II OZ 1139/17

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia O. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2383/16 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi O. L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1487/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę O. L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak [...] o zobowiązaniu do powrotu. Przyczynę odrzucenia skargi stanowiło wniesienie skargi po terminie. Sąd wskazał, skarga została przesłana drogą pocztową na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a następnie w dniu 23 maja 2016 r. przekazano ją Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, liczony od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie, upłynął 15 maja 2016 r. Odpis powyższego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 4 sierpnia 2016 r. W dniu 22 sierpnia 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący złożył, za pośrednictwem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Do wniosku załączył skargę. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi udał się w dniu 16 sierpnia 2016 r. do prawnika, który miał dyżur w Ośrodku dla Cudzoziemców w Bezwoli. Wówczas prawnik wyjaśnił, czego dotyczy ww. postanowienie. Skarżący stwierdził, że do chwili otrzymania postanowienia oraz pozyskania informacji od prawnika, który wyjaśnił jego treść, był przeświadczony, że skarga została złożona w terminie. Skarżący wyjaśnił, że nie włada językiem polskim na tyle dobrze, aby w nim pisać i czytać, dodatkowo nie zna również prawa polskiego. Oświadczył, że nie wiedział, iż skarga powinna zostać skierowana za pośrednictwem organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 marca 2017 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że jako przyczynę uchybienia terminu skarżący wskazał brak wiedzy o konieczności wniesienia skargi za pośrednictwem organu ze względu na okoliczność, iż nie włada językiem polskim na tyle dobrze, aby w nim pisać i czytać. Odnosząc się do argumentacji strony, należy zauważyć, że istotne elementy zaskarżonej decyzji, tj. sentencja oraz pouczenie o trybie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zostały przetłumaczone na język rosyjski. Przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest brak winy strony w uchybieniu terminu. W rozpatrywanej sprawie przyjąć należy, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, bowiem pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji zostało sporządzone również w zrozumiałym dla strony języku rosyjskim. Pismem z dnia 26 kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 22 marca 2017 r. zarzucając naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. polegające na odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, podczas gdy wszystkie okoliczności przedmiotowej sprawy które Sąd powinien wziąć pod uwagę wskazują, że skarżący działał z należytą starannością i dbałością o własne sprawy, zaś uchybienie terminu wynikało wyłącznie z zaadresowania skargi bezpośrednio na adres WSA w Warszawie , który to błąd wynikał z usprawiedliwionej nieznajomości przez skarżącego przepisów polskiej procedury administracyjnej. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zask. postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonywujący przytoczy okoliczności, które uprawdopodobniają brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Brak winy należy rozumieć jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności wymaganej przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy strony należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. W zaskarżonym postanowieniu Sąd zasadnie przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż do uchybienia terminu w zakresie wniesienia skargi doszło bez jego winy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie wskazał Sąd I instancji, że skarżący dysponował pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji o sposobie i terminie wniesienia skargi do Sądu. Pouczenie to zostało sporządzone zarówno w języku polskim jak i rosyjskim. Dodatkowo należy podkreślić, że z protokołu przesłuchania skarżącego z dnia 18 grudnia 2015 r. wynika wprost, że zna język polski, komunikuje się swobodnie w języku ukraińskim i rosyjskim. Dodatkowo skarżący stwierdził iż "nie widzę przeszkód aby prowadzić przesłuchanie w języku polskim. Język polski znam od dziecka, moja rodzina ma polskie pochodzenie". Nie można zatem mówić o sytuacji, w której skarżący, przy użyciu wszelkich dostępnych środków, nie mógł przeciwdziałać sytuacji, która stała się przyczyną uchybienia terminowi do dokonania czynności. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a. Stosownie zaś do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.