I SAB/Wa 586/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. C. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz Z. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...]z dnia [...] marca 1968 r., utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...], odmawiające ustanowienia użytkowania wieczystego części nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], pochodzącej z tabeli likwidacyjnej nr [...] byłej wsi C. o pow. [...] m2 , wchodzącej obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...]. W dniu [...] grudnia 2014 r. do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju wpłynął wniosk E. M. reprezentowanej przez radcę prawnego K. K., o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2014 r. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. organ zawiadomił strony o terminie rozstrzygnięcia sprawy do dnia [...] maja 2015 r. W dniu [...] czerwca 2015 r. E. M. wystąpiła do Ministra Infrastruktury i Rozwoju z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Rozwoju, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r., radca prawny K. K. poinformowała organ, że jej mocodawczyni E. M. zmarła w dniu [...] lipca 2015 r. Jednocześnie pełnomocnik wskazała, że następcą prawnym E. M. jest jej brat Z. C., na dowód czego przedstawiła notarialnie zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia. W tym samym dniu Z. C. reprezentowany przez radcę prawnego K. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga na bezczynność organu w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1968 r., nr [...], utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1967 r. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ prowadzi postępowanie od grudnia 2014 r., przez co rażąco naruszył termin określony w art. 35 Kpa oraz zasadę szybkości postępowania, o której mowa w art. 12 Kpa. Zdaniem skarżącego zwłoka organu nie znajduje żadnego uzasadnienia. Wszelkie telefoniczne monity, próby ustalenia etapu, na którym znajduje się postępowanie oraz kiedy nastąpi wydanie decyzji skutkowało odpowiedzią o konieczności zgromadzenia dodatkowej dokumentacji, jednakże informacja ta nie znajdowała odzwierciedlenia w czynnościach podejmowanych przez organ. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania wskazując, że w okolicznościach niniejszej sprawy, w szczególności konieczności dokonania pogłębionej analizy archiwalnych akt postępowania dekretowego, a także stopnia skomplikowania sprawy nie było możliwości zachowania terminów określonych w art. 35 Kpa. Minister jako przeszkodę w terminowym rozpoznaniu sprawy wskazał również na dużą ilość jednocześnie rozpoznawanych spraw oraz niedobory kadrowe. Ponadto Minister wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2015 r. - a zatem jeszcze przed wniesieniem skargi, wydał decyzję, nr [...], utrzymującą w mocy decyzję swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r., w związku z czym nie pozostaje już w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 119 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm – powoływana dalej jako "ppsa"), sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadznie postępowania – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a ppsa. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie. Stąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zdanie pierwsze ppsa, tj. w przypadku uznania zasadności skargi - zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wynika z akt sprawy Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1968 r., nr [...], utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1967 r. odmawiające ustanowienia użytkowania wieczystego części nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], pochodzącej z tabeli likwidacyjnej nr [...] byłej wsi C. o pow. [...] m2 , wchodzącej obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...]. Powyższa decyzja doręczona została stronie skarżącej w dniu [...] sierpnia 2015 r., a zatem dzień po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność. Powyższe rozstrzygnięcie wyłączyło zatem możliwość zobowiązania organu do rozpoznania wniosku strony z dnia [...] grudnia 2014 r., dlatego w tym zakresie postępowanie sądowe zostało umorzone (pkt 2 sentencji wyroku). Wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, a jeśli tak to czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Użycie bowiem w zdaniu drugim ww. art. 149 § 1 ppsa, zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, zdaniem Sądu, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został już wydany. Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą wynika, że w prowadzonym postępowaniu Minister Infrastruktury i Rozwoju nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa). Stosownie bowiem do treści art. 35 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 Kpa). Tymczasem w przedmiotowej sprawie, od dnia otrzymania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w dniu [...] grudnia 2014 r., do dnia wydania decyzji w dniu [...] sierpnia 2015 r. upłynęło prawie osiem miesięcy. Pamiętać należy, że stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy i to niezależnie od stopnia jej skomplikowania. Tak się w niniejszej sprawie nie stało. Takiej postawy organu, na pewno nie mogą usprawiedliwiać okoliczności wskazane przez Ministra w odpowiedzi na skargę w szczególności wielość prowadzonych jednocześnie spraw przy ograniczonych zasobach kadrowych, gdyż nie są to powody niezależne od organu. Podkreślenia wymaga również, że w prowadzonym postępowaniu odwoławczym Minister tylko raz zastosował się do obowiązku określonego w art. 36 § 1 Kpa, stanowiącego, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. Minister powiadomił strony postępowania, że z uwagi na konieczność dokonania ponownej analizy prawnej, rozstrzygnięcie sprawy nastąpi do dnia [...] maja 2015 r. Powyższe oznaczał, że Minister z góry złożył możliwość przekroczenia ustawowych terminów załatwienia sprawy. W ocenie Sądu praktyki takie są niedopuszczalne. Organ wyznaczający na podstawie art. 36 Kpa, nowy termin załatwienia sprawy jest związany przepisem art. 12 i 35 Kpa, a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu załatwienia sprawy. Wprawdzie przepis art. 36 Kpa, nie stwarza ograniczeń ani też nie ustala zasady, którą powinien kierować się organ przy wyznaczaniu nowego terminu, jednakże nie oznacza to dowolności i swobody. Musi on bowiem być interpretowany zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego. Wobec powyższego mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd stwierdził, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 oraz art. 36 Kpa oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 Kpa. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 120 oraz art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 ppsa orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.