III SA/Łd 513/15

WyrokWSA w Łodzi2015-08-26

Skład orzekający: Janusz Furmanek, Monika Krzyżaniak, Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy informacje uzyskane przez organ administracji w 2012 r. od wójtów gmin o rzeczywistej powierzchni działek będących własnością skarżącej na dzień złożenia wniosku o premię zalesieniową (z 2007 r.) mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nawet jeśli organ pierwotnie nie zweryfikował oświadczeń strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że informacje uzyskane w 2012 r. od wójtów gmin o rzeczywistej powierzchni działek skarżącej na dzień złożenia wniosku o premię zalesieniową stanowiły nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania pierwotnej decyzji, a nieznane organowi z przyczyn od niego niezależnych, co uzasadniało wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nawet jeśli organ pierwotnie nie zweryfikował oświadczeń strony, nie wyklucza to możliwości wznowienia postępowania, jeśli ujawnione później okoliczności mają istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji. W konsekwencji, organ prawidłowo uchylił decyzję o przyznaniu premii i odmówił jej przyznania, gdyż skarżąca nie spełniała warunku uzyskiwania co najmniej 25% dochodów z rolnictwa.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o premię zalesieniową w 2007 r. Po początkowym przyznaniu premii, organ I instancji wznowił postępowanie i uchylił decyzję, odmawiając przyznania premii z powodu niespełnienia warunku uzyskiwania co najmniej 25% dochodów z rolnictwa. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując m.in. zastosowanie podwyższonego progu dochodowego i sposób wyliczenia dochodów. WSA oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo wznowił postępowanie i odmówił przyznania premii. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na potrzebę zbadania, czy przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zostały spełnione, w szczególności czy informacje uzyskane w 2012 r. były nowymi okolicznościami nieznanymi organowi z przyczyn od niego niezależnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant Sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 roku sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania premii zalesieniowej oddala skargę. III SA/Łd 513/15 U Z A S A D N I E N I E Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR w [...] decyzją z dnia [...] (Nr [...]) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] o uchyleniu decyzji ostatecznej w części oraz o odmowie przyznania A. C. premii zalesieniowej, wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]. W stanie faktycznym sprawy, w dniu 24 września 2007 r. A. C. (dalej: skarżąca) złożyła wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie na rok 2007. Z załączonego "oświadczenia rolnika o uzyskanych dochodach" wynikało, że na dzień złożenia wniosku strona była właścicielem 3,94 ha przeliczeniowych, zaś dochód z pracy w gospodarstwie rolnym obliczony na podstawie przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych wynosił 7.265 zł. W dniu 14 styczna 2008 r. strona została wezwana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] (organ I instancji) do złożenia wyjaśnień, bowiem z dostarczonych dokumentów nie wynikało jednoznacznie uzyskiwanie co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa. W dniu 12 marca 2008 r. strona złożyła oświadczenie, iż na dzień złożenia wniosku była właścicielem 5,46 ha przeliczeniowych, zaś dochód z pracy w gospodarstwie rolnym obliczony na podstawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych wynosił 10.068,24 zł. W dniu 1 marca 2008 r. organ I instancji wydał postanowienie o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie. Organ I instancji w dniu 11 czerwca 2008 r. wydał decyzję w sprawie przyznania pomocy na zalesianie, w tym premii zalesieniowej w wysokości 5.846 zł. W dniu 28 marca 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wystąpił do Urzędu Gminy [...] i Wójta Gminy [...] o potwierdzenie danych zawartych we wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie z dnia 24 września 2007 r., dotyczących ilości hektarów przeliczeniowych, będących własnością A. C., według stanu na dzień złożenia wniosku. Wójt Gminy [...] w dniu 10 kwietnia 2012 r. wyjaśnił, że A. C. posiada gospodarstwo o powierzchni 2,4520 ha przeliczeniowych. Natomiast Wójt Gminy [...] pismem z dnia 25 kwietnia 2012 r. poinformował, że gospodarstwo A. C. ma powierzchnię 1,1290 ha przeliczeniowych. W aktach sprawy znajduje się ponadto informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 27 kwietnia 2012 r. o wykazaniu przez A. C. w zeznaniach podatkowych za rok 2006 dochodu w wysokości 28.682,46 zł. W dniu 25 lipca 2012 r. strona złożyła wyjaśnienie, iż w dniu złożenia wniosku posiadała 3,581 ha przeliczeniowych. Wskazała ponadto, że po otrzymaniu wezwania organu z dnia 14 stycznia 2008 r. dołączyła brakujące dokumenty dotyczące posiadania przez nią dodatkowych działek o powierzchni 1,241 ha przeliczeniowych (0,95 ha i 1,53 ha), łącznie 4,822 ha przeliczeniowych. W dniu 7 listopada 2012 r. organ I instancji wydał postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego, a następnie w dniu [...] decyzję o uchyleniu decyzji ostatecznej w części oraz odmowie przyznania premii zalesieniowej. W dniu 2 stycznia 2013 r. strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, dołączając do niego: zaświadczenie z urzędu skarbowego, wydruk z Kancelarii Sejmu, wydruk z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 stycznia 2008 r., korektę wniosku z dnia 12 marca 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR po zapoznaniu się z odwołaniem utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wyjaśnił, że warunki przyznania premii zalesieniowej określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 114, poz. 786 ze zm.) [dalej; rozporządzenie zalesieniowe]. Zgodnie z § 7 ust. 6 tego rozporządzenia premia zalesieniowa, o której mowa w ust. 1 pkt 3 jest przyznawana rolnikowi uzyskującemu co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa. Wymóg osiągania co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa został wprowadzony na mocy § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 września 2007 r. zmieniającego w/w rozporządzenie zalesieniowe (Dz. U. z 2007 r. Nr 185, poz. 1316). Przepis w tym brzmieniu obowiązuje od dnia wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego, to jest od dnia 10 października 2007 r. i obejmuje on wnioski o przyznanie pomocy na zalesienie złożone przed tą datą (§ 2 i § 3 rozporządzenia zmieniającego). Zgodnie z § 9 ust. 4 rozporządzenia zalesieniowego do wniosku dołącza się (...): 2) oświadczenie rolnika o dochodach uzyskiwanych w sposób określony w § 3 pkt 1 lit. a; 3) zaświadczenie o dochodach uzyskiwanych w sposób określony w § 3 pkt 1 lit. b, wydane przez urząd skarbowy – jeżeli rolnik uzyskał takie dochody; 4) dokumenty potwierdzające uzyskiwanie dochodów innych niż określone w pkt 2 i 3 w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o pomoc – jeżeli rolnik uzyskał takie dochody. Organ odwoławczy powołując się na § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia zalesieniowego wskazał, że dochody z rolnictwa oznaczają dochody z pracy w gospodarstwie rolnym obliczone jako iloczyn powierzchni gruntów będących własnością rolnika według stanu na dzień złożenia wniosku o pomoc oraz wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o pomoc, na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969, ze zm.). Organ odwoławczy stwierdził, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydając w dniu 13 marca 2008 r. postanowienie o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie, a następnie wydając decyzję z dnia [...]., ocenił spełnienie warunku uzyskiwania w/w dochodu na poziomie 25% wyłącznie na podstawie oświadczenia strony i informacji urzędu skarbowego. Zgodnie z ustaleniami podjętymi przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w związku z misją audytową przeprowadzoną w dniach 29 sierpnia – 2 września 2011 r. przez Komisję Europejską Dyrekcji Generalnej Ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów wiejskich, zaleceniem pokontrolnym było zweryfikowanie dochodów z rolnictwa u wnioskodawców z kampanii 2007 r., którzy dochód z rolnictwa deklarowali w składanym wraz z wnioskiem oświadczeniu. Realizując powyższe zalecenie organ I instancji wystąpił do Urzędu Wójta Gminy [...] i Wójta Gminy [...] o potwierdzenie danych zgłoszonych przez stronę we wniosku z dnia 24 września 2007 r., dotyczących ilości hektarów przeliczeniowych będących własnością skarżącej. Z udzielonych odpowiedzi wynikało, że na terenie Gminy [...] strona posiadała gospodarstwo o powierzchni 2,4520 ha przeliczeniowych, a w Gminie [...] 1,1290 ha przeliczeniowych. Organ I instancji w dniu 19 lipca 2012 r. wezwał stronę do wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w "oświadczeniu rolnika o uzyskiwanych dochodach", iż na dzień złożenia wniosku posiada 5,46 ha, a informacjami uzyskanymi z urzędów w/w gmin. Odpowiadając na wezwanie strona wyjaśniła że w dniu złożenia wniosku posiadała 3,581 ha przeliczeniowych, natomiast po otrzymaniu wezwania z dnia 14 stycznia 2008 r. dołączyła brakujące dokumenty, z których wynikało, iż była w posiadaniu dodatkowych działek o powierzchni 1,241 ha przeliczeniowych (0,95 ha i 1,53 ha) – łącznie 4,822 ha przeliczeniowych oraz wskazała, że dodatkowo przedstawiła dochody z pracy za 2006 r. Strona dołączyła do wyjaśnień m.in. protokoły przetargów dotyczące działek ewidencyjnych nr 204/2 i 10 oraz akt notarialny rep. A nr [...]. Z treści złożonych dokumentów wynikało, że w/w działki nabyła w dniu 2 kwietnia 2008 r. Wobec powyższego przy określaniu dochodu z rolnictwa powierzchnia tych gruntów nie mogła być uwzględniona. Grunty te bowiem nie stanowiły jej własności w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W toku prowadzonego postępowania, co do przyczyn wznowienia postępowania wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji z dnia [...] w sprawie przyznania A.C. pomocy na zalesianie, nieznane organowi I instancji w trakcie jej wydawania. Podczas weryfikacji zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzono, że strona nie spełniała warunku przyznania pomocy na zalesianie określonego w § 7 ust. 6 rozporządzenia zalesieniowego, bowiem nie uzyskiwała dochodu z rolnictwa na poziomie co najmniej 25%. Jak wyliczył organ dochód skarżącej z rolnictwa wynosił 18,71%. A. C. wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skargi podniosła, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie, to jest 24 września 2007 r., zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. premia zalesieniowa przyznawana była rolnikowi, który uzyskiwał co najmniej 20% dochodów z rolnictwa. Warunek ten został przez skarżącą spełniony i przyjęto jej wniosek. W dniu 10 października 2007 r. rozporządzenie zmieniono w ten sposób, że próg uzyskiwania dochodów z rolnictwa podwyższono do 25%. Po ogłoszeniu rozporządzenia, tj. 10 października 2007 r., a więc po złożeniu wniosku, jeszcze raz weryfikowano dokumenty i zgodnie z wezwaniem kompletny wniosek złożono w dniu 12 marca 2008 r. Skarżąca stwierdziła, iż z zaświadczenia wydanego przez Naczelnika Urzędu skarbowego w [...] za 2006 r. łączny dochód (pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne oraz podatek dochodowy nie pomniejszony o składkę na ubezpieczenie zdrowotne) wyniósł 19.230,13 zł. Tym samym posiadała 25% dochodów z rolnictwa. Jako rolnik nie jest w stanie śledzić zmieniających się rozporządzeń ministra i wyliczać wzoru, z którego wynika dochód. Tym powinni zajmować się pracownicy agencji. Tym bardziej, że rozporządzenie zostało ogłoszone 2 tygodnie po przyjęciu wniosku zalesieniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalając skargę uznał, że organ prawidłowo przyjął, że skarżąca stała się właścicielką nieruchomości rolnych o powierzchni 0,95 ha i 1,53 ha dopiero w dniu 2 kwietnia 2008 r. Tym samym zgłoszenie tych powierzchni we wniosku, który dotyczył przyznania pomocy za rok 2007 było nieprawidłowe. Sąd wskazał, że dochód strony z pracy w gospodarstwie rolnym obliczyć należało jako iloczyn następujących pozycji: 3,581 ha (grunty będące własnością skarżącej na dzień 24 września 2007 r.) oraz kwoty 1.844 zł.(wysokość przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego ogłoszona przez Prezesa GUS w roku poprzedzającym rok, w którym skarżąca złożyła wniosek o pomoc). Dochód ten wyniósł 6.603,36 zł. Natomiast – jak podniósł Sąd – dochód strony spoza rolnictwa za rok 2006, zgodnie z informacją udzieloną w dniu 27 kwietnia 2012 r. przez urząd skarbowy, odpowiadał kwocie 28.682,46 zł. Dochód z rolnictwa w % wyniósł zatem 18,71% i był niższy od 25%, to jest wielkości określonej w § 7 ust. 6 rozporządzenia zalesieniowego. Jak podkreślił Sąd, próg 25% dochodów z rolnictwa (w miejsce wcześniej obowiązującego 20%) organ administracji zobowiązany był stosować zgodnie z § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 września 2007 r. także do wniosków o przyznanie pomocy złożonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, to jest przed dniem 10 października 2007 r. Dlatego do wniosku skarżącej stosować należało 25 procentowy próg uzyskiwania dochodów z rolnictwa. Sąd zauważył również, że skarżąca uzyskała dochód z rolnictwa niższy nawet od 20%. Zatem nawet w przypadku przyjęcia progu wcześniej obowiązującego premia także by jej nie przysługiwała. Sąd nie zgodził się z zarzutem strony, że kwotę dochodu wymienioną w informacji urzędu skarbowego – 28.682,46 zł należało pomniejszyć o składkę na ubezpieczenie społeczne oraz podatek dochodowy nie pomniejszony o składkę z ubezpieczenia zdrowotnego. Konkludując Sąd uznał, że organ administracji zasadnie wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] w sprawie przyznania pomocy na zalesienie, w części dotyczącej premii zalesieniowej. Wyszły bowiem na jaw istotne w sprawie nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Organ wydając decyzję uwzględnił oświadczenie strony, iż na dzień złożenia wniosku (24 września 2007 r.) jest ona właścicielem gruntów o powierzchni 5,46 ha przeliczeniowych, gdy tymczasem była ona właścicielem gruntów o powierzchni jedynie 3,581 ha przeliczeniowych. Uwzględnienie treści oświadczenia strony skutkowało przyjęciem, iż uzyskuje ona co najmniej 25% dochodów z rolnictwa. Dopiero w 2012 roku organ uzyskał informacje, iż rzeczywista wielkość powierzchni gruntów będących własnością skarżącej wynosi 3,581 ha przeliczeniowych, a konsekwencji wysokość dochodów z pracy w gospodarstwie rolnym, obliczonych na postawie przepisów rozporządzenia zalesieniowego, jest znacznie niższa od obliczonej po uwzględnieniu oświadczenia strony zawartego we wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie. Skutkowało to prawidłowym przyjęciem, że skarżąca uzyskuje mniej niż 25% dochodów z rolnictwa, a tym samym nie mogła zostać jej przyznana premia zalesieniowa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. C., domagając się uchylenia obu zaskarżonych decyzji z dnia [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] i decyzji z dnia [...] Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] oraz wyroku WSA w Łodzi w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, "przeprowadzenia rozprawy w obecności pełnomocnika skarżącej", "przeprowadzenia dowodu z dokumentów powołanych w uzasadnieniu skargi", a także zasądzenia kosztów postępowania. W rezultacie wniesionej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 234/14 uchylił wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 września 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny uzasadniając uchylenie zaskarżonego wyroku wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie zbadał dostatecznie tego, czy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W ocenie NSA należało w części podzielić zarzut niedopełnienia obowiązku zweryfikowania oświadczenia skarżącej z wnioskiem obszarowym. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wskazał, że dopiero w 2012 r. organ uzyskał informacje, iż rzeczywista wielkość powierzchni gruntów będących własnością skarżącej wynosi 3,581 ha przeliczeniowych. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie na rok 2007, z którego wynika, że na dzień złożenia wniosku strona była właścicielem 3,94 ha przeliczeniowych. W dniu 14 styczna 2008 r. strona została wezwana przez organ I instancji do złożenia wyjaśnień, bowiem z dostarczonych dokumentów nie wynikało jednoznacznie uzyskiwanie co najmniej 25% dochodów z rolnictwa. W dniu 12 marca 2008 r. strona złożyła oświadczenie, iż na dzień złożenia wniosku była właścicielem 5,46 ha przeliczeniowych, zaś dochód z pracy w gospodarstwie rolnym obliczony na podstawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych wynosił 10.068,24 zł. Do tych wyjaśnień nie dołączono dokumentów potwierdzających ten stan rzeczy, zaś organ w żaden sposób nie zweryfikował tego oświadczenia i nie zbadał z czego wynikają tak istotne różnice pomiędzy oświadczeniem złożonym w dniu 3 listopada 2007 r. oraz tym z dnia 12 marca 2008 r., mimo że dotyczyły one stanu faktycznego na ten sam dzień. Nie zażądał również przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt, że skarżąca była właścicielem tych działek na dzień złożenia wniosku, nie zwrócił się także do właściwych gmin o informację z ewidencji gruntów. Z karty weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie wynika, że organ uznał, iż korekta wniosku jest poprawna, a wniosek został rozpatrzony o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Formułując zalecenia dla Sądu I instancji NSA wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi winien przeanalizować, czy biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, można uznać, że informacje uzyskane w 2012 r. od wójtów gmin [...] i [...] o prawdziwej powierzchni działek będących własnością skarżącej na dzień złożenia wniosku, stanowią w istocie nowe okoliczności, które nie były znane organowi z przyczyn niezależnych od tego organu i tym samym, czy występowała przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W związku z uwzględnieniem wskazanego powyżej zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny za przedwczesne uznał odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012, poz. 270) [dalej: ustawa p.p.s.a.] Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istotne znaczenie dla rozpoznawanej sprawy ma fakt, że sprawa była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrokiem z dnia z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 234/14 NSA uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 września 2013 r. wydany w sprawie sygn. akt III SA/Łd 424/13 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Zgodnie z art. 190 ustawy p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę WSA w Łodzi winien przeanalizować, czy biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, można uznać, że informacje uzyskane w 2012 r. od wójtów gmin [...] i [...] o prawdziwej powierzchni działek będących własnością skarżącej na dzień złożenia wniosku, stanowią w istocie nowe okoliczności, które nie były znane organowi z przyczyn niezależnych od tego organu i tym samym, czy występowała przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Realizując wyżej określone granice kontroli jak również wskazania NSA, WSA w Łodzi stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, którą utrzymał w mocy wydaną względem A. C. decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] którą organ uchylił - po wznowieniu postępowania - dotychczasową decyzję w przedmiocie przyznania płatności na zalesianie i odmówił A.C. przyznania premii zalesieniowej. Na wstępie należy zauważyć, że tryb wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji, odstępstwem od zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 k.p.a. Ma on na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli postępowanie było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania, mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a. Wyznaczone przepisami odstępstwa od zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, jako stanowiące wyjątek od zasady podlegają, więc ścisłej wykładni. Wzruszenie takich decyzji nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków. Organ jako podstawę wznowienia postępowania przyjął przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W jego ocenie zaistniały nowe okoliczności, nieznane organowi w dacie wydania decyzji, a wynikające z informacji przekazanych przez wójtów gmin [...] i [...]. Z informacji tych wynikało, że skarżąca nie spełnia faktycznie warunków do przyznania jej pomocy na zalesienia – premii zalesieniowej. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., rozumie się okoliczności nowe w stosunku do przeprowadzonego dotychczas postępowania. Okoliczności te muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie mogą być znane organowi, który decyzję tę wydał, być istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, tj. wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Należy wskazać, że zawarte w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., pojęcie "nowej okoliczności faktycznej" nie jest tożsame z pojęciem "nowego dowodu". Dowód musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, natomiast "nowa okoliczność" istotna dla ustalenia stanu faktycznego może wynikać z dowodu uzyskanego później. Odnosząc się w związku z tym do wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego i podnoszonych wątpliwości co do tego, czy te nowe okoliczności nie były znane organowi z przyczyn od niego niezależnych zauważyć należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się dość powszechnie, iż nie jest istotne, czy nastąpiło fakt ujawnienia nowych okoliczności jest wynikiem zaniedbań organu (por. np. wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 1984 r., sygn. akt SA/Wr 649/83). W uzasadnianiu tego wyroku NSA wprost stwierdził, iż "Przy wznowieniu postępowania w okolicznościach wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy z innych powodów. Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1226/97, czy z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1256/10). Warunkiem wznowienia postępowania jest bowiem w tym przypadku – jak wynika z powoływanych orzeczeń - jedynie to, aby nowa okoliczność czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji i przy czym nie były znane organowi, który wydal decyzję (por. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 824-826). W tym stanie rzeczy, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w składzie niniejszą skargę rozpoznającym, odwołując się do przyjętego przez tutejszy Sąd w ramach wcześniej prowadzonego postępowania stanu faktycznego sprawy zawartego w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt 424/13 stwierdzić należy, iż skarga A. C. nie zasługuje na uwzględnienie, a organy administracji trafnie przyjęły, iż zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy przyznania premii zalesieniowej. Spełnione zostały bowiem niewątpliwie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W zaistniałej sytuacji organ administracji zasadnie postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r., wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] w sprawie przyznania pomocy na zalesienie, w części dotyczącej premii zalesieniowej. Raz jeszcze wskazać należy, iż w niniejszej sprawie wyszły na jaw istotne w sprawie nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Organ wydając decyzję uwzględnił oświadczenie strony, iż na dzień złożenia wniosku (24 września 2007 r.) jest ona właścicielem gruntów o powierzchni 5,46 ha przeliczeniowych, gdy tymczasem była ona właścicielem gruntów o powierzchni jedynie 3,581 ha przeliczeniowych. Uwzględnienie treści oświadczenia strony skutkowało przyjęciem, iż uzyskuje ona co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa. Dopiero w 2012 roku organ uzyskał informacje, iż rzeczywista wielkość powierzchni gruntów będących własnością skarżącej wynosi 3,581 ha przeliczeniowych, a konsekwencji wysokość dochodów z pracy w gospodarstwie rolnym, obliczonych na postawie przepisów rozporządzenia zalesieniowego, jest znacznie niższa od obliczonej po uwzględnieniu oświadczenia strony zawartego we wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie. Skutkowało to prawidłowym przyjęciem, że skarżąca uzyskuje mniej niż 25 % dochodów z rolnictwa, a tym samym nie mogła zostać jej przyznana premia zalesieniowa. Jak wskazano powyżej, nie mogą mieć znaczenia argumenty, iż organ nie zweryfikował dostępnych mu z innych źródeł oświadczeń i nie zbadał z czego wynikają różnice pomiędzy oświadczeniem złożonym w dniu 3 listopada 2007 r. oraz tym z dnia 12 marca 2008 r. Nie mogą one – jak wskazano wyżej - stanowić podstawy do twierdzenia, iż nie zaistniały przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wobec powyższego zasadne było uchylenie decyzją z dnia [...] decyzji ostatecznej z dnia [...] w części dotyczącej przyznania premii zalesieniowej oraz odmowa przyznania tej premii skarżącej A.C. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. ab/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło