II SA/Wa 1183/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Andrzej Góraj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę. Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 126 i art. 157 § 1 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku J.W. z dnia 14 grudnia 2015 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt 3) z dnia [...] grudnia 2003 r. dotyczącej anulowania pkt 1 decyzji [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2003 r. w sprawie wyznaczenia oficera na stanowisko służbowe, w dniu [...] stycznia 2016 r. wydał postanowienie nr [...] , którym odmówił stwierdzenia nieważności wymienionego postanowienia. Następnie, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 Kpa, Minister Obrony Narodowej w dniu [...] maja 2016 r. wydał postanowienie nr [...] o uchybieniu terminu do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ w uzasadnieniu postanowienia podał, że postanowienie nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. zostało doręczone pełnomocnikowi J.W. w dniu 6 lutego 2016 r. (za zwrotnym potwierdzeniem odbioru). Postanowienie zawierało pouczenie, że przysługuje od niego prawo wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie siedmiu dni od daty jego doręczenia. Termin ten upływał w dniu 15 lutego 2016 r. Pełnomocnik skarżącego przedmiotowy wniosek złożył w dniu 16 lutego 2016 r. (data stempla pocztowego), czyli z jednodniowym uchybieniem terminu. W przypadku uchybienia terminu, zgodnie z art. 134 Kpa, organ odwoławczy jest zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w drodze postanowienia. J.W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2016 r. stwierdzające uchybienie terminu do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej postanowieniem (zamiast prawidłowo – decyzją, stosownie do art. 158 § 1 Kpa – stwierdzenie pełnomocnika skarżącego) Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., zawierającego błędne pouczenie wskazujące, że termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynosi 7 dni zamiast 14 dni. W związku z powyższym, pełnomocnik skarżącego zarzucił, że zostały naruszone następujące przepisy: 1. art. 129 § 2 w zw. z art. 127 § 3 oraz w zw. z art. 158 § 1 Kpa, poprzez uznanie, że termin do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzyganej postanowieniem wynosi siedem dni, podczas gdy z treści zaskarżonego przepisu jednoznacznie wynika, ze termin ten wynosi czternaście dni, liczony od daty doręczenia stronie zaskarżonej decyzji (wadliwie nazwanej przez organ postanowieniem i posiadającej w istocie formę postanowienia, co do którego zresztą w jego podstawie prawnej nie wskazano art. 61a Kpa i nie pouczono w nim strony, że od tego rozstrzygnięcia przysługuje stronie zażalenie a nie właściwy dla decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy); 2. art. 8 i art. 9 Kpa, poprzez błędne pouczenie strony, że od wydanego bynajmniej nie na podstawie art. 61a Kpa postanowienia Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., które obligatoryjnie musiało posiadać formę decyzji stosownie do art. 158 § 1 Kpa, przysługuje stronie prawo złożenia do Ministra Obrony Narodowej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie zażalenie i błędne wskazanie w takim przypadku siedmiodniowego terminu do złożenia takiego wniosku (a nie zażalenia), co powoduje, że prowadzone postępowanie w sposób rażący podważa zaufanie strony postępowania do władzy publicznej a organ wykroczył przeciwko obowiązkowi należytego informowania strony o okolicznościach prawnych mogących mieć (i de facto mających jak wynika z zaskarżonego skargą postanowienia) wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony, która z powodu działania organu nie może ponosić szkody; 3. art. 134 Kpa, poprzez jego zastosowanie i uznanie, że w rozpatrywanej sprawie strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku do Ministra Obrony Narodowej o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy strona przedmiotowy wniosek z dnia 16 lutego 2016 r. złożyła przed upływem ustawowego terminu, liczonego od dnia doręczenia aktu błędnie nazwanego postanowieniem, a więc od 6 lutego 2016 r., stosownie do zasady zawartej w art. 127 § 3 Kpa. Podnosząc powyższe pełnomocnik skarżącego zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o stwierdzenie jego nieważności i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego. Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, a tylko pod tym względem podlega ono kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia tego organu o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia zauważyć należało, że orzeczenie to zostało wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. nakazującym organowi odwoławczemu stwierdzenie w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to ma charakter ostateczny. Norma wynikająca z przywołanego przepisu ma zaś charakter bezwzględnie obowiązujący, z jej dyspozycji wynika bowiem, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu i jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 Kpa. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 Kpa winno zostać poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do przekroczenia terminu do wniesienia określonego środka zaskarżenia w przeciwnym wypadku należałoby stwierdzić, że postanowienie takie narusza art. 7 i 77 Kpa. W myśl art. 141 § 2 Kpa zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, o czym pouczono w wydanym postanowieniu, przy czym organ określił przysługujący stronie środek zaskarżenia jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jest bezsporne - w świetle materiałów postępowania administracyjnego – iż pełnomocnik skarżący otrzymał to postanowienie w dniu 6 lutego 2016 r. zaś zażalenie złożył w dniu 16 lutego 2016 r., tj. po terminie ustawowym, który upłynął dniu 15 lutego 2016 r. Wobec odesłania zamieszczonego w art. 144 Kpa, iż do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, stwierdzić należy, że przy załatwianiu zażalenia wniesionego po terminie ma zastosowanie przepis art. 134 Kpa. Nakłada on na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W przedstawionej sytuacji faktycznej i prawnej postanowienie Ministra Obrony Narodowej nie narusza zatem prawa. Nadto organ w uzasadnieniu postanowienia w sposób wyczerpujący wskazał przesłanki faktyczne i prawne wydanego aktu. Podkreślić należy również, że formułując zarzuty podniesione w skardze, pełnomocnik skarżącego całkowicie pominął treść art. 126 Kpa, który stanowi, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Wśród tych przepisów ustawodawca nie wskazał przepisów zawartych w rozdziale 10 Działu II Kpa – Odwołania. Możliwość odmiennego orzeczenia niż zawarte w zaskarżonym postanowieniu uwarunkowane było złożeniem przez pełnomocnika skarżącego prośby o przywrócenie terminu, przy uprawdopodobnieniu, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 Kpa). Jednakże prośbę taką należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a pełnomocnik skarżącego nie wniósł takiego wniosku. Skoro składając zażalenie (w rozpatrywanej sprawie: wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) pełnomocnik skarżącego prośby takiej nie złożył w ustawowym terminie, a przywrócenie terminu do złożenia ww. prośby jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 Kpa) to zaskarżone postanowienie znajduje oparcie w przedstawionych regulacjach ustawowych. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.