II SA/Sz 1069/16

WyrokWSA w Szczecinie2017-01-05

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Elżbieta Makowska, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej w postaci umowy dzierżawy majątku szpitala, uzasadniona tajemnicą przedsiębiorcy, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności poprzez lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji wydały decyzje z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienia decyzji odmownych były ogólnikowe i lakoniczne, nie spełniając wymogów art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy nie wykazały w sposób konkretny, które fragmenty umowy stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i dlaczego.
Stan faktyczny
Skarżący W.H. zwrócił się o udostępnienie kserokopii umowy dzierżawy majątku szpitala oraz informacji o sprzedaży części tego majątku. Starosta B. odmówił udostępnienia umowy dzierżawy, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy zgłaszaną przez strony umowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA w Szczecinie, zarzucając organom niewłaściwe zastosowanie przepisów i lakoniczne uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego W. H. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), oraz art. 16 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm., zwanej dalej: "u.d.i.p."), Starosta B. odmówił W.H. udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii umowy dzierżawy majątku szpitala w B. z dnia [...]. W uzasadnieniu swej decyzji organ wskazał, że pismem z dnia [...], uzupełnionym pismem z dnia [...], W.H. zwrócił się do Zarządu Powiatu w B. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, tj.: - kserokopii umowy dzierżawy majątku szpitala w B. z dnia [...], zawartej pomiędzy Spółką A. i Spółką B. przy udziale Powiatu B., - dotyczącej sprzedaży części tego majątku (sprzętu medycznego), na rzecz Spółki B. (wykaz sprzętu i za jaką kwotę został sprzedany), wskazując, że żądane informacje stanowią informację publiczną. Organ wyjaśnił, że pismem z dnia [...], poinformował wnioskodawcę, iż nie doszło do sprzedaży sprzętu medycznego na rzecz Spółki B., oraz że nie dysponuje informacją w zakresie sprzedaży części majątku szpitalnego (sprzętu medycznego) na rzecz wskazanej Spółki (wykaz sprzętu i za jaką kwotę został sprzedany). Dalej Starosta wskazał, że na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zwrócił się do stron ww. umowy dzierżawy, czy rezygnują z przysługującego im prawa do ochrony informacji zawartych w przedmiotowej umowie dzierżawy z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, a jeżeli tak, to wykazanie (uzasadnienie), że treść umowy ma dla jej strony szczególną wartość gospodarczą, a jej ujawnienie mogłoby narazić przedsiębiorcę na szkodę, tj. ujawnienie konkretnych danych, mogłoby w istotny sposób negatywny wpłynąć na prowadzoną działalność gospodarczą. Prezes Spółki A. nie wyraził zgody na ujawnienie treści przedmiotowej umowy dzierżawy i podkreślił, że strony umowy podjęły działania zmierzające do zachowania jej treści w tajemnicy, wprowadzając do niej klauzule poufności. Dodał, że umowa ta zawiera szereg informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, posiadających dla Spółki wartość gospodarczą, których ujawnienie naraziłoby tę Spółkę na poniesienie szkody. Prezes Spółki B., sprzeciwił się ujawnieniu treści przedmiotowej umowy dzierżawy. Kierując się powyższym, organ uznał, że w sprawie mamy do czynienia z wyjątkiem od zasady udostępniania informacji publicznej, opisanym w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a mianowicie z sytuacją, w której prawo dostępu do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, z której to ochrony Spółki będące stronami wnioskowanej umowy - nie zrezygnowały. W ocenie organu, strony wnioskowanej umowy dzierżawy w sposób wystarczający wykazały, że ujawnienie treści tej umowy prowadziłoby do naruszenia chronionej prawem tajemnicy przedsiębiorcy, powołując się na zawarcie w jej postanowieniach treści dotyczących m.in. rozwiązań natury organizacyjnej, gospodarczej, dotyczących współpracy oraz jej zasad z innymi zewnętrznymi podmiotami gospodarczymi, zasad rozliczeń pomiędzy stronami oraz wzajemnej odpowiedzialności oraz stanowiących know-how Spółki w zakresie prowadzenia szpitali na podstawie umowy dzierżawy. Dla organu, nie bez znaczenia była okoliczność, że Spółka B., przystąpiła do kolejnych procedur konkursowych, mających na celu dzierżawę kolejnych szpitali, i ujawnienie danych z umowy dzierżawy, spowoduje ich wykorzystanie przez konkurencyjne podmioty, doprowadzając w konsekwencji do spadku atrakcyjności Spółki B., jako potencjalnego dzierżawcy. Według organu, umowa dzierżawy zawierała w swojej treści informacje o naturze organizacyjnej, gospodarczej, których ujawnienie w określonych okolicznościach faktycznych – a takie z pewnością organ uznał, fakt przystępowania przez jedną ze stron tej umowy do kolejnych procedur konkursowych szpitali – mogłoby narazić stronę tej umowy na znaczną szkodę. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W.H., zarzucając organowi, który wydał tę decyzję, niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. Odwołujący się podniósł, że w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji organ powołał twierdzenia przedstawicieli stron umowy dzierżawy (godząc się z resztą z takimi stwierdzeniami), że nie mogą ujawnić w swoich pisma kierowanych do tego organu szczegółów dotyczących zapisów umownych, które mogły wykazać, że informacje te nie mają charakteru tajemnicy przedsiębiorcy, gdyż według nich prowadziłoby do ujawnienia tych tajemnic. Zdaniem wnoszącego odwołanie, z powyższego wynika, że umowa dzierżawy nie zawiera treści objętych tajemnicą przedsiębiorcy oraz zapisów stanowiących know-how Spółki B. Dodał, że organ oparł swoją decyzję na ogólnikowych i lakonicznych stwierdzeniach dzierżawców. Zdaniem strony, ogólnikowość i lakoniczność wynika z tego, że strony nie posiadają żadnych istotnych argumentów świadczących o zasadności ich stanowiska. Ponadto odwołujący się stwierdził, że organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i oparł się wyłącznie na wyjaśnieniach stron umowy dzierżawy, co narusza zaufanie odwołującego się do władzy publicznej. Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 16 ust. 2 u.d.i.p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...]. Kolegium stwierdziło, że po analizie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a także po zapoznaniu się z treścią przedmiotowej umowy dzierżawy, zawarte w tej umowie informacje zostały prawidłowo ocenione przez organ pierwszej instancji, jako informacje wymagające ochrony i wyłączenia spod ogólnej zasady dostępu do informacji publicznej, na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Zdaniem Kolegium, analiza treści żądanej umowy pozwala na stwierdzenie, że zawarte są w niej informacje, których ujawnienie może zaszkodzić stronom umowy, zwłaszcza na nośniku CD, ponieważ mogłyby być wykorzystane przez konkurencję bądź ewentualnych kontrahentów (wydzierżawiających), w innych konkursach, do których Spółka ta zamierza przystąpić w przyszłości. Jak zauważyło Kolegium, w umowie tej znajdują się informacje dotyczące pewnych wypracowanych w trakcie rokowań – poprzedzających jej zawarcie, uzgodnień, ustępstw każdej ze stron w zakresie organizacji kontraktów z podmiotami zewnętrznymi, czy lekarzami, uzgodnienia dotyczące zobowiązań wobec pracowników i podmiotów współpracujących, przyjęte zobowiązania dotyczące inwestycji, czy gospodarowania majątkiem. Organ ten doszedł do przekonania, że oprócz standardowych ustaleń umowy dzierżawy, stanowiących jej elementy istotne, które znajdują się w każdej tego rodzaju umowie, w ocenianej umowie znajdują się, znajdują się także ustalenia i zapisy szczególne, dla tej konkretne sytuacji, dotyczące zobowiązań wzajemnych obu stron, które są wynikiem negocjacji i wypracowanego porozumienia. Jak stwierdził organ, integralną częścią umowy są załączniki również zawierające informacje podlegające ochronie (np. dane pracowników, osób współpracujących na podstawie umów cywilnoprawnych, zobowiązań przejmowanych przez dzierżawcę). Tego rodzaju ustalenia, mają – zdaniem Kolegium – wartość gospodarczą, a w związku z tym jej ujawnienie mogłoby zaszkodzić stronie w stosunkach z konkurencją gospodarczą, co oznacza, że zasługują one na ochronę. Zdaniem Kolegium, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut odwołania, że organ pierwszej instancji oparł swą decyzję jedynie na ogólnikowych twierdzeniach stron umowy. Kolegium stwierdziło, że przedmiotowa umowa dzierżawy zawiera w swojej treści informacje o naturze organizacyjnej, gospodarczej, których ujawnienie, w przypadku przystępowania przez stronę umowy do kolejnych procedur konkursowych, mogłoby ją narazić na znaczną szkodę. Kolegium wskazało, że w toku postępowania odwoławczego, odwołujący się zwrócił się do organu odwoławczego z wnioskiem o żądanie umowy dzierżawy od organu pierwszej instancji, celem zapoznania się z umową i przeanalizowania jej treści w celu zbadania istnienia w niej know-how w odróżnieniu od poprzednich umów. Kolegium stwierdziło, że zapoznało się z treścią tej umowy. Dodało, że tylko stwierdzenie, że umowa zawiera informacje, które mogą być uznane za objęte tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu u.d.i.p., pozwala na odmowę udostępnienia tych informacji, a brak potwierdzenia, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorcy, byłyby okolicznością uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji. W.H. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji i nakazanie organowi udostępnienia informacji publicznej stosownie do wniosku skarżącego, w terminie czternastu dni od otrzymania akt z Sądu. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego na jego rzecz od organu. Wydanej decyzji organu odwoławczego skarżący zarzucił naruszenie: - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, - art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez błędne zastosowanie przepisu stanowiącego podstawę odmowy udostępnienia informacji publicznej, pomimo że w zaistniałej sytuacji brak jest przesłanek dopuszczających ograniczenie dostępu do informacji publicznej i uznania, przez organy obu instancji, że informacje zawarte w umowie dzierżawy z dnia [...], stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, - art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą praworządności oraz załatwienia sprawy wbrew interesowi społecznemu i słusznemu interesowi obywatelskiemu oraz poprzez prowadzenie postępowania w sposób niewzbudzający zaufania, co do prawidłowości funkcjonowania organu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądowa kontrola sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Kontrola dokonana według ww. kryterium orzekania, doprowadziła Sąd stwierdzenia, że skarga jest zasadna, a wydane w sprawie decyzje organów obu instancji winny być uchylone. Przedmiot sprawy objętej skargą, dotyczy decyzji odmownej w sprawie udostępnienia informacji publicznej, dla której właściwe są przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm., zwanej dalej: "u.d.i.p."). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Powołana ustawa stanowi realizację konstytucyjnie gwarantowanej zasady jawności działalności administracji publicznej (art. 4 Konstytucji RP), a zarazem stanowi odpowiedź ustawodawcy na określone w art. 61 Konstytucji RP, publiczne prawo podmiotowe do "uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej". Jak wynika, z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. e i f oraz pkt 5 lit. c i d u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5 oraz o majątku, którym te podmioty dysponują, w tym majątku osób prawnych samorządu terytorialnego. W świetle zebranego w sprawie materiału, nie budzi wątpliwości Sądu charakter podmiotowy i przedmiotowy żądanej przez skarżącego informacji publicznej, zawartej w jego wniosku z dnia [...]. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Zakres żądanej przez skarżącego informacji o charakterze spełniającym wymóg informacji publicznej, także nie jest sporny. Sąd stwierdza, że kwestia funkcjonowania służby zdrowia oraz sposób wykorzystania jej majątku, którym dysponują podmioty zarządzające szpitalami publicznymi, ma charakter informacji publicznej. Skarżący domagał się udzielenia informacji o umowie dzierżawy majątku szpitala w B. z dnia [...] oraz informacji w zakresie sprzedaży części majątku tego szpitala. Organ częściowo udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek informując go, o tym, że nie doszło do sprzedaży sprzętu medycznego, oraz że nie dysponuje informacją w zakresie sprzedaży części majątku - sprzętu medycznego, a tym samym nie dysponuje wykazem sprzętu i danymi za jaką kwotę został sprzedany. Kwestionowaną decyzją organ odmówił skarżącemu dostępu do informacji publicznej – umowy dzierżawy szpitala w B. z dnia 22 października 2016 r. Stosownie do art. 7 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8; 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11; 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia; 4) udostępniania w centralnym repozytorium. W przypadku złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej podmiot zobowiązany, po rozpatrzeniu wniosku winien niezwłocznie, nie dłużej niż w terminie 14 dni udostępnić żądane informacje bądź odmówić ich udzielenia wraz z pisemnym uzasadnieniem, ewentualnie, w przypadku stwierdzenia, że nie stanowią one informacji publicznej bądź, że żądanych informacji nie posiada – poinformować o tym wnioskodawcę. Jak wynika z akt sprawy, sporną informacją dysponuje organ władzy publicznej – Zarząd Powiatu B., przy udziale którego doszło do zawarcia umowy dzierżawy z dnia [...]. Ponadto Spółka A., jedna ze stron umowy dzierżawy majątku szpitala w B., bez wątpienia także należy do podmiotów których dotyczy udostępnianie informacji publicznej. Wymieniona Spółka jest bowiem spółką prawa handlowego, której stuprocentowym udziałowcem, wymienionym w KRS jest Powiat B.. Spółka ta została powołana w celu realizacji zadania publicznego i głównym przedmiotem jej działalności są m.in. usługi opieki zdrowotnej, jest zatem podmiotem, do którego odnosi się art. 4 ust. 1 pkt 5 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 i 5 u.d.i.p. Kwestia powyższa nie była sporna między stronami. W ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że wniosek dotyczy informacji o sprawach publicznych i skierowany został do podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia. Sporną kwestią między skarżącym a organem, jest uznanie organu, że prawo do żądanej informacji publicznej podlega ograniczeniu w świetle art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Jak wynika z brzmienia art. 5 ust. 2 tej ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Jak wynika z treści decyzji organów obu instancji, przyjęły one zgodnie, że żądana informacja publiczna objęta jest tajemnicą przedsiębiorstwa. Ujawnienie żądanej treści umowy dzierżawy majątku szpitala, może zaszkodzić stronie tej umowy, tj. Spółce B.. Jak stwierdził organ odwoławczy, informacje zawarte w przedmiotowej umowie mogłyby być wykorzystane przez konkurencję, bądź ewentualnych kontrahentów (wydzierżawiających) w innych, do których wskazana Spółka zamierza przystąpić w przyszłości. Sąd uznał, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz argumentacji organów obu instancji, stanowisko uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej jest co najmniej przedwczesne. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. W ocenie Sądu, stosowanie do decyzji odmownej odpowiednio przepisów k.p.a., odnosi się bez wątpienia do obowiązku sporządzenia uzasadnienia decyzji, spełniającego wymagania z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., jako odzwierciedlania określonego skutku prawnego przedstawionych w decyzji ustaleń stanu faktycznego sprawy, ustalenia ich znaczenia według normy prawnej oraz zastosowanie obowiązującej normy prawnej. W sytuacji, gdy organ uzna, że zachodzą przesłanki ograniczające dostęp do informacji publicznej, zobowiązany jest do ustalenia, jakie informacje podlegają ochronie. Musi również wskazać, czy dane te objęte są tajemnicą ze względu na ochronę danych osobowych w nich zawartych, czy też ze względu na prawo do prywatności lub tajemnicę państwową, służbową, skarbową, czy też statystyczną. Zdaniem Sądu, treść wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji, nie spełnia przedstawionych wyżej wymagań. Analiza uzasadnień tych decyzji razi ogólnikowością i lakonicznością, Sąd wskazuje, że stanowisko odmowne organ pierwszej instancji podsumował stwierdzeniem, że umowa dzierżawy zawiera w swojej treści informacje o naturze organizacyjnej, gospodarczej, których ujawnienie w określonych okolicznościach faktycznych, mogłoby narazić stronę tej umowy na znaczną szkodę. Z kolei organ drugiej instancji w swej decyzji podniósł, że w umowie znajdują się informacje dotyczące np. pewnych wypracowanych w trakcie rokowań poprzedzających jej zawarcie, uzgodnień, ustępstw każdej ze stron w zakresie organizacji kontraktów z podmiotami zewnętrznymi, czy lekarzami, uzgodnienia dotyczące zobowiązań wobec pracowników i podmiotów współpracujących, przyjęte zobowiązania dotyczące inwestycji czy gospodarowania majątkiem. Argumentacja organów świadczy o niepełności uzasadnienia i brakach uzasadnienia obligatoryjnego decyzji odmownej w rozumieniu art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Organ winien mieć bowiem na uwadze, że w świetle powołanych na wstępie zasad konstytucyjnych oraz przepisów u.d.i.p., należy przyjąć domniemanie dostępu do informacji publicznej, a odstępstwa od tej zasady winny stanowić wyjątek, co nakłada na podmiot zobowiązany w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązek rzetelnego, szczególnie wnikliwego uzasadnienia decyzji odmownej. Zdaniem Sądu, tego wymogu organ pierwszej instancji nie wypełnił, gdyż lektura uzasadnienia jego decyzji nie pozwala ustalić bliższych racji decyzyjnych wskazujących, że udostępnienie skarżącemu konkretnych części umowy, jej załączników nie jest możliwe. Z argumentacji organu nie sposób także odczytać, z jakich powodów uznał, że nie może podlegać udostępnieniu cała treść przedmiotowej umowy. Z okoliczności sprawy przedstawionych przez organ, nie wynika także, że nie jest możliwe udostępnienie żądanej informacji publicznej choćby w części. Argumentację organu pierwszej instancji, powielił organ odwoławczy, który w ten sposób, także nie wykazał przesłanek formalnych i materialnych odmowy udostępnienia żądanej informacji. Jak przyjmuje się w orzecznictwie przedmiotu, brak, ogólność lub pozorność takiej argumentacji świadczy o wymagającym uchylenia decyzji naruszeniu formalnym art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. (patrz. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3260/14, opubl. w Lex nr 2082612). Powyższy pogląd, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Mając za względzie treść przedmiotowej informacji publicznej, należy zdaniem Sądu uwzględnić, że dotyczy ona informacji z zakresu gospodarowania środkami publicznymi. Organ dokonując oceny spornej informacji, w świetle art. 5 ust. 2 u.d.i.p., winien uwzględnić, że gospodarce środkami publicznymi towarzyszyć powinna jawność i przejrzystość. Kwestii powyższej poświęcony został rozdział 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016, poz. 1870 ze zm.). Zgodnie z art. 33 ust. 1 tej ustawy, gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Zdaniem Sądu, powyższy przepis odnosi się także gospodarowania majątkiem szpitala publicznego. Istotne znaczenie na gruncie niniejszej sprawy ma art. 35 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym, klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnice przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych lub inne podmioty, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa. Sąd podziela pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym, w zakres tajemnicy przedsiębiorcy nie mogą wejść informacje dotyczące gospodarowania środkami publicznymi w ramach umowy (patrz: wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2385/14, opubl. w Lex nr 1988057). Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny – wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane są z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 511/13 opubl. w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazuje się w orzecznictwie, interpretacja dopuszczająca możliwość objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa informacji publicznej na podstawie arbitralnej decyzji przedsiębiorcy musi być uznana za wadliwą. Dla pozbawienia do dostępu do szerokiego kręgu informacji wystarczającym byłoby formalne i niepodlegające jakiejkolwiek kontroli zadeklarowanie przez przedsiębiorcę zastrzeżenie, że określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że złożone przez niego zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia, po przeprowadzeniu stosownego badania, zgodnie z obowiązującym prawem przesądzi, że zastrzeżone przez niego informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorcy. Jeżeli natomiast w wyniku sądowej kontroli okaże się, że zastrzeżona informacja, nie stanowi tajemnicy przedsiębiorcy, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne (por. w szczególności wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1483/12, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 321/13, czy wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 50/14). Sąd stwierdza, że przesłanki wynikające z powyższego przepisu, nie stanowiły przedmiotu pełnego badania i oceny organów obu instancji. Organ dokonując oceny możliwości udostępnienia informacji publicznej, przy założeniu jej ograniczeń z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., winien wyraźnie przedstawić w uzasadnieniu decyzji odmownej, których konkretnie postanowień umowy dotyczą ograniczenia ze wskazanych wyżej regulacji szczególnych. Organ po przedstawieniu stanowisk stron umowy stanowiącej przedmiot wniosku, nie może poprzestać na stwierdzeniu, że wystąpiła przesłanka ustawowa uzasadniająca odmowę udostępnienia informacji publicznej, ale winien przedstawić wynik samodzielnie dokonanej oceny stanu faktycznego, w tym ustaleń w części, w której przepis szczególny postawił domniemanie nie zastrzeżenia tajemnicy klauzul umownych, a także ustaleń co do podjęcia przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności konkretnych klauzul umownych. Wymogiem koniecznym uznania tajemnicy przedsiębiorcy jest wskazanie konkretnych, posiadających wartość gospodarczą należących do niego informacji, które mają korzystać z poufności. Organ winien mieć też na względzie, że art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., wskazuje potrzebę wyodrębnienia danych objętych ograniczeniem nie tylko ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, lecz także ze względu na prawo do prywatności, inną tajemnicę państwową, służbową, skarbową, czy też statystyczną. Nie można bowiem wykluczyć, że informacja ta może być udostępniona po uwzględnieniu ograniczeń, o których mowa w art. 5 u.d.i.p. (np. poprzez jej anonimizację). W świetle powyższego Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzją ją poprzedzająca Staroty Goleniowskiego zastały wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrujący sprawę, organ winien uwzględnić ocenę prawną, którą Sąd przedstawił w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia, jak również uwzględnić wskazania, w zakresie obowiązku organu przedstawienia pełnej i skonkretyzowanej oceny wystąpienia przesłanek umożliwiających lub sprzeciwiających się udostępnieniu żądanej umowy dzierżawy i w zależności od przyjętej oceny, uzewnętrznić swoje stanowisko wnioskodawcy, w sposób, jaki wynika z ustawy – u.d.i.p. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, orzekł - jak w pkt I wyroku - o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]. W przedmiocie kosztów zasądzonych od organu na rzecz strony skarżącej, Sąd orzekł, jak w pkt II wyroku, na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 wskazanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło