I SA/Sz 1089/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi G. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 2 czerwca 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego G. G. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Sz. z dnia [...] r. znak [...] w przedmiocie oddalenia skargi G. G. na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...]. Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym sprawy. Prezydent Miasta Sz., będąc organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, zawiadomieniem z dnia [...] r., dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] SA z siedzibą w K., na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...] obejmujących opłatę dodatkową za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania. Niniejsze zawiadomienie zostało doręczone G. G. (dalej zwanemu: "zobowiązanym", "stroną", "skarżącym") w dniu 09.05.2016 r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 04.05.2016 r. W dniu 15.05.2016 r., zobowiązany wniósł pismo zatytułowane jako "skarga na zajęcie egzekucyjne" w którym wnosił o cofnięcie tytułu egzekucyjnego. W treści pisma wskazując na obowiązujące w tym zakresie regulacje, zakwestionował powstanie egzekwowanego obowiązku Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny oddalił skargę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano na treść art. 54 § 1, art. 67 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r" poz. 599), dalej zwanej: "u.p.e.a.", regulujących zasady wnoszenia skargi na czynności egzekucyjne, obowiązki organu egzekucyjnego związane z czynnością zajęcia oraz elementy treści zawiadomienia o zajęciu, a także sposób dokonania zajęcia. Następnie organ egzekucyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie podjął prawidłowe czynności wynikające z ww. przepisów, tj. zastosował odpowiedni środek egzekucyjny - zajął wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, o czym skutecznie powiadomił zobowiązanego pismem wystawionym według określonego wzoru. W postanowieniu wskazano również, że dłużnik zajętej wierzytelności [...] SA z siedzibą w K., w dniu 05.05.2016 r. zrealizował zajęcie wierzytelności przekazując kwotę [...] zł., która została zaksięgowana na ww. tytuły wykonawcze, podając w jakich kwotach. Organ egzekucyjny wskazał, że wbrew twierdzeniom zobowiązanego, z akt sprawy wynika, iż upomnienie nr [...] zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 24.07.2015 r., zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23) – dalej: K.p.a., oraz, że odebrał je osobiście. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, zobowiązany wniósł na nie zażalenie, zatytułowane jako "skarga" w którym ponownie powołując się na właściwe przepisy wywiódł, że opłaty za postój w strefie płatnego parkowania mogą być pobierane jedynie pod warunkiem prawidłowego oznakowania miejsc parkingowych znakami pionowymi i poziomymi. Wskazał też, że miejsce, w którym pojazd został zaparkowany, nie spełniało wymogów prawidłowo oznakowanego obszaru strefy płatnego parkowania. Przywołał również orzeczenie NSA z dn. 25 listopada 2014 r sygn. II GSK 1684/13. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz., w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że zobowiązany w skardze na czynność egzekucyjną oraz w zażaleniu podważał wyłącznie istnienie i wymagalność egzekwowanego obowiązku tj. formułował twierdzenia, które mogłyby stanowić materię zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 33 u.p.e.a., nie podnosząc żadnych zarzutów lub twierdzeń dotyczących czynności egzekucyjnej - zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w [...] S.A. w K. Wskazał – odwołując się do art. 54 u.p.e.a., że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegać mogą tylko zastrzeżenia i zarzuty odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny, odmawiając merytorycznego rozpoznania podniesionych w zażaleniu zarzutów. Jednocześnie, oceniając zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego, Kolegium stwierdziło, że organ egzekucyjny nie uchybił przepisom regulującym zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i jest ono zgodne z prawem. Odnosząc się do tych przepisów i ustaleń faktycznych sprawy stwierdził, że organ egzekucyjny zachowując zasadę jednoczesnego zawiadomienia zobowiązanego o dokonanym zajęciu, doręczył zawiadomienie zobowiązanemu, po jego awizowaniu w dniu 9.05.2016 r., zaś bankowi w dniu 26 kwietnia 2016 r. Stwierdził także, że zawiadomienie o czynności egzekucyjnej zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 67 § 2 w zw. z art. 80 § 1 u.p.e.a. W skardze wywiedzionej na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz. z dnia 30 sierpnia 2016 r., skarżący zarzucił: naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację i brak zastosowania; błędną interpretację art. 54 u.p.e.a.; naruszenie przepisów proceduralnych, a w szczególności art. 6 - art. 10, art.75 - art.77, art. 80, art. 81 i art. 107 K.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że nie jest osobą biegle znającą przepisy postępowania administracyjnego, jednak w korespondencji z organami jasno wykazywał zarzut nieistnienia obowiązku wniesienia opłaty. Wskazał, że zgłoszony przez niego zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku, poparty szczegółową analizą prawa materialnego, nie został w ogóle rozpatrzony przez Kolegium. Ponownie przytoczył też przepisy regulujące pobór opłat za parkowanie w strefach płatnego parkowania i odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych. W ocenie skarżącego, Kolegium nie przeanalizowało całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, skupiając się jedynie na zasadności czynności egzekucyjnych tj. ostatniego etapu postępowania zamiast rozpoznać istotę zagadnienia, a mianowicie brak obowiązku zapłaty egzekwowanego świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz., w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), określanej dalej jako: "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że nastąpiło mające wpływ na jej wynik naruszenie prawa procesowego. Jak wynika z akt sprawy, zawiadomienie z dnia 26.04.2016 r., o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] SA zostało doręczone G. G. w dniu 09.05.2016 r. W zawiadomieniu tym znajdowało się pouczenie o prawie do wniesienia skargi na zajęcie egzekucyjne w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej tj. od dnia doręczenia zawiadomienia. Wskazano w nim, że w ramach skargi badana jest zgodność dokonania zajęcia z przepisami prawa, a nadto, iż skarga nie zastępuje innych środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie. Nadto w treści pouczenia zawartego w zawiadomieniu, zawarto informacje, iż zobowiązanemu, któremu uprzednio nie doręczono odpisów/wydruków tytułów wykonawczych wymienionych w niniejszym zawiadomieniu przesyła się jako załączniki, odpisy/wydruki tych tytułów. W aktach sprawy znajdują się też odpisy tytułów wykonawczych dotyczących sprawy, w których z kolei znajduje się pouczenie, iż na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu/wydruku tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Sąd zauważa, że skarżący już od pierwszego pisma w sprawie, nadanego na poczcie w dniu 15.05.2016 r. tj. 6 dni po doręczeniu mu w dacie 9.05.2016 r. zawiadomienia o zajęciu, konsekwentnie w każdym ze złożonych środków odwoławczych wskazywał na nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. jedną z podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być nieistnienie obowiązku. Tymczasem organ I instancji jak i organ odwoławczy oceniając kolejne pisma strony, skupiły się na podanej przez nią nazwie środka zaskarżenia, jak i wskazanej przez stronę podstawie prawnej złożonego środka, przyznając prymat tym elementom pisma nad jego treścią. Nadto organ odwoławczy w bardzo obszernym i wnikliwym uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. wprost zauważył, iż skarżący w skardze na czynność egzekucyjną jak i zażaleniu formułował twierdzenia, które mogłyby stanowić materię zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Jednak mimo takiego, trafnego spostrzeżenia organ odwoławczy nie uznał za zasadne rozpoznać zgłoszonych zarzutów, ani chociażby wezwać stronę do wyjaśnienia, czy jej zamiarem było złożenie skargi na czynności egzekucyjne czy też zgłoszenie zarzutów. Tu podkreślić należy, że powszechny w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest pogląd, że o znaczeniu pisma decyduje jego treść, a nie forma. Warto w tym miejscu przywołać choćby wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.02.2014 r. sygn. akt II OSK 2186/12, gdzie wskazano, iż "(...) w postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązuje ogólna zasada wypracowana w procedurze administracyjnej, zgodnie z którą o znaczeniu pisma decyduje jego treść, a nie forma czy też nazwa pisma. Jeżeli więc pismo strony, choć pośrednio odwołuje się do jednej z podstaw zarzutów wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy je uznać jako zgłoszenie zarzutów." Podobne stanowisko zajął np. WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 23.03.2004 r. sygn. akt IV SA 4670/02 (wszystkie orzeczenia dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl), uznając iż "(...) nie ma zatem istotnego znaczenia jaką nazwę zobowiązany nadał swojemu pismu, istotna jest jego treść. Przy rozróżnieniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (...) są niewątpliwie pomocne enumeratywnie wskazane w art. 33 tej ustawy podstawy do wniesienia zarzutów. Jeżeli podane w piśmie skarżącego argumenty chociażby pośrednio odwołują się do jednej z podstaw zarzutów wymienionych we wskazanym przepisie, należy uznać że zobowiązany niezależnie od tego jak nazwał swoje pismo wniósł zarzuty (...)". Stanowisko powyższe jest ugruntowane w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni powyższe poglądy podziela. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a.. Z kolei zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli Należy ponownie zauważyć, że zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. jedną z podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, w niniejszym przypadku, pomijając treść złożonych pism skarżącego i koncentrując się wyłącznie na ich stronie formalnej organy naruszyły wyżej wymieniony art. 7 K.p.a. w sposób, który miał wpływ na wynik postępowania, albowiem spowodował, iż zgłaszany przez stronę zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku nie został w ogóle rozpoznany. Nie bez znaczenia dla oceny sprawy był też wskazywany przez stronę fakt, iż nie jest ona specjalistą w zakresie postępowania administracyjnego, co również winien był wziąć pod rozwagę organ oceniając jej pisma. Istotne jest też dla wskazanej oceny, że otrzymane przez stronę pouczenia nie wyjaśniały co może być podstawą zgłoszenia zarzutu, a jedynie podawały termin jego zgłoszenia. Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali czy został zachowany termin do zgłoszenia zarzutów, a następnie mając na uwadze rozważania i stanowisko Sądu, zawarte w niniejszym wyroku, dokona oceny zarzutu nieistnienia obowiązku, zgłoszonego przez stronę. Z powyższych przyczyn przedwczesne było dokonywanie przez Sąd zgłoszonych na rozprawie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.