II OZ 463/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 3068/16 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skargą G. M. zaskarżyła decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...]września 2016 r., nr [...], uchylającą decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej W. z [...] listopada 2015 r. w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen, orzekającą o nowym terminie dobrowolnego powrotu i nowym okresie powyższego zakazu oraz o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji w pozostałej części, tj. zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 3068/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd stwierdził, że w sprawie zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem wyjazd cudzoziemki z Rzeczypospolitej Polskiej przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd pozbawiłby ją możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, a tym samym - skorzystania w pełnym zakresie z prawa do sądu. Zażaleniem Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji, pomimo: braku wykazania przez stronę skarżącą realizacji którejkolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania; wskazanie w postanowieniu okoliczności, na które nie powoływała się strona skarżąca; brak wskazania w uzasadnieniu postanowienia konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadne. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Przy czym możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i n.). Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. W niniejszej sprawie uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącej, poza przywołaniem treści art. 61 § 3 p.p.s.a., nie zawarł we wniosku żadnej argumentacji, która mogłaby przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Należy zauważyć, że chociaż w art. 61 § 3 p.p.s.a. mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to, że samo przekonanie strony skarżącej, iż wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje, jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. Sąd I instancji w oderwaniu od okoliczności sprawy z góry przyjął, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia konieczność urzeczywistnienia prawa strony do sądu, której to okoliczności skarżąca w uzasadnieniu wniosku nawet nie podawała. Za zasadny uznać należy zarzut zażalenia, iż Sąd I instancji niejako na zasadzie automatyzmu uznał zasadne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na jej skutek w postaci zobowiązania skarżącego do powrotu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest to sprzeczne z istotą omawianej regulacji. Tego rodzaju "automatyzm" stosowania ochrony tymczasowej, do którego prowadzi argumentacja Sądu, oznaczałby, że w przypadku każdej skargi na rozstrzygnięcie, które wiąże się z opuszczeniem kraju przez cudzoziemca, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem możliwości takiej ustawodawca nie przewidział stawiając wymóg, by to strona uprawdopodobniła przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. W sprawie tego rodzaju co poddana kontroli Sądu I instancji istnienia tych przesłanek nie można domniemywać (pot. postanowienia NSA: z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 486/11, z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt II OZ 701/12, z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 335/13, z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 270/13). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym, że zachodzi konieczność zastosowania żądanej przez niego ochrony tymczasowej. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. i art. 188 zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.