II SO/Wa 51/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. M. o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 12 sierpnia 2016 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: 1. wymierzyć Ministrowi Obrony Narodowej grzywnę w wysokości 400 (słownie: czterysta) złotych, 2. zasądzić na rzecz M. M. od Ministra Obrony Narodowej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 20 września 2016 r. M. M. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wniosek o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej grzywny. Wnioskodawca podniósł, że 12 sierpnia 2016 r. skierował do Sądu skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Do dnia złożenia wniosku Minister nie przekazał skargi wraz z odpowiedzą na skargę i aktami sprawy do Sądu. W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosku, wyjaśniając, że skarga wobec niezachowania formy pisemno-papierowej nie wpłynęła do organu. W podanym przez wnioskodawcę dniu Minister otrzymał wyłącznie e-mail zatytułowany "skarga do WSA", na który Dyrektor Biura Skarg i Wniosków MON udzielił odpowiedzi dnia 5 września 2016 r. Skargę w formie pisemno-papierowej organ otrzymał dopiero za pośrednictwem Sądu w dniu 21 października 2016 r. i od tego momentu należy liczyć 15-dniowy termin na przekazanie skargi do Sądu, co też organ uczynił w dniu 2 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przy czym, mając na uwadze charakter prawa dostępu do informacji publicznej jako publicznego prawa podmiotowego (art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), ustawodawca w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 z późn. zm.) – zwanej dalej u.d.i.p. zwiększył gwarancje procesowe nadania biegu sprawie i skrócił przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. termin do 15 dni. W rozpatrywanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny dotyczył niewykonania obowiązku przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami w sprawie dostępu do informacji publicznej, a więc ustalenia terminowości wykonania tego obowiązku należy dokonać mając na względzie termin piętnastodniowy. W myśl art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przewidziany w art. 21 pkt. 1 u.d.i.p. obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 P.p.s.a., ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 P.p.s.a. uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Musi przy tym przekazać dokładnie te dokumenty, które wymieniono zarówno w treści art. 54 § 2 P.p.s.a., jak i w art. 21 pkt. 1 u.d.i.p. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Niemniej jednak, co należy podkreślić, wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. (czy w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej – z art. 21 pkt. 1 u.d.i.p.) nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 P.p.s.a. nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie w terminie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Z akt sprawy wynika, że skarga (datowana na 12 sierpnia 2016 r.) na bezczynność organu w przedmiocie wniosku z dnia 14 czerwca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej wpłynęła do organu 16 sierpnia 2016 r. (jak wynika z pieczątki organu), a więc termin przekazania jej do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy upłynął 30 sierpnia 2016 r. Tymczasem ww. dokumenty organ przesłał do Sądu dopiero w dniu 2 listopada 2016 r. Dodać też należy, że skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 716/16. Bezspornym jest zatem, że Minister przekazał określone w art. 54 § 2 P.p.s.a. i w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. dokumenty, ale z uchybieniem terminu. Wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie ma zatem przede wszystkim charakter dyscyplinujący, co jest zgodne także z ratio legis uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, w której tak ustalono terminy postępowania w sprawach prawa dostępu do informacji publicznej oraz jego ochrony sądowej, aby jej udzielenie, odmowa, czy też kontrola sądowa następowała stosunkowo szybko, a tym samym, aby utrzymany był jej prawno-podmiotowy, gwarancyjny charakter. Natomiast niezrozumiałe jest stanowisko pełnomocnika organu jakoby niezachowanie przez skarżącego formy pisemno-papierowej skargi oznaczało, że skarga do organu nie wpłynęła. Przypomnieć należy, że braki formalne skargi takie jak: podpisanie skargi, złożenie odpowiedniej ilości odpisów skargi czy uiszczenie wpisu sądowego są brakami usuwalnymi i mogą być uzupełnione na wezwanie Sądu. Natomiast udzielona skarżącemu przez Dyrektora Biura Skarg i Wniosków MON odpowiedź z dnia 5 września 2016 r. nie stanowi prawidłowego wykonania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a., ponieważ jej adresatem nie był Sąd, nie dołączono również akt sprawy oraz skargi, jednak fakt udzielenia odpowiedzi Sąd ocenił na korzyść organu przy ustalaniu wysokości grzywny. Wobec powyższego Sąd uznał wniosek M. M. za uzasadniony i wymierzył grzywnę w wysokości 400 zł. Sąd wziął pod uwagę zarówno okoliczność przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, jak i ponad czterokrotnie dłuższe uchybienie terminowi przekazania dokumentów. Dodać należy, że jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (obwieszenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r. i w drugim półroczu 2015 r., M.P. z 2016 r. poz. 174) wyniosła 3.408,62 zł (art. 154 § 6 P.p.s.a.). Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wpis sądowy w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych) w pkt. 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 205 § 1, oraz art. 210 § 2 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.