powyższego, Sąd obowiązany jest stwierdzić, że w przedstawionym stanie faktycznym skarga na bezczynność Dyrektora jest niedopuszczalna. Brak jest bowiem możliwości badania przez sąd administracyjny – w sytuacji stwierdzenia, że dany podmiot nie otrzymał wniosku (ani pisemnego ani ustnego) – czy pozostaje on w bezczynności w zakresie jego rozpatrzenia. Ocena przez sąd tego, czy na organie ciążył obowiązek rozpoznania wniosku skarżącego z [...] lutego 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w przewidzianych prawem formach, byłaby dopuszczalna, tylko wówczas, gdyby wniosek taki został w organie faktycznie złożony. Wniosek musi bowiem dotrzeć do organu, aby można było uznać, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej zostało wszczęte. Tylko skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej stanowić może podstawę merytorycznego badania przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania tego wniosku. Wobec niezłożenia w organie wniosku. o udostępnienie informacji publicznej, skargę na bezczynność organu w zakresie jego rozpatrzenia uznać należało za niedopuszczalną. Za niezasadny Sąd uznał wniosek Ł. S. o zawieszenie postępowania w sprawie. W aktach sprawy, co wiadome jest Sądowi z urzędu brak jest również dowodu doręczenia wniosku dotyczącego przedmiotowej sprawy. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia (pkt 1). O zwrocie uiszczonego wpisu sadowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 (pkt 2).