II OZ 899/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 775/16 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2017 r. II SA/Rz 775/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 16 maja 2016 r. (data stempla pocztowego) Z.K. wystąpił, za pośrednictwem organu, z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Z uzasadnienia wniosku wynika, że poprzednia jego skarga na ww. decyzję została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lutego 2016 r. II SA/Rz 1207/15 z uwagi na jej przedwczesne wniesienie. Wniosek o przywrócenie terminu zgłoszony w tamtej sprawie nie został uwzględniony. Nie ponosi on jednak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, ponieważ w stosunku do decyzji Kolegium z dnia [...] czerwca 2015r. zgłosił wniosek o jej uzupełnienie, a postanowienie w kwestii tego żądania nie zostało mu przez ten organ doręczone przed upływem terminu do wniesienia skargi liczonego od dnia doręczenia decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. (objętej wnioskiem o uzupełnienie). Postanowienie z dnia [...] sierpnia 2015 r. (dotyczące rozpoznania wniosku o uzupełnienie decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r.) doręczono skarżącemu dopiero 2 września 2015 r. Nie zawierało ono jednak pouczenia o nowym terminie do wniesienia skargi na decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. Jedyne pouczenie o tym prawie zwarte było w decyzji, do którego się zastosował. Nie może zatem ponosić odpowiedzialności za uchybienia organu. Z akt administracyjnych dołączonych do akt sądowych o sygn. II SA/Rz 1207/15 i tychże akt sądowych wynika, że decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2015 r. doręczono skarżącemu w dniu 10 lipca 2015 r. W dniu 24 lipca 2015 r. skarżący zwrócił się do organu odwoławczego z wnioskiem o "uzupełnienie i sprostowanie oczywistych błędów" w tej decyzji. Podanie to rozpoznano w dniu [...] sierpnia 2015 r. – postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Kolegium odmówiło uzupełnienia decyzji, a postanowienie to doręczono wnioskodawcy [...] września 2015 r. Skarga na decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. wniesiona została w dniu 10 sierpnia 2015 r. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2016 r. II SA/Rz 1207/15, doręczonym skarżącemu w dniu 29 lutego 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę ZK. na ww. decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., jako przedwczesną. W uzasadnieniu orzeczenia, dokonując wykładni art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej zwanej: "p.p.s.a.", i art. 111 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zawarto wyjaśnienie obliczania terminu obowiązującego przy wnoszeniu skargi w przypadku, gdy strona postępowania administracyjnego w terminie 14 dni od doręczenia jej decyzji wniosła o jej uzupełnienie w trybie art. 111 k.p.a. Wskazano, że w okolicznościach sprawy termin ten rozpoczął bieg w dniu 2 września 2015 r., tj. w dniu doręczenia postanowienia z dnia [...] sierpnia 2015 r., a upłynął z dniem 2 października 2015 r. W piśmie z dnia 29 lutego 2016 r., uzupełnionym 17 marca 2016 r., skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi odrzuconej postanowieniem z dnia 10 lutego 2016 r., wnosząc równocześnie "o uznanie skargi z 7 VIII 015 do WSA jako złożonej z wnioskiem". Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2016 r. II SA/Rz 1207/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił ten wniosek jako niedopuszczalny pouczając jednocześnie skarżącego, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi może dotyczyć czynności podjętej z uchybieniem terminu, a nie zdziałanej przedwcześnie, oraz że wnosi się go do Sądu za pośrednictwem organu wraz ze skargą, jak tego wymaga art. 87 § 3 p.p.s.a. Odpis tego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 13 maja 2016 r. Zażalenie na to orzeczenie zostało zaś oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 listopada 2016 r. II OZ 1323/16. Opisanym na wstępie wnioskiem z dnia 16 maja 2016 r. (data stempla pocztowego) skarżący wystąpił za pośrednictwem organu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2015 r. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie "złożony spóźniony wniosek jako niedopuszczalny podlegał odrzuceniu" na podstawie art. 88 i art. 87 § 1 p.p.s.a. Wniosek o przywrócenie terminu winien być złożony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). O prawidłowym terminie do wniesienia skargi skarżący dowiedział się najpóźniej z postanowienia Sądu z dnia 10 lutego 2016 r. II SA/Rz 1207/15, doręczonego w dniu 29 lutego 2016r., a więc już po dniu 2 października 2015 r. W dniu tym – 29 lutego 2016 r. skarżący powziął wiadomość, że termin do wniesienia ewentualnej skargi na decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. nie zostanie przez niego dotrzymany. Skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący wniósł w dniu 16 maja 2016 r. Nie wykazał przy tym, aby powód uchybienia terminu ustał dopiero 9 maja 2016 r. Na marginesie Sąd zaznaczył, że gdyby nawet przyjąć, iż przyczyna uchybienia terminu nastąpiła w dniu doręczenia skarżącemu postanowienia tut. Sądu z dnia 25 kwietnia 2016 r., to wniosek ten i tak nie mógłby być uwzględniony, ponieważ skarżący nie wykazał, aby nie ponosił winy w jego uchybieniu. Wprawdzie postanowienie Kolegium z dnia [...] sierpnia 2015 r. nie zawierało pouczenia o terminie do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 111 § 2 k.p.a., co usprawiedliwiałoby jego uchybienie, to jednak stosownych informacji w tym zakresie udzielono skarżącemu w postanowieniu Sądu z dnia 10 lutego 2016 r. II SA/Rz 1207/15. Fakt niepodjęcia właściwych czynności procesowych był zależny wyłącznie od skarżącego, a te zostały podjęte dopiero 16 maja 2016 r. bez dochowania należytej staranności w dbałości o własne sprawy. Zdaniem Sądu wniosek o przywrócenie terminu wraz z wniesioną z opóźnieniem skargą skarżący winien był wnieść za pośrednictwem organu najpóźniej w dniu 7 marca 2016 r., tj. w terminie 7 dni od dnia 29 lutego 2016r., kiedy doręczono mu postanowienie Sądu z dnia 10 lutego 2016 r. II SA/Rz 1207/15. Z tych powodów wniosek nie mógłby zostać uwzględniony i podlegałby oddaleniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania związany ze skargą na decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., a następnie podniósł, że złożył skargę w jednym wskazanym przez organ terminie. Zaś działania podejmowane przez Sąd są niesprawiedliwe i krzywdzące. Podkreślił także, że podejmuje działania zgodnie z pouczeniami organu i Sądu. Wniosek z dnia 16 maja 2016 r. został złożony po otrzymaniu postanowienia Sądu z dnia 25 kwietnia 2016 r., co oznacza, że został złożony w terminie 7 dni, zgodnie z informacją z tego postanowienia, za pośrednictwem organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie jest postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 5 stycznia 2017 r. Orzeczeniem tym Sąd odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. Przyczyną odrzucenia wniosku było uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że został on złożony już po upływie ustawowego terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu w dniu 29 lutego 2016 r. skarżący powziął wiedzę, że nie dotrzyma już terminu do złożenia ewentualnej skargi. Jednakże skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył dopiero w dniu 16 maja 2016 r., nie wykazując przy tym, aby powód uchybienia terminu ustał dopiero w dniu 9 maja 2016 r. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż wniosek z dnia 16 maja 2016 r. o przywrócenie terminu do złożenia skargi został wniesiony już po upływie terminu o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym termin siedmiu dni do wniesienia pisma (wniosku) liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi, a nie od czasu dowiedzenia się o tym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie przyczyna uchybienia terminu ustała w dacie doręczenia skarżącemu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 kwietnia 2016 r. II SA/Rz 1207/15, tj. w dniu 13 maja 2016 r. Argumentacja skarżącego w tym zakresie przedstawiona w zażaleniu przekonuje. W związku z tym należałoby uznać, że przedmiotowy wniosek z dnia 16 maja 2016 r., złożony w tym samym dniu (data stempla pocztowego), został wniesiony z zachowaniem siedmiodniowego terminu o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W tej sytuacji zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu. Uchylenie zakwestionowanego postanowienia, po stwierdzeniu, iż wniosek nie zawiera ewentualnych braków formalnych, statuuje po stronie Sądu pierwszej instancji obowiązek merytorycznego jego rozpoznania. Natomiast wywody Sądu odnoszące się do kwestii winy w uchybieniu terminu zostały poczynione w oderwaniu od podstawy rozstrzygnięcia, a więc nie mogły mieć wpływu na ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tym miejscu wskazać należy, że wniosek z dnia 16 maja 2016 r. nie został trwale włączony do akt sprawy II SA/Rz 775/16. Niemniej jednak znajduje się on w aktach, włożony za ich obwolutę, a Naczelny Sąd Administracyjny kontrolując zakwestionowane postanowienie miał możliwość zapoznania się z jego treścią. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.