II SA/Kr 1108/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Jacek Bursa Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A Oddział w K. na decyzję Wojewody z dnia 6 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: I. skargę odrzucić, II. zwrócić stronie skarżącej [...] S.A. Oddział w K. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem uiszczonego wpisu. [...] S.A. Oddział w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 lipca 2016 r. (znak: [...]) w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skargę tę podpisał prokurent, którego prokura ograniczona została wyłącznie do zakresu spraw związanych z działalnością oddziałów skarżącej spółki w K. i T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 par. 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę m.in. w sytuacji, gdy jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Stosownie do art. 25 par. 1 p.p.s.a. przez "zdolność sądową" rozumieć należy zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona. Przymiot ten przysługuje osobom fizycznym, osobom prawnym oraz organom administracji publicznej. Nadto, stosownie do art. 25 par. 2 i 3 p.p.s.a., zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, a także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W ocenianej sprawie, skarga na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 lipca 2016 r. (znak: [...]) w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, wniesiona została przez – [...] S.A. Oddział w K. Powstaje zatem pytanie, czy oddział spółki akcyjnej dysponuje zdolnością sądową, tj. czy może być podmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, w określonej wyżej kategorii spraw. Zajmując stanowisko wobec tego zagadnienia należy wskazać, że nabycie zdolności sądowej przez osobę prawną następuje z chwilą uzyskania przez nią osobowości prawnej. Tę zaś, spółka akcyjna nabywa z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego (art. 12 Kodeksu spółek handlowych). Tymczasem oddział spółki akcyjnej (który wskazany został jako strona skarżąca w tej sprawie) stosownie do art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 2.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2016 r., poz. 1829) jest wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie częścią działalności gospodarczej, wykonywanej przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Z ustawy dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tj.: Dz. U. 2016 r., poz. 687) wynika przy tym, że jeżeli przedsiębiorca posiada oddziały, to w rejestrze przedsiębiorców obok danych dotyczących przedsiębiorcy powinny być ujawnione także siedziby i adresy tych oddziałów (art. 38 pkt 1 lit. d ustawy). Wskazane regulacje prowadzą do wniosku, że pomimo wyodrębnienia organizacyjnego oddziału przedsiębiorcy od "przedsiębiorcy macierzystego", to jednak ta forma organizacyjna nie dysponuje własną osobowością prawną. Żaden bowiem z przepisów nie przyznaje wskazanego przymiotu oddziałowi spółki akcyjnej. Funkcjonowanie w obrocie prawnym oddziału spółki, jest wyłącznie pochodną zdolności prawnej przynależnej przedsiębiorcy (w tym przypadku spółce akcyjnej). Skoro oddział spółki akcyjnej nie dysponuje zdolnością prawną, to uznać należy konsekwentnie, że nie dysponuje także zdolnością sądową. To zaś oznacza, że nie może być podmiotem (stroną) postępowania sądowoadministracyjnego. Jak natomiast wyżej wskazano, jednym z warunków merytorycznego rozpoznania przez sąd skargi, jest dysponowanie przez każdą ze stron postępowania sądowoadministracyjnego przymiotem zdolności sądowej. W przypadku zaś braku zdolności sądowej jednej ze stron, sąd odrzuci skargę (art. 58 par. 1 pkt 5 p.p.s.a.). Na gruncie ocenianej sprawy podkreślić należy nadto dwie kwestie. Pierwsza to okoliczność, iż skargę na opisaną wyżej decyzję wniósł prokurent oddziałowy spółki, którego prokura (zakres umocowania) ograniczony był wyłącznie do spraw związanych z działalnością oddziałów [...] S.A. w Krakowie i Tarnowie (k. [...] akt sądowych). Powyższe wykluczało możliwość przyjęcia, że stroną skarżącą w tej sprawie mógł być inny podmiot niż ten, który wprost wskazany został w skardze (oddział spółki [...] w K.). Druga, to fakt, że brak zdolności sądowej oddziału spółki nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 31 par. 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego. Należy zatem podkreślić, że dający się uzupełnić brak zdolności sądowej występuje wtedy, gdy nabycie zdolności sądowej związane jest z dokonaniem określonej czynności, np. z wpisem do rejestru, a samo dokonanie tej czynności uzależnione jest od woli (aktywności) podmiotu niemającego zdolności sądowej (por. M. Romańska w: H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, uwaga 2 do art. 31). Ponieważ brak zdolności sądowej, podobnie zresztą jak i posiadanie tej zdolności, odnosi się do jednostki będącej stroną procesową, konieczną przesłanką uzupełnienia tego braku jest zachowanie tożsamości stron, tj. takiego stanu rzeczy, w którym zarówno przed uzupełnieniem, jak i po uzupełnieniu braku zdolności sądowej stroną pozostaje ta sama jednostka (tak M. Romańska, tamże). W ocenianej zaś sprawie, wobec niedysponowania przez oddział spółki akcyjnej zdolnością sądową, nie ma też możliwości uzupełnienia wskazanego braku. Nabycie bowiem zdolności sądowej przez oddział spółki nie jest zależne od woli tego podmiotu. Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. odrzucił skargę [...] S.A Oddział w K. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 232 par. 1 pkt 1 p.p.s.a.