II SA/Wa 2212/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy słuchaczy studiów podyplomowych postanawia - odrzucić skargę. W. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy słuchaczy studiów podyplomowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując na brak kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 315/16 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl.) stwierdził, że możliwość objęcia kognicją sądów administracyjnych aktów wydanych na podstawie przepisów szczególnych, do których nie odnoszą się warunki określone w art. 3 § 2, przewiduje art. 3 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wymaga to jednak, jak stanowi art. 3 § 3 regulacji w przepisie szczególnym właściwości sądów administracyjnych. Natomiast ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie stanowi o właściwości sądów administracyjnych do kontroli i stosowania środków wobec rozstrzygnięć organów uczelni skierowanych do słuchaczy studiów podyplomowych, w tym rozstrzygnięć o skreśleniu z listy słuchaczy. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni popiera powyższe stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał też na charakter studiów podyplomowych i stwierdził, że stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym studia podyplomowe są inną niż studia wyższe i studia doktoranckie formą kształcenia przeznaczoną dla osób legitymujących się dyplomem ukończenia studiów wyższych. Zgodnie z art. 8 ust. 7 ww. ustawy uczelnia może prowadzić studia podyplomowe w zakresie związanym z prowadzonymi przez nią kierunkami studiów. Regulamin studiów podyplomowych uchwala senat uczelni i jest to kluczowy dokument regulujący sytuację słuchacza studiów podyplomowych. Wszelkie regulacje Prawa o szkolnictwie wyższym dotyczące studentów nie obejmują słuchaczy studiów podyplomowych. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 pkt 18m tej ustawy, uczestnik studiów podyplomowych jest określony w niej jako "słuchacz", co ustawodawca odróżnia od pojęć "student" (art. 2 ust. 1 pkt 18k cyt. ustawy) czy "doktorant" (art. 2 ust. 1 pkt 18l cyt. ustawy). Słuchacz taki, zostając absolwentem studiów podyplomowych, otrzymuje świadectwo ich ukończenia (art. 167 ust. 1 cyt. ustawy). Powołane regulacje pozwalają jednoznacznie stwierdzić, iż ustawodawca różnicuje status studenta oraz słuchacza studiów podyplomowych. W efekcie w myśl ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym słuchacz studiów podyplomowych nie jest w ogóle studentem, a to oznacza, że nie przysługują mu prawa takie jak osobom uczęszczającym na studia licencjackie, magisterskie czy doktoranckie. Słuchacz studiów podyplomowych posiada jednak określone prawa (i obowiązki), ale określa je wyłącznie regulamin studiów, który obowiązuje studenta po zawarciu umowy z daną uczelnią. Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), zgodnie z którym przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego stosuje się jedynie w zakresie określonym w powyższym przepisie. Zatem, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym powyżej postanowieniu, odpowiednie zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego zgodnie z w/w przepisem dotyczy decyzji: a) komisji rekrutacyjnych w sprawach przyjęcia na studia - jeżeli przeprowadzana jest rekrutacja (art. 169 ust. 10); b) kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni lub innego organu wskazanego w statucie w sprawach przyjęcia na studia - gdy wstęp na studia jest wolny (art. 169 ust. 11); c) komisji rekrutacyjnych w sprawach przyjęcia na studia doktoranckie (art. 196 ust. 3); d) podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów; e) w sprawach dotyczących nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego; f) kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej w sprawie stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych oraz zapomogi dla studenta (art. 207 ust. 4 i art. 175 ust. 3); g) decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, jeżeli uprawnienia w sprawach stypendium oraz zapomogi rektor, na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego, przekazał wymienionym podmiotom (art. 207 ust. 4 i art. 176 ust. 3). Powołany przepis określa zatem zarówno przedmiotowo i podmiotowo zakres spraw, w stosunku do których w postępowaniu przed organami szkoły wyższej mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a rozstrzygnięcia podejmowane przez te organy podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w przypadku aktów podejmowanych przez organy uczelni wyższych, możliwość stosowania do nich przepisów procedury administracyjnej, a w konsekwencji możliwości ich zaskarżenia do sądu administracyjnego, została ograniczona jedynie do aktów o charakterze zewnętrznym oraz podjętych w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a nie słuchaczy studiów podyplomowych. Tak więc sąd administracyjny nie ma podstaw do ingerowania poza wyznaczonym przez ustawodawcę zakresem w działania organów uczelni, ponieważ stanowiłoby to naruszenie zasady autonomiczności i niezależności szkół wyższych. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła skargę na decyzję o skreśleniu z listy słuchaczy studiów podyplomowych. Decyzja taka, jak ustalono powyżej, nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć, co do których przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Należy zatem stwierdzić, że rozpoznawana skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, dotyczy bowiem sprawy, która nie mieści się w katalogu spraw objętych kognicją sądów administracyjnych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.