II SA/Gl 803/16

WyrokWSA w Gliwicach2017-01-05

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Bonifacy Bronkowski, Grzegorz Dobrowolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, który przyjął jako podstawę wznowienia postępowania administracyjnego przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów), podczas gdy organ pierwszej instancji wskazał jedynie przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (pozbawienie strony udziału w postępowaniu), narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania, powołując dodatkową przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), nawet jeśli organ pierwszej instancji wskazał jedynie inną przesłankę (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Organ odwoławczy jest zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy w całokształcie jej przedmiotu, a zakres badania przyczyn wznowienia nie jest ograniczony podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę ani przesłankami przywołanymi w postanowieniu o wznowieniu. Ponadto, nawet stwierdzenie jednej wadliwości materialnej decyzji o pozwoleniu na budowę, takiej jak naruszenie wymogów technicznych, stanowi podstawę do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, jeśli inwestycja została już zrealizowana.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę centrum handlowego. Po wydaniu pozwolenia i jego zmianie, spółka "C" wniosła o wznowienie postępowania, zarzucając pozbawienie jej udziału w sprawie jako właścicielki działki sąsiedniej i naruszenie służebności drogowej oraz przepisów technicznych. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie i uchylił decyzję, umarzając postępowanie jako bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, powołując dodatkowo inne przesłanki wznowienia. Skarżące spółki wniosły skargi do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. WSA oddalił skargi.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2017 r. sprawy ze skarg "A" S.A. w K. i "B" sp. z o. o. w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, pozwolenia na budowę oddala skargi. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta R. udzielił skarżącej "A" S.A. w K. pozwolenia na budowę dla inwestycji, polegającej na rozbudowie centrum handlowego (budowie budynku handlowego i przebudowie parkingu) na działkach nr 1, 2, 3, 4 w R. przy ul. [...]. Następnie kolejną decyzją tego organu z dnia [...]r. zmieniono na wniosek inwestora powyższą decyzję w zakresie sposobu użytkowania budynku, położonego na działce nr 5, powstałej w wyniku podziału działki nr 1. Wnioskiem nadanym za pośrednictwem poczty w dniu [...]r. "C" Sp. z o.o. w W. wystąpiła o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją z dnia [...] r., domagając się jej uchylenia i odmowy pozwolenia na budowę z powodu pozbawienia jej udziału w sprawie. Podała, że na mocy umowy sprzedaży i ustanowienia służebności gruntowych z dnia [...] r., jest właścicielem działki nr 2, dla której uzyskała też pozwolenie na budowę stacji paliw ze stacją LPG na mocy decyzji z dnia [...]r. Nadto, budynek handlowy na działce nr 1, został posadowiony na terenie, objętym służebnością drogową, ustanowioną powyższą umową oraz nie zachowano wymaganej 4-metrowej odległości od granicy działki z powodu usytuowania otworów okiennych. Postanowieniem z dnia [...]r. Prezydent Miasta R. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa, wznowił na żądanie Spółki "C" postępowanie administracyjne, a następnie decyzją z dnia [...]r. orzekł o uchyleniu przedmiotowej decyzji. Jednakże wskutek odwołania inwestora i Spółki "B" Sp. z o.o. w K., Wojewoda [...]decyzją z dnia [...]r. uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z powodu naruszenia art. 151 § 1 pkt 1 kpa oraz konieczności zbadania, czy wniosek o wznowienie złożono z zachowaniem terminu z art. 148 § 2 kpa. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 105 § 1 kpa, orzekł o uchyleniu decyzji dotychczasowej i umorzeniu jako bezprzedmiotowe postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Powołując się na wyjaśnienia wnioskodawcy, organ I instancji uznał bowiem, że o decyzji i jej treści dowiedział się on w dniu [...] r. Co prawda, w [...]r. "C" zwrócił się do inwestora w sprawie prowadzonych robót budowlanych, lecz dopiero w dniu [...] r. otrzymał odpowiedź wraz z planem zagospodarowania terenu, który jednak odbiegał od rzeczywistego stanu faktycznego, o czym dowiedział się podczas wizyty w terenie w dniu [...]r. W ocenie organu, sam fakt rozpoczęcia robót budowlanych nie oznacza dowiedzenia się o decyzji, stąd termin z art. 148 § 2 kpa, należy liczyć od daty wskazanej przez wnioskodawcę. Skoro zaś wnioskodawca jako właściciel działki nr [...], nie brał udziału w postępowaniu, należało na jego żądanie wznowić postępowanie i uchylić decyzję dotychczasową oraz umorzyć postępowanie, bowiem przedmiotowy budynek został zrealizowany i jest użytkowany. Jednobrzmiące odwołania od decyzji wnieśli inwestor oraz "B" jako właściciel nieruchomości objętych decyzją o pozwoleniu na budowę. Zarzucili naruszenie art. 149 § 1 oraz art. 77 § 1 kpa wobec nieudowodnienia przez wnioskodawcę dochowania miesięcznego terminu do złożenia wniosku oraz uchybienie art. 146 § 2 kpa i art. 107 § 1 kpa z powodu nieodniesienia się do ich twierdzeń, a także art. 7, 10 § 1 i 2, 77 § 1, 78 § 1 i 2 i art. 86 kpa z powodu pominięcia zaoferowanego dowodu w postaci zeznań świadków dla ustalenia, że wnioskodawca już w [...]r. został powiadomiony o wydaniu decyzji przez inwestora oraz niepowiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. Nadto, odwołujące się Spółki wniosły o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia kierownika budowy z dnia [...]r. na okoliczność umieszczenia w dniu [...] r. na placu budowy tablicy informacyjnej oraz jej treści. Zdaniem odwołujących się, organ I instancji bezkrytycznie odniósł się do twierdzeń wnioskodawcy co do daty dowiedzenia się o decyzji, nie przeprowadzając postępowania dowodowego, zaś samo rozstrzygnięcie nie spełnia wymogów ustawowych w zakresie oznaczenia organu i stron oraz uzasadnienia. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołań nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, organ odwoławczy uznał bowiem za zasadne oparcie się na dacie otrzymania przez wnioskodawcę od inwestora odpisu przedmiotowej decyzji, bowiem sam fakt przeprowadzenia robót, nie oznacza dowiedzenia się o decyzji. Niezależnie od tego, organ II instancji powołał się na drugą przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, za którą uznał brak tytułu do działki nr 2, zlokalizowanie projektowanego budynku na terenie objętym służebnością drogową oraz kolizję tego budynku z lokalizacją zbiornika LPG z powodu niezachowania 30 m odległości (§ 124 ust. 1 rozp. Min. Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych). Na tej podstawie wznowienie może zaś nastąpić z urzędu (art. 147 kpa), zaś inwestor o tej przesłance dowiedział się dopiero w toku oględzin w terenie w dniu [...]r. Zatem został zachowany termin do żądania wznowienia i nie było potrzeby przesłuchania świadków dla ustalenia daty umieszczenia tablicy informacyjnej na terenie budowy. Zdaniem organu II instancji, nie wystąpiły też w sprawie przesłanki negatywne z art. 146 kpa z uwagi na upływ 5 lat od doręczenia decyzji oraz brak podstaw do wydania decyzji odpowiadającej decyzji dotychczasowej wobec usytuowania rozbudowy centrum handlowego na terenie służebności drogowej i naruszenia § 12 ust. 1 warunków technicznych z dnia 12 kwietnia 2002 r. w związku z usytuowaniem otworów okiennych i wejść do lokali handlowych w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką nr 2. Zatem zachodziła podstawa do uchylenia decyzji dotychczasowej i wznowienia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę z powodu zakończenia robót budowlanych. Jednobrzmiące skargi na decyzję ostateczną wniosły dwie spółki "A" i "B", domagając się uchylenia decyzji organów obydwu instancji i umorzenia postępowania wznowieniowego oraz zasądzenia kosztów postępowania. W skargach zarzucono naruszenie: 1) art. 139 kpa z powodu powołania przez organ odwoławczy przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, na którą nie wskazał organ I instancji, 2) art. 15 w zw. z art. 149 § 1 kpa w powodu zmiany podstawy wznowienia, 3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 kpa i art. 105 § 2 kpa z powodu braku merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, 4) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1 kpa z powodu braku obligatoryjnych elementów decyzji organu I instancji oraz uzasadnienia, 5) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 32 i art. 40 § 2 kpa z powodu niedoręczenia pełnomocnikowi decyzji organu I instancji, 6) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 10 § 1 i 2 kpa z powodu niepowiadomienia stron o zakończeniu postępowania przez organ I instancji, 7) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, 77 § 1, 78 § 1 i 2 i 86 kpa z powodu nieustosunkowaniu się przez organ I instancji do wniosków dowodowych i braku postępowania dowodowego co do terminowości wniosku, 8) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 146 § 2 kpa z powodu negatywnej przesłanki wznowieniowej, 9) art. 7 i 77 § 1 kpa z powodu braku ustalenia przez organ odwoławczy, czy doszło do naruszenia służebności drogowej bez zbadania jej przebiegu w terenie, 10) art. 145 § 1 pkt 5 kpa, podczas gdy organ I instancji przed wydaniem decyzji w dniu 15 lipca 2014 r. posiadał wiedzę o zmianie właściciela działki, 11) art. 107 kpa z powodu nieprzeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania dowodowego, 12) art. 78 § 1 kpa z powodu nieprzeprowadzenia dowodu z dołączonego do odwołania oświadczenia kierownika budowy, 13) art. 107 § 3 kpa z powodu nieodniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania. Ponawiając zarzuty i argumentację, zawartą w odwołaniach od decyzji organu I instancji, skarżące Spółki zarzuciły, że z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania organ odwoławczy nie ustosunkował się do twierdzeń stron i nie wyjaśnił okoliczności, na których oparł rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy nie uwzględnił faktu, że oświadczenie o ustanowieniu służebności nie określa szerokości pasa drogowego, a szkic dołączony do umowy nie stanowi mapy, zaś zgodnie z art. 288 kc, służebność gruntowa winna jak najmniej utrudniać korzystanie z nieruchomości obciążonej. Nie zachodzi też kolizja lokalizacji budynku galerii ze zbiornikiem gazu, gdyż w dacie orzekania przez organy obydwu instancji zmieniono lokalizację tego zbiornika. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wyjaśnił, że analiza projektu zagospodarowania terenu, zatwierdzonego decyzją z dnia [...]r. oraz rysunku do umowy o ustanowienie służebności, potwierdza zlokalizowanie rozbudowy budynku handlowego na terenie służebności przez działkę nr 1, oznaczonym kolorem żółtym i literami ABCDEHA. Uczestnik postępowania "D" Sp. z o.o. w W.(poprzednio "C") w piśmie z dnia [...]r. wniosła o oddalenie obu skarg. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania, Spółka podtrzymała dotychczasowe stanowisko co do istnienia podstaw do wznowienia i terminowości złożenia podania o wznowienie. Nie zgodziła się też z zarzutami skarżących co do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania w sytuacji, gdy organ odwoławczy nie przeprowadził nowych dowodów i nie zmienił ustaleń faktycznych. Dopuszczalne jest też umorzenie postępowania w wyniku wznowienia postępowania. Przychylono się też do argumentacji organu odwoławczego co do naruszenia zakresu służebności gruntowej. Wreszcie, decyzje zawierają wymagane elementy, gdyż nazwa organu może znajdować się w nagłówku papieru firmowego. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącej Spółki "B" podtrzymał skargę oraz przyznał, że w przypadku jednego otworu okiennego naruszono wymaganą 4-metrową odległość od granicy działki, lecz jego zdaniem wszelkie wadliwości można było korygować w postępowaniu wznowieniowym poprzez nałożenie na inwestora odpowiednich obowiązków. Pełnomocnik uczestnika postępowania podtrzymał stanowisko i argumentację, zawartą w piśmie z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi nie są uzasadnione. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też w toku postępowania wznowieniowego organy administracji obu instancji nie naruszyły reguł procedury w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Zasadnie organy obydwu instancji przyjęły, że uczestnik postępowania jako właściciel działki nr 2, objętej decyzją o pozwoleniu na budowę, dochował terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, zaś brak przesłanek negatywnych z art. 146 § 2 kpa, uzasadniających pozostawienie w obrocie prawnym decyzji dotychczasowej, co uzasadniało uchylenie obu decyzji o pozwoleniu na budowę (z dnia [...] r. i zmieniającej ją z dnia [...]r.) jako integralnie związanych i orzeczenie o umorzeniu postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę jako bezprzedmiotowego. Bezsporny jest bowiem fakt zrealizowania inwestycji i udzielenia pozwolenia na jej użytkowanie na mocy dołączonej do akt decyzji PINB w R. z dnia [...]r. nr [...]. Wydanie decyzji umarzającej postępowanie z art. 105 § 1 kpa, mieści się bowiem w pojęciu nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Taki pogląd jest ugruntowany zarówno w orzecznictwie, jak i w literaturze. Wbrew zarzutom skarżących, nie doszło też do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa) z powodu powołania przez organ odwoławczy także przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, podczas gdy organ I instancji przywołał jedynie podstawę z pkt 4. Organ odwoławczy nie może bowiem ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz zobligowany jest do ponownego rozpoznania sprawy w całokształcie jej przedmiotu. Postępowanie administracyjne zostało zaś wznowione w oparciu o postanowienie organu I instancji z dnia [...]r. z powołaniem podstaw z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa. Obydwie te przesłanki wynikały bowiem z okoliczności, przytoczonych we wniosku o wznowienie, aczkolwiek w jego podstawie prawnej przywołano jedynie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Jednakże zakresu badania przyczyn wznowienia nie ogranicza podstawa prawna, wskazana przez wnioskodawcę, ani nawet same przesłanki, przywołane w postanowieniu, wydanym na podstawie art. 149 § 1 kpa (vide: wyrok 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999 r. sygn. akt FSA 1/99, ONSA 2000/2/45). W przypadku wznowienia postępowania na wniosek strony, oparty na kilku podstawach, termin do złożenia podania należy też liczyć odrębnie dla każdej przesłanki. Zatem data dowiedzenia się o decyzji przez stronę ma znaczenie jedynie w razie złożenia podania wyłącznie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (pozbawienie strony udziału w postępowaniu). W pozostałych przypadkach, w tym z pkt 5 (ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który ją wydał), termin do złożenia podania biegnie od daty dowiedzenia się przez stronę o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jednakże zdaniem sądu administracyjnego, prawidłowo organ odwoławczy doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie wnioskodawca dochował terminu do złożenia podania z obydwu przesłanek, wynikających z treści podania o wznowienie, wniesionego w dniu [...]r. Gdy idzie o datę dowiedzenia się o decyzji, o której mowa w art. 145 § 2 kpa, wnioskodawca przedłożył korespondencję mailową z inwestorem, która potwierdza wiedzę o fakcie prowadzenia robót budowlanych już w [...] r. Wówczas to bowiem wnioskodawca wystąpił do inwestora z zapytaniem w tej sprawie. Treść tego zapytania nie nawiązuje jednak do żadnej konkretnej decyzji, ani też odpowiedź inwestora, do której dołączono plan zagospodarowania, odbiegający zasadniczo od udzielonego pozwolenia na budowę (pismo z dnia [...]r.). Rodzi się więc pytanie, po co wnioskodawca występował do inwestora, skoro znając dane o udzieleniu pozwolenia, wynikające z tablicy budowy, mógłby uzyskać miarodajną informację od organu. Wniosek dowodowy skarżących o przesłuchanie wskazanych świadków, w tym kierownika budowy, a także jego oświadczenie o dacie umieszczenia tablicy budowy i jej treści, nie miał zatem znaczenia w sprawie, skoro nieistotne jest ustalenie, kiedy strona mogła się dowiedzieć o decyzji, gdyż chodzi o fakt dowiedzenia się o tejże decyzji. Zatem odmowa przeprowadzenia zawnioskowanych przez skarżące dowodów była uzasadniona w świetle art. 78 § 1 kpa. Podobnie, zasadnie organy obydwu instancji uznały, że bez znaczenia jest data dowiedzenia się o prowadzonych robotach budowlanych. Zarzuty skarżących dotyczą też jedynie wadliwego ustalenia daty dowiedzenia się o pierwszej decyzji o pozwoleniu na budowę, pomijając zupełnie kwestię decyzji zmieniającej, w której przewidziano otwory w ścianie, usytuowanej od strony działki, stanowiącej własność wnioskodawcy już w dacie wydania pierwszej decyzji. Zdaniem Sądu, brak podstaw do kwestionowania ustaleń organów obydwu instancji, że skoro dopiero w toku oględzin w dniu [...]r. wnioskodawca powziął wiadomość o usytuowaniu obiektu w pasie służebności drogowej i w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy z jej działką, przy czym ściana ta posiada otwory okienne i drzwiowe zgodnie z decyzją zmieniającą pozwolenie na budowę, zaś o dacie i numerze decyzji oraz organie ją wydającym, dowiedział się w dniu [...]r. po doręczeniu jej odpisu przez inwestora, podanie o wznowienie zostało złożone z zachowaniem miesięcznego terminu z obydwu podstaw, a mianowicie pkt 4 i 5 art. 145 § 1 kpa. Nie ma też żadnego znaczenia dla wyniku sprawy zarzut skarżących, że organ odwoławczy wskazał na możliwość wdrożenia postępowania wznowieniowego z urzędu, bowiem prawidłowo rozważył dochowanie terminu przez stronę z uwagi na treść podania o wznowienie i zakres wznowienia, wynikający z postanowienia organu I instancji z art. 149 § 1 kpa. Tymczasem skarżące Spółki pomijają zupełnie kwestię terminu z art. 148 § 1 kpa, a więc kwestię daty dowiedzenia się przez wnioskodawcę, że pozwolenie na budowę dotyczy działki stanowiącej jej własność, kolidując z udzielonym jej wcześniej pozwoleniem na budowę oraz zakresem służebności drogowej oraz narusza wymogi techniczno-budowlane w zakresie sytuowania obiektów ze ścianą z otworami od granicy sąsiedniej działki budowlanej. Stąd też nawet gdyby wnioskodawca nie udowodnił dochowania terminu wznowienia z art. 148 § 2 kpa, brak podstaw do kwestionowania prawidłowości i terminowości wznowienia w świetle § 1 tego przepisu. Zgodnie z art. 149 § 2 kpa, podstawą do przeprowadzenia postępowania w zakresie przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia sprawy co do istoty stanowi zaś postanowienie o wznowieniu postępowania. Zatem organ odwoławczy orzekając o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, w której powołano jedynie przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania ani też nie orzekł na niekorzyść strony odwołującej się (art. 139 kpa), co możliwe jest jedynie przez wydanie decyzji reformatoryjnej. Badanie przez organ odwoławczy istnienia przyczyn wznowienia oraz ponowne rozpoznanie sprawy nie naruszało też art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 2 i art. 105 § 1 kpa. Wnioskodawca jako właściciel działki, objętej decyzją o pozwoleniu na budowę, pozbawiony został udziału w postępowaniu. Do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę inwestor dołączył bowiem oświadczenie o prawie do dysponowania tą działką na cele budowlane, lecz w toku postępowania uległ zmianie stan prawny tej działki na skutek jej zbycia przed wydaniem decyzji na rzecz wnioskodawcy. Na mocy umowy notarialnej z dnia [...]r. ustanowiono też na rzecz wnioskodawcy służebność drogową po działce, na której zaprojektowano obiekt budowlany, zaś na mocy decyzji zmieniającej, w ścianie tego obiektu od strony granicy działki wnioskodawcy zaprojektowano otwory okienne i drzwiowe w odległości mniejszej niż 4m. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącej Spółki "B" przyznał fakt, że jeden z otworów okiennych znajduje się w odległości, nie spełniającej wymogów z § 12 ust. 1 pkt 1 rozp. w sprawie warunków technicznych..., przywołanego przez organ odwoławczy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422). Faktem jest, że organ odwoławczy z naruszeniem art. 107 § 3 kpa, nie objaśnił w motywach zaskarżonej decyzji, w jaki sposób ustalił naruszenie zakresu służebności drogowej wskutek usytuowania na jej trasie spornego budynku handlowego. W aktach postępowania znajduje się jednak projekt zagospodarowania terenu, zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę oraz odpis aktu notarialnego z mapą, na której naniesiono pas służebności drogowej. Porównanie tych dokumentów nastręcza trudność, bowiem na mapie dla celów projektowych nie naniesiono odległości projektowanego obiektu od granicy działki sąsiedniej wnioskodawcy. Organy administracji nie dokonały też oględzin w terenie. Umowa o ustanowienie służebności nie określa też szerokości tego pasa, a jedynie odwołuje się do dołączonej mapy, której interpretacja wymaga wiedzy fachowej. Jednak bez znaczenia jest treść art. 288 kodeksu cywilnego. Nawet podzielając zarzut nienależytego ustalenia i wyjaśnienia kwestii w zakresie usytuowania obiektu w pasie służebności drogowej, sąd administracyjny uznał, że uchybienie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Już stwierdzenie jednej okoliczności faktycznej w postaci naruszenia wymogu z § 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych... stanowi bowiem o wadliwości merytorycznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Podobnie dla wyniku sprawy nie ma znaczenia fakt odpadnięcia w toku sprawy wznowieniowej kwestii naruszenia wymogów w zakresie sytuowania zbiorników gazu LPG od budynków z powodu zmiany lokalizacji tego zbiornika. Niewątpliwie też inwestor w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie dysponował tytułem prawnym do działki wnioskodawcy, która objęta była decyzją z dnia 15 lipca 2014 r. Wada prawna tej decyzji w postaci naruszenia art. 3 pkt 11 i art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), nie odpadła w toku postępowania wznowieniowego. Co więcej, projekt zagospodarowania terenu, zatwierdzony przedmiotową decyzją, przewiduje usytuowanie miejsc parkingowych z przekroczeniem granic działki wnioskodawcy. Niewątpliwie też nie dochowano odległości, wskazanych w § 19 ust. 2 warunków technicznych... Wadliwości decyzji o pozwoleniu na budowę nie można było zaś usunąć w postępowaniu wznowieniowym w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, bądź też przez wydanie inwestorowi odpowiednich nakazów. Stwierdzając istnienie przesłanek wznowieniowych z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa oraz wadliwość materialną decyzji dotychczasowej w postaci braku tytułu prawnego do nieruchomości oraz naruszenia wymogów techniczno-budowlanych, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest władny do wydania nakazów, czy nałożenia na inwestora jakichkolwiek obowiązków, dotyczących robót budowlanych już wykonanych. Kompetencje w tym zakresie zastrzeżone są bowiem do organów nadzoru budowlanego (art. 82 ust. 1 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego). Zatem wykonanie robót budowlanych i udzielenie inwestorowi pozwolenia na użytkowanie, co miało miejsce w niniejszej sprawie, wykluczało możliwość wydania decyzji z art. 151 § 2 kpa i uzasadniało uchylenie decyzji dotychczasowej oraz umorzenie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę w trybie § 1 pkt 2 tego przepisu. Wreszcie nie mógł odnieść skutku zarzut, że organ I instancji już w dacie wydania decyzji z dnia [...]r. wiedział o zmianie właściciela działki nr 2, objętej decyzją. Kwestia ta nie wynika z akt postępowania, zakończonego powyższą decyzją. Do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę złożonego przed zbyciem przedmiotowej działki przez Spółkę "B" na rzecz wnioskodawcy, dołączono bowiem oświadczenia i dokumenty, obrazujące stan prawny z daty złożenia wniosku, zaś zbycie działki nastąpiło w toku postępowania, lecz przed wydaniem decyzji. W toku postępowania administracyjnego wznowieniowego skarżące Spółki nie podniosły okoliczności, dotyczących wiedzy organu I instancji o zmianie właściciela w dniu [...]r. Stąd też zarzuty w tym względzie jako gołosłowne nie mogły odnieść skutku prawnego. W świetle akt administracyjnych, wiedzą o zmianie stanu prawnego organ I instancji dysponował niewątpliwie w dacie wydania decyzji zmieniającej z dnia [...] r. Decyzja ta jest jednak integralnie związana z decyzją z dnia [...]r., bez której nie może istnieć samodzielnie w obrocie prawnym. Brak zatem podstaw do ferowania zarzutu nieistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wymienionej w postanowieniu organu I instancji o wznowieniu postępowania. Nie doszło też do naruszenia gwarancji procesowych skarżących Spółek przed wydaniem decyzji organu I instancji. Faktem jest, że organ ten nie powiadomił stron o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Uchybienie wymogom z art. 10 § 1 kpa jest oczywiste. Jednak niedopełnienie tej powinności nie stanowi przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, ani też nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Z akt postępowania wynika bowiem, że pełnomocnicy skarżącej Spółki "B" w dniu [...]r. (notatka służbowa), a więc przed wydaniem decyzji i po zakończeniu postępowania wyjaśniającego stawili się w siedzibie organu i zapoznali się z aktami sprawy, zaś materiał został uzupełniony po uprzednim uchyleniu decyzji tego organu jedynie o pismo wnioskodawcy do którego dołączono znaną stronom korespondencję mailową. Następnie od decyzji organu I instancji wniesiono jednobrzmiące odwołania, wskazujące na znajomość całości zebranego materiału dowodowego. Występowanie fachowego pełnomocnika umożliwiło zatem obronę interesu obu skarżących Spółek. Zdaniem sądu administracyjnego, nieuzasadnione są też zarzuty co do braku obligatoryjnych elementów decyzji organu I instancji w postaci niewskazania organu, który ją wydał oraz nieoznaczenie stron. Decyzja ta zawierała oznaczenie organu, który ją wydał na druku urzędowym, co jest wystarczające oraz wykaz stron, którym ją doręczono. Faktem jest, że decyzję doręczono skarżącej Spółce "B" z pominięciem pełnomocnika, lecz naruszenie art. 32 i art. 40 § 2 kpa, nie miało wpływu na wynik sprawy, skoro odwołanie od niej wniesiono w terminie. Druga ze skarżących Spółek nie ustanowiła zaś pełnomocnika. Decyzja została też opatrzona podpisem pracownika działającego z upoważnienia organu. Brak ustosunkowania się przez organ odwoławczy do zarzutów, zawartych w odwołaniu i naruszenie art. 107 § 3 kpa, nie uzasadnia uchylenia tej decyzji, bowiem uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Wady prawne decyzji o pozwoleniu na budowę można zaś kwalifikować jako skutkujące także nieważnością z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Jednak sankcja nieważności jest wykluczona w postępowaniu wznowieniowym. Zatem gdyby istniały przeszkody prawne w postaci wznowienia postępowania na wniosek, organ odwoławczy zobligowany byłby do wdrożenia innego postępowania nadzwyczajnego celem wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi oddalił jako nieuzasadnione na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ec

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło