II FZ 513/17

Dnia 14 września 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 14 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. [...] sp. z o.o. w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 1272/16 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi G. [...] sp. z o.o. w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 3 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 1272/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił G. [...] sp. z o.o. w N. (dalej jako "Spółka") przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 5 stycznia 2017 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że ww. postanowienie z dnia 5 stycznia 2017 r. wraz z pouczeniem o przysługującym prawie do wniesienia zażalenia zostało doręczone Spółce w dniu 1 lutego 2017 r. Pismem z dnia 8 lutego 2017 r. (data stempla pocztowego) Spółka - reprezentowana przez prezesa zarządu U.Z. - wniosła zażalenie na to postanowienie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 lutego 2017 r. wezwano Spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie wraz z pouczeniem o skutkach jego niewykonania doręczono Spółce w dniu 7 marca 2017 r. Zakreślony siedmiodniowy terminu upływał zatem w dniu 14 marca 2017 r. W dniu 20 marca 2017 r. Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia. Wskazała, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu nastąpiło bez winy prezesa zarządu U.Z., jednoosobowo reprezentującej Spółkę. Jako powód uchybienia terminu podano nagłe, niespodziewane oraz mocne pogorszenie stanu zdrowia prezesa zarządu. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączono zwolnienie lekarskie U.Z. wystawione na okres od 13 marca do 19 marca 2017 r., a także potwierdzenie uiszczenia wpisu od zażalenia. W ocenie Sądu, przyczyna uchybienia terminu wskazana we wniosku, tj. choroba prezesa zarządu Spółki, nie może stanowić o przywróceniu terminu. Sąd zaznaczył co prawda, że za brakiem winy w uchybieniu terminu może przemawiać choroba, ale nie każda, a wyłącznie taka, która miała nagły i obłożny charakter, obiektywnie i całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań albo wyręczenie się inną osobą. Sam bowiem fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu. Sąd podkreślił również, że Spółka już po raz drugi dopuściła się w niniejszej sprawie uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej i po raz drugi we wniosku o przywrócenie terminu podniosła tę samą argumentację, tj. nagłą chorobę, a w tym przypadku nadto brak pracowników mogących zastąpić prezesa Spółki w razie niedyspozycji. Zdaniem Sądu, profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego, jakim jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powinien w taki sposób organizować swoją działalność, aby sytuacje takie jak choroba i spowodowana nią nieobecność prezesa zarządu, nie uniemożliwiały prawidłowego prowadzenia spraw. W zażaleniu Spółka zaskarżyła powyższe postanowienie w całości i wniosła o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W myśl art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowym było przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż w niniejszej sprawie nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy Spółki w uchybieniu terminu. W zaskarżonym postanowieniu zasadnie uznano, że podana we wniosku przyczyna uchybienia terminu, tj. choroba prezesa zarządu Spółki, nie może stanowić o przywróceniu terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Przede wszystkim choroba ta musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. W świetle powołanych przepisów i okoliczności niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny doszedł zatem do przekonania, że prawidłowym było przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż z treści przedłożonego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, aby choroba prezesa zarządu miała charakter, który pozwalałby na uznanie, że była przyczyną wykluczającą jakiekolwiek działanie i tym samym uniemożliwiającą uiszczenie wpisu od zażalenia. We wniosku o przywrócenie terminu U.Z. nie podała rodzaju przebytej choroby, wskazując jedynie na wysoką temperaturę i trudności w oddychaniu. Powyższe nie zostało przez nią w sposób dostateczny doprecyzowane w skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażaleniu. Ponadto przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r. sygn. akt II CKN 8/98), a samo działanie strony należy oceniać według obiektywnego miernika staranności. Należy również powtórzyć za Sądem pierwszej instancji, że profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego, jakim jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powinien w taki sposób organizować swoją działalność, aby sytuacje takie jak choroba i spowodowana nią nieobecność prezesa zarządu nie uniemożliwiały prawidłowego prowadzenia spraw spółki. Słusznie też Sąd pierwszej instancji zauważył, że od strony wszczynającej postępowanie należy wymagać, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, nawet bez odwoływania się do profesjonalnej wiedzy prawniczej, przewidywania możliwego toku czynności procesowych. Sam fakt wszczęcia postępowania sądowego przez stronę skarżącą powinien stworzyć u niej świadomość o możliwości pojawienia się korespondencji, jej odbioru oraz udzielenia na nią odpowiedzi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołane wyżej okoliczności jednoznacznie wskazują, że Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Prezentowana przez Sąd pierwszej instancji argumentacja jest trafna, a samo orzeczenie odpowiada prawu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.