II SA/Po 872/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-12-28
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Barbara Drzazga, Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny powinien zostać przyznany od daty pierwszego wniosku o ustalenie niepełnosprawności, jeśli późniejszy wyrok sądu powszechnego potwierdził niepełnosprawność od tej daty, mimo braku zaskarżenia pierwotnego odmownego orzeczenia?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego w części odmawiającej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 25 października 2011 r. do 31 stycznia 2014 r. Prawomocny wyrok sądu powszechnego ustalający niepełnosprawność dziecka od 8 grudnia 2010 r. wiąże organy administracji publicznej na mocy art. 365 § 1 k.p.c., co skutkuje koniecznością przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od daty pierwszego wniosku o ustalenie niepełnosprawności, tj. od 25 października 2011 r., nawet jeśli pierwotne odmowne orzeczenie nie zostało zaskarżone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego E. B. na syna O. za okres od 25 października 2011 r. do 31 stycznia 2014 r. Decyzją Prezydenta Miasta P. zasiłek przyznano od 1 lutego 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca podnosiła, że jej syn został uznany za niepełnosprawnego prawomocnym wyrokiem sądu od 8 grudnia 2010 r., a pierwotny wniosek o ustalenie niepełnosprawności złożyła 25 października 2011 r. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia za wcześniejszy okres, wskazując na brak zaskarżenia odmownego orzeczenia z 2011 r.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. w części, w której odmówiono przyznania zasiłku pielęgnacyjnego za okres od dnia 25 października 2011 roku do dnia 31 stycznia 2014 roku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekretarz sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2016r. nr [...] w części, w której odmówiono przyznania zasiłku pielęgnacyjnego za okres od dnia 25 października 2011 roku do dnia 31 stycznia 2014 roku.
Decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...], Prezydent Miasta P. po rozpatrzeniu sprawy z wniosku z dnia 14 marca 2016 r., przyznał E. B. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności na syna O. w wysokości po 153zł miesięcznie na okres od 01-02-2014 do 31-03-2017 r. Decyzję wydano na podstawie art. 1 ust. 2 pkt. 1, art. 1 ust. 2 pkt.2,art. 1 ust. 2 pkt.3, art. 2 pkt.2,art. 16,art. 20art. 24 ust. 2, art. 26 art. 27, art. 32 ust 2ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 114 z późn. zm., dalej "u.ś.r."), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015r. w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2015 r. poz. 2284), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U. z 2015 r. poz. 1238) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.").
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż zostały spełnione przesłanki z art. 16 ust 2 pkt 1 u.ś.r., bowiem zgodnie z dokumentami załączonymi do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wnioskodawczyni spełnia kryteria wymagane do otrzymania świadczenia. Organ pouczył stronę, iż prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się na wniosek osoby uprawnionej, począwszy od miesiąca, w którym został on złożony wraz z wymaganymi dokumentami, zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. Pouczył również, iż zgodnie z art. 24 ust. 2a u.ś.r. jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. B. podnosząc, że należy jej się spłata świadczenia za cały okres, gdyż dziecko zostało zaliczone do osób niepełnosprawnych od dnia 08.12.2010r. Skarżąca wyjaśniła, iż okres za który został przyznany zasiłek określono błędnie, nie stosując się do prawomocnego wyroku sądu z dnia 26.01.2016r. sygn. akt VII 1113/15, z którego wynika, iż O. B. zostaje zaliczony do osób niepełnosprawnych od dnia 08.12.2010r. Różnica w czasie od orzeczenia przez Sąd o niepełnosprawności, a złożeniem wniosku, nie wynikła z zaniedbania lub niewiedzy o przysługującym świadczeniu, lecz z względów proceduralnych i nie uwzględnianiem wniosków przez komisje lekarskie ds. orzekania o niepełnosprawności. Datą wiążącą jest w tym przypadku wyrok sądu z dnia 26.01.2016r. Zgodnie z orzecznictwem NSA, potwierdzonym również przez Trybunał Konstytucyjny, zaistniała sytuacja nie może skutkować odmową wypłaty świadczenia wstecz, czy skróceniem przez organ zobowiązany tegoż okresu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2016 r., Nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z art. 16 ust. 1 u.ś.r., zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. W myśl zaś ust. 2 zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku; 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) osobie, która ukończyła 75 lat. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że E. B. spełnia przesłanki pobierania wnioskowanego świadczenia na rzecz syna O.,, ur. 05.06.2003r., który został zaliczony do osób niepełnosprawnych od dnia 8.12.2010r. na okres do dnia 31.03.2017r. W rozpoznawanej sprawie świadczenie przyznawane jest na niepełnosprawne dziecko.
Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego. Na zasadzie wyjątku odmienną regułę przewidziano dla świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 2a ustawy, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa uzależnionego od niepełnosprawności, prawo ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W przedmiotowej sprawie wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego został złożony 14 marca 2016r., a orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane w dniu 26 stycznia 2016r. Nastąpiło to zatem z zachowaniem 3 miesięcznego terminu od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności. W konsekwencji organ był uprawniony do przyznania świadczenia począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności. Jak ustalił organ I instancji, wniosek o ustalenie niepełnosprawności został złożony w dniu 4 lutego 2014r., a zatem możliwe było przyznanie wnioskowanego świadczenia począwszy od 1 lutego 2014r. Dla rozstrzygnięcia w sprawie nie ma natomiast znaczenia to, że O. B. został zaliczony do osób niepełnosprawnych od dnia 8 grudnia 2010r.
E. B. wiosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko, dodatkowo wyjaśniając, iż w związku z problemami rozwojowymi i edukacyjnymi za poradą psycholog i pedagog szkolnego udała się z dzieckiem do Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych Nr [...] w P., gdzie syn O. otrzymał w dniu 08.12.2010 r orzeczenie nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego. W wyniku kolejnych konsultacji stwierdzono upośledzenie rozwoju. Za namową poradni został złożony również wniosek do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności i w dniu [...].2011 r. zostało wydane orzeczenie [...] o nie zaliczeniu syna do osób niepełnosprawnych. Skarżąca wyjaśniła, iż w związku z nagłym wylewem w dniu 09.12.2011 r. oraz kolejnymi udarami i komplikacjami po wylewie, między innymi paraliż oraz długą rehabilitacją, nie mogła zaskarżyć niekorzystnego orzeczenia i wraz z synem jeździć po kolejnych komisjach. Syn otrzymywał kolejne orzeczenia z poradni, ważne do dnia dzisiejszego. W następstwie coraz większych problemów edukacyjnych i psychologicznych oraz licznymi opiniami, iż dziecko jest od urodzenia niepełnosprawne, został złożony kolejny wniosek do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P., który w dniu [...].2014r wydał orzeczenie [...] o niezaliczeniu syna do osób niepełnosprawnych. Mając na uwadze opinie lekarzy, którzy mieli styczność z O. i twierdzili, że to niemożliwe, że przez tyle czasu nie może on uzyskać orzeczenia, odwołała się do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, który w dniu 30.04.2014r utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Na orzeczenie to wniosła skargę do Sądu Rejonowego [...] wraz z wnioskiem o powołanie biegłych sądowych celem obiektywnego stwierdzenia, czy syn jest osobą niepełnosprawną, a jeżeli tak to od kiedy. W dniu 26.01.2016 r zapadł prawomocny wyrok stwierdzający, iż syn skarżącej jest osobą niepełnosprawną od czasu, kiedy otrzymał pierwsze orzeczenie z poradni, tj. 08.12.2010 r. Skarżąca podniosła, iż 05.11.2010 była uprawniona i otrzymywała zasiłek rodzinny, zwróciła się do PCŚ o wypłatę zaległych świadczeń zgodnie zresztą z wyrokiem sądu.
Skarżąca ponadto podniosła, iż jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna, jest samotną matką wychowującą syna, a z względu na stan zdrowia oraz stan upośledzenia syna oraz brak pomocy ze strony rodziny, nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia w wyższym wymiarze niż obecnie, tj. na 1/8 etat.
Do skargi strona skarżąca załączyła orzeczenie nr [...], orzeczenie nr [...], orzeczenie nr [...], orzeczenie [...], wypis szpitala [...] i [...], orzeczenie [...], orzeczenie [...], wyrok Sądu sygn. akt [...] decyzje o zasiłku rodzinnym za okres od 2010 roku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Kolegium podkreśliło, iż ostatni wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności został złożony w dniu 4 lutego 2014r., w konsekwencji możliwe było przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego począwszy od 1 lutego 2014r. Kolegium zauważyło, iż skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ustalenie stopnia sprawności już w dniu 25.10.2011r., jednakże po uzyskaniu orzeczenia o niezaliczeniu syna do osób niepełnosprawnych, nie odwoływała się od wydanej decyzji. Tym samym niedopuszczalne było przyznanie świadczenia od ww. dnia. Okoliczności, które doprowadziły do zaniechania wniesienia odwołania od decyzji z grudnia 2011 r., są zdaniem Kolegium bez znaczenia w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl § 2 tego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie. Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się zatem do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. W konsekwencji sprowadza się do zbadania, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w związku z art. 145 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Wobec tak uregulowanego zakresu kontroli zaskarżonej decyzji, sąd administracyjny nie posiada kompetencji do przyznania określonego świadczenia, bowiem jak wskazano wyżej, jego zakres uprawnień ograniczony jest jedynie do kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego.
Rozstrzygając skargę w powyższym zakresie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego w tej części, w której odmówiono stronie skarżącej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego za okres od dnia 25 października 2011 r. do dnia 31 stycznia 2014 r.
Zasady przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego zawarte zostały w art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który to przepis stanowił materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji. Zgodnie z tym przepisem organ administracji ma obowiązek przyznać i wypłacać zasiłek pielęgnacyjny w przypadku spełnienia ściśle określonych kryteriów. Zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny przysługuje niepełnosprawnemu dziecku. Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (art. 16 ust. 1 u.ś.r.).
W niniejszej sprawie prawo do zasiłku pielęgnacyjnego przyznane zostało decyzją Prezydenta Miasta P. od dnia 1 lutego 2014 r. Analiza akt sprawy wskazuje, iż skarżąca spełnia przesłanki pobierania wnioskowanego świadczenia na rzecz syna O., ur. 05.06.2003r., który został zaliczony do osób niepełnosprawnych od dnia 8.12.2010r. na okres do dnia 31.03.2017r. Przyznając prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 lutego 2014 r. rozpatrujące sprawę organy administracji zastosowały przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego, przy czym wyjaśniono, iż w przypadku świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności zastosowanie ma przepis 24 ust. 2a u.ś.r., zgodnie z którym jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa uzależnionego od niepełnosprawności, prawo ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Jak wynika z akt sprawy wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz syna skarżącej został złożony 14 marca 2016r., po uzyskaniu wyroku Sądu Rejonowego P. – Grunwald i Jeżyce w P. z dnia 26 stycznia 2016r. sygn. akt [...], którym ustalono niepełnosprawność syna skarżącej w stopniu uprawniającym do przyznania przedmiotowego świadczenia. Złożenie wniosku nastąpiło zatem zgodnie z art. 24 ust. 2a u.ś.r. – z zachowaniem 3 miesięcznego terminu od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności. W konsekwencji organ był uprawniony do przyznania świadczenia począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności. Jak ustalił organ I instancji, wniosek o ustalenie niepełnosprawności został złożony w dniu 4 lutego 2014r., a zatem możliwe było przyznanie wnioskowanego świadczenia począwszy od 1 lutego 2014r. W tym miejscu należy przyznać rację rozpatrującym spraw organom, iż dla rozstrzygnięcia w sprawie nie ma znaczenia to, że O. B. został zaliczony do osób niepełnosprawnych od dnia 8 grudnia 2010r. Jak wyżej wyjaśniono, ww. przepisy uzależniają datę przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności.
W świetle zarzutów skargi kwestią wymagająca rozstrzygnięcia jest wyjaśnienie, czy wnioskowane świadczenie powinno zostać przyznane od dnia 25 października 2011 r., tj. od daty złożenia przez skarżącą pierwszego wniosku o ustalenie niepełnosprawności syna O..
Rozpatrujące sprawę organy administracji uznały, iż nie jest możliwe uwzględnienie tej daty, bowiem skarżąca nie zaskarżyła orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] 2011 r., nr [...] (k. nr 11 akt admin. organu I instancji), co spowodowało, iż ww. odmowne orzeczenie uostateczniło się. Wyjaśnić należy, iż orzeczenie to zostało wydane po rozpatrzeniu wniosku z dnia października 2011 r. W opinii Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę stanowisko to, co do zasady prawidłowe, w świetle argumentacji przytoczonej w uzasadnieniu skargi nie może jednakże stanowić podstawy do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia od dnia 25 października 2011 r., tj. od daty złożenia przez skarżącą pierwszego wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności syna [...].
W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła bowiem i udokumentowała, przedkładając dokumentację medyczną, iż z uwagi na ciężką chorobę i długą rehabilitację nie była w stanie w terminie zaskarżyć orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] 2011 r. Zarazem skarżąca podniosła, iż z kolejnym wnioskiem o ustalenie stopnia niepełnosprawności syna wystąpiła po uzyskaniu nowego orzeczenia z Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych Nr [...] w P. o potrzebie kształcenia specjalnego (orzeczenie z dnia 6.05.2013 r. nr [...]). Orzeczenie to stanowi kontynuację orzeczenia nr [...] z dnia 08.12.2010 r. o potrzebie kształcenia specjalnego. Skarżąca jednocześnie przedstawiła kolejne orzeczenie - Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej dla Dzieci i Młodzieży ze Specjalnymi Potrzebami Edukacyjnymi w P. z dnia 29.02.2016 r. o dalszej potrzebie kształcenia specjalnego syna, potwierdzające dotychczasowe rozpoznanie. W tych okolicznościach należało uwzględnić treść wyroku Sądu Rejonowego P. z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt [...] w którym ustalono, że niepełnosprawność syna skarżącej datuje się od 8 grudnia 2010 r.
Zgodnie z art. 365 §1 ustawy Kodeks postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a zgodnie z art. 366 tej ustawy wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Tym samym organy państwowe, w tym także orzekające w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia Sądu, będąc faktem i treścią tego orzeczenia związane, co implikuje w sposób bezwzględny uwzględnienie powyższego w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach.
Niewątpliwie skarżąca była uprawniona do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do zaskarżenia orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] 2011 r., z której to możliwości nie skorzystała w stosownym do tego terminie. Należy jednakże mieć na uwadze, że przedłożony wyrok Sądu Rejonowego z dnia 26 stycznia 2016 r. wywołuje skutki "ex tunc", co z uwagi na jego treść zbędnym czyni przedsięwzięcie obecnie środków prawnych, które zmierzałyby do wyeliminowania tego orzeczenia z obrotu prawnego poprzez jego zmianę w ten sposób, iż ustalona zostałaby niepełnosprawność syna skarżącej i data powstania tej niepelnosprawności. Niewątpliwie orzeczenie takie musiałoby uwzględniać datę wydania pierwszego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (8 grudnia 2010r.) jako datę, od której datuje się niepełnosprawność syna skarżącej. Wymieniony wyrok Sądu Rejonowego z dnia 26 stycznia 2016 r. ustalił, iż niepełnosprawność syna skarżącej datuje się właśnie od tej daty. Skoro ratio legis art. 365 §1 Kodeksu postępowania cywilnego polega na tym, iż gwarantuje ona zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 1999 sygn. akt IV SA 2543/98 Lex nr 48643), to wobec treści wyroku z dnia 26 stycznia 2016 r. zbędnym byłoby dążenie obecnie do uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności potwierdzającego okoliczności już ustalone przez sąd powszechny. Powyższe, w opinii Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, skutkuje koniecznością przyznania zasiłku pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia przez skarżącą pierwszego wniosku o ustalenie niepełnosprawności – tj. od dnia 25 października 2011 r. W świetle powyższego prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na syna skarżącej prawidłowo powinno zostać ustalone od tej daty.
Zdaniem Sądu, odmienne rozstrzygnięcie w okolicznościach niniejszej sprawy, podważałoby zasadę sprawiedliwości społecznej, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP przez pozbawienie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres, w którym, zgodnie z wyrokiem sądu powszechnego, potwierdzono niepełnosprawność jej dziecka, nad którym sprawuje ona opiekę, uzasadniającą zarazem prawo do uzyskania przedmiotowego świadczenia.
Wskazania do ponownego rozpatrzenia sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu (art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a.), przy czym organy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dokonają oceny zasadności żądania skarżącej w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa zinterpretowane w zgodzie z konstytucyjną zasadą równości i sprawiedliwości społecznej.
Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło