III SA/Wr 1115/16
WyrokWSA we Wrocławiu2017-01-13
Skład orzekający: Anna Moskała, Bogumiła Kalinowska, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) i nałożenie sankcji finansowej jest zasadna, gdy rolnik zadeklarował do płatności działkę rolną położoną poza obszarem ONW, a różnica między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym przekracza 50%?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania płatności ONW i nałożenie sankcji było zasadne, ponieważ rolnik zadeklarował do płatności działkę rolną położoną poza obszarem ONW, a stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej różnica między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym przekroczyła 50%. Zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, w takiej sytuacji należy odmówić przyznania płatności i nałożyć karę administracyjną. Sąd podkreślił, że rolnik ponosi odpowiedzialność za treść złożonego wniosku i nie można obarczać organów rolnych obowiązkiem indywidualnego informowania o zmianach prawa.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na 2015 r., deklarując do płatności działkę rolną P o powierzchni 8,30 ha. Kontrola administracyjna wykazała, że działka ta znajduje się poza obszarem ONW. W związku z tym organ I instancji odmówił przyznania płatności dla tej działki i nałożył sankcję finansową. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Rolnik w skardze zarzucił naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady zaufania do państwa i prawa, twierdząc, że nie został uprzedzony o zmianach w procedurze i możliwości nałożenia sankcji za błąd we wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015 oddala skargę w całości.
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.
Skarżoną decyzją z [...] czerwca 2016 r. (nr [...]), po rozpatrzeniu odwołania A. W. (dalej: strona, rolnik, skarżący), Dyrektor Oddziału Regionalnego (dalej: Dyrektor OR) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) we W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego (dalej: Kierownik BP) ARiMR w J. G. z dnia [...] kwietnia 2016 r. (nr [...]), mocą której rolnikowi na 2015 r.: 1) przyznano płatność dla obszarów
z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (dalej: płatność ONW) w wysokości 675 zł (płatność ONW - strefa górska); 2) odmówiono przyznania płatności ONW - obszary ze specyficznymi utrudnieniami i nałożono sankcję
w wysokości 2.191,20 zł. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: K.p.a.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm.) i art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349 ze zm.
- dalej: u.w.r.o.w.). Z akt sprawy wynika, że rolnik wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności ONW na 2015 r. Do płatności zgłosił działki rolne o powierzchni 19,08 ha.
W odpowiedzi, Kierownik BP wydał w/w decyzję, w której przyznał rolnikowi na 2015 r. płatność ONW - strefa górska (675 zł do powierzchni 1,50 ha) oraz odmówił przyznania płatności ONW - obszary ze specyficznymi utrudnieniami i nałożył sankcję
(2.191,20 zł). Dowodził, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku
o przyznanie płatności ONW - obszary ze specyficznymi utrudnieniami wynosiła 17,58 ha. Wskazał, że - w związku z wykluczeniem z płatności działki rolnej P (8,30 ha), jako położonej poza obszarem ONW - powierzchnia stwierdzona do tejże płatności stanowiła 9,28 ha. Zauważył, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną a powierzchnią stwierdzoną w toku postępowania wyniosła 89,44%. Z uwagi na powyższe, zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181
z 20.06.2014 r., str. 48 - dalej: rozporządzenie nr 640/2014), rolnikowi odmówiono płatności ONW - obszary ze specyficznymi utrudnieniami i nałożono na niego sankcję. W odwołaniu, strona podniosła, że: nie miała wiedzy (nie została uprzedzona), iż błąd deklaracji będzie skutkował karą finansową; dotychczas ARiMR wykluczała błędnie zadeklarowane działki z powierzchni deklarowanej kwalifikowanej, bez nakładania na rolnika sankcji; ARiMR zmieniła reguły postępowania nie uprzedzając rolników
o planowanych zmianach; zaskakiwanie rolników nowymi rozwiązaniami, bez dania im możliwości dostosowywania swoich zachowań do nowego stanu prawnego, jest nie do pogodzenia z zasadą zaufania do państwa i prawa. Strona wniosła o uchylenie decyzji Kierownika BP i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, Dyrektor OR utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Uzasadniając, Dyrektor OR przedstawił ramy prawne sprawy. Zauważył, że tryb
i warunki przyznawania płatności ONW reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów
z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 364 - dalej: rozporządzenie ONW). Wskazał, że płatność ONW przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia, do użytków rolnych, o którym mowa w ust. 2 i nast. (m.in. położonych na obszarach ONW - ust. 2 pkt 2). Podniósł, że obowiązek kontroli wniosków (wszystkich) o przyznanie pomocy i płatności nałożono na państwa członkowskie w rozporządzeniu (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.
w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L47
z 20.12.2013 r., s. 549 - dalej: rozporządzenie nr 1306/2013). Odwołał się także do postanowień rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania
i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE z dnia 31.07.2014 r. L 2014.227.69 - dalej: rozporządzenie nr 809/2014). Dalej przedstawił ramowe zasady traktujące o tejże kontroli. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, Dyrektor OR stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz we właściwy sposób zastosował obowiązujące przepisy prawa. Dowodził, że zadeklarowana przez stronę we wniosku do płatności ONW działka rolna P o powierzchni 8,30 ha (położona na działce ewidencyjnej nr 5, w powiecie l., gminie P., obręb P.) nie znajduje się na obszarach ONW, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ONW, co wykazała kontrola administracyjna wniosku. Dodał, że - myśl § 3 ust. 7 rozporządzenia ONW - wykaz obszarów ONW określa załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 40, poz. 329 ze zm.). Zaznaczył, że Gmina P., obręb ewidencyjny P., na terenie którego położona jest działka ewidencyjna nr [...], nie znajduje się wśród obszarów ONW wymienionych w załączniku do tego rozporządzenia. Ocenił, że w/w działka słusznie została wykluczona z płatności ONW. Dyrektor OR uznał, że w stanie sprawy - wbrew stanowisku strony - nie mamy do czynienia z oczywistym błędem wniosku (oczywistą omyłką). Podniósł, że wykrycie stwierdzonych nieprawidłowości wymagało przeprowadzenia kontroli administracyjnej (sięgnięcia do dodatkowych dokumentów). Organ odwoławczy zaznaczył, że - zgodnie z art. 18 ust. 6 rozporządzenia nr 640/2014 - w przypadku wniosków o przyznanie płatności ONW, jeżeli obszar zadeklarowany (zgłoszony) przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla tej grupy upraw. Podał, że - w myśl art. 2 ust. 1 pkt 23 lit. b/ tego rozporządzenia - w przypadku środków wsparcia obszarowego, obszar zatwierdzony oznacza obszar zidentyfikowany w drodze kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu. Stwierdził, że w przypadku, gdy rolnik zgłasza do płatności ONW użytki rolne położone poza obszarami ONW, powierzchnia ta (powierzchnia zgłoszona) nie jest uznawana jako obszar zatwierdzony a płatność ONW może zostać przyznana do obszaru zatwierdzonego, o którym mowa wyżej. Dyrektor OR wyłożył, że w sytuacji, gdy obszar zgłoszony przekracza obszar zatwierdzony, zastosowanie znajduje art. 19 rozporządzenia nr 640/2014, określający sposób obliczania kar administracyjnych w przypadku zawyżenia przez rolnika deklaracji. Zauważył, że - stosownie do art. 19 ust. 2 tego rozporządzenia - jeśli różnica między obszarem zgłoszonym a zatwierdzonym przekracza 50%, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a zatwierdzonym zgodnie z art. 18. Organ II instancji wskazał, że - w niniejszej sprawie - różnica między obszarem zgłoszonym przez stronę a obszarem zatwierdzonym przez organ rolny przekracza 50% (wynosi 89,44%), co stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności ONW - obszary ze specyficznymi utrudnieniami i ustalenia kary administracyjnej w wysokości 2.191,20 zł. Dyrektor OR argumentował, że stwierdzone w sprawie nieprawidłowości były wynikiem świadomego działania strony, która konsekwentnie - w poszczególnych rubrykach wniosku - deklarowała zakwestionowane obszary do płatności ONW. Podkreślił, że podpisując wniosek strona oświadczyła, iż zna zasady przyznawania płatności. Zaakcentował, że w sprawie brak było podstaw do odstąpienia od zastosowania zmniejszeń i kar, co dopuszcza art. 15 rozporządzenia nr 640/2014, gdyż nieprawidłowości zostały stwierdzone w wyniku kontroli administracyjnej wniosku
a rolnik wcześniej nie poinformował organu o dezaktualizacji wniosku. Uzasadniał, że podjęte w sprawie rozstrzygnięcia znajdują podstawy w przepisach prawa krajowego
i wspólnotowego, określających zasady przyznania płatności ONW (dokonywania zmniejszeń, nakładania kar), które mają charakter norm prawa publicznego, a zatem bezwzględnie obowiązującego i nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości organów. Ustosunkowując się do dalszych zarzutów odwołania, Dyrektor OR wskazał, że organ rolny nie był - z własnej inicjatywy - zobligowany do indywidualnego informowania rolników o zasadach przyznawania płatności na 2015 r., jak i o możliwości nakładania sankcji. Podniósł, że owe zasady (sankcje) zostały ustanowione w powszechnie obowiązujących aktach prawnych (krajowych i unijnych). Zauważył, że w materiałach informacyjnych, zamieszczonych na stronie internetowej Agencji, informowano rolników o zasadach przyznawania płatności ONW (podano wykaz obszarów ONW), podobnie jak w informacji dołączonej do wniosków spersonalizowanych. Uznał, że - wobec tego - nie sposób przyjąć, że rolnicy nie byli informowani przez ARiMR o zasadach przyznawania płatności ONW na 2015 r. Nie podzielił tym samym zarzutu naruszenia przez organ rolny zasady zaufania do organu, wyrażonej w art. 8 K.p.a. W skardze na decyzję Dyrektora OR, skarżący zaskarżył tę decyzję w całości. Zarzucił, że to poprzez błędne zastosowanie art. 19 rozporządzenia nr 640/2014 odmówiono mu przyznania płatności ONW i nałożono sankcję w kwocie 2.191,20 zł. Wskazał, że postępowanie administracyjne prowadzono w sposób rażąco naruszający zasady z art. 6-16 K.p.a. (podejmowano równoległe wewnętrznie sprzeczne działania,
w tajemnicy przed rolnikami zmieniono procedurę obsługi wniosków i wprowadzano rolników w błąd). Wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący uzasadniał, że organ rolny II instancji nie wziął pod uwagę argumentów jego odwołania. Autor skargi nie neguje, że przy deklaracji gruntów do płatności ONW popełnił błąd (nieumyślnie). Podaje, że nie miał świadomości, iż działka znajduje się poza obrębem gruntów ONW i że nie było jego intencją pobranie nienależnej płatności. Wskazuje, że nie miał wiedzy, iż pomyłka w deklaracji - jako naruszająca prawo - będzie miała skutki finansowe. Przeciwnie, był pewien, że ewentualny błąd zostanie potraktowany jako tzw. błąd oczywisty wniosku (powyższe wynikało z informacji zamieszczonej na stronie internetowej ARiMR). Skarżący zarzucił, że - w 2015 r. - bez uprzedzenia wprowadzono zmiany
w procedurze obsługi wniosków i zaczęto stosować sankcje, za coś, co wcześniej było traktowane jako błąd oczywisty, co jest - jego zdaniem - niedopuszczalne. Stwierdził, że takie postępowanie organów rolnych narusza art. 8 K.p.a. (zasadę zaufania do organów), art. 6 K.p.a. (zasadę praworządności) i art. 9 K.p.a. (zasadę informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków). Dodał, że organy rolne obowiązane są czuwać, aby rolnicy nie ponosili szkody z powodu nieznajomości prawa. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym skarżący podał, że organ rolny winien wezwać go do poprawienia błędów, które zawierał jego wniosek, co pozwoliłoby na uniknięcie sankcji. Stwierdził, że uniemożliwienie mu poprawienia błędu stanowi naruszenie dyspozycji art. 6-9 K.p.a. Wskazał, że gdyby organy rolne uwzględniły jego argumenty zaistniałaby możliwość odstąpienia od sankcji, zgodnie z art. 64 pkt 2 rozporządzenia 1306/2013
z 17 grudnia 2013 r. Dodał, że jego wolą nie było wprowadzenie organu rolnego w błąd
i że to organ, jakim jest ARiMR, ustanowił system, w oparciu o który rolnicy popełniają błędy (ciągle zmienia obszary ONW). Zarzucił organom rolnym celowość działań,
z uwagi na możliwość zatrzymania środków unijnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami
a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia [art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 817 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.)]. W myśl art. 134 § 1 u.p.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. Podkreślenia wymaga, że art. 133 § 1 u.p.p.s.a. stanowi, iż sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy /.../. W ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny
i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego
w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Sąd uznał, że w sprawie skarżącemu (rolnikowi) - na 2015 r. - prawidłowo przyznano płatność ONW - strefa górska w wysokości 675 zł oraz zasadnie odmówiono przyznania płatności ONW - obszary ze specyficznymi utrudnieniami i nałożono karę administracyjną w wysokości 2.191,20 zł.
Tryb i warunki przyznawania płatności ONW uregulowano w rozporządzeniu ONW. Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia, płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych położonych na obszarach ONW. Stosownie do treści § 3 ust. 7 rozporządzenia ONW, wykaz obszarów ONW określa załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 40, poz. 329 ze zm.).
Sąd stwierdza, że - zadeklarowana przez skarżącego we wniosku do płatności ONW (obszary ze specyficznymi utrudnieniami) - działka rolna P o powierzchni 8,30 ha (położona na działce ewidencyjnej nr 5, w powiecie l., gminie P., obręb P.) nie znajduje się na obszarach ONW, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ONW, wymienionych w załączniku do w/w rozporządzenia, co wynika z niewątpliwych ustaleń poczynionych w ramach kontroli administracyjnej złożonego przez skarżącego wniosku. Podkreślenia wymaga, że faktu tego nie neguje także sam skarżący. Zdaniem Sądu, prawidłowo przyjęły zatem orzekające w sprawie organy rolne, że opisana działka nie może być objęta sporną płatnością ONW. W tym miejscu - za Dyrektorem OR - podkreślić należy, że zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia gruntów stanowi fundamentalną - dla wielkości pomocy finansowej i w ogóle dla możliwości udzielenia tej pomocy - kwestię. Zadeklarowana do pomocy finansowej powierzchnia gruntów określa ciężar finansowy owej pomocy. Wnioskujący o pomoc rolnik, wskazując powierzchnię do płatności, musi zatem czynić to w pełni świadomie, bowiem to on bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane. Słusznie przyjmuje Dyrektor OR, że tylko rolnik, jako podpisujący wniosek, a także składający oświadczenie o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenia, w wyniku których mógłby uzyskać nienależną korzyść finansową, odpowiada za treść złożonego wniosku o przyznanie płatności. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że wniosek został podpisany przez skarżącego, zatem to on ponosi odpowiedzialność za jego treść. Analiza złożonego i podpisanego przez skarżącego wniosku z [...] czerwca
2015 r. potwierdza, że do spornej płatności - świadomie - zadeklarował on powierzchnię 8,30 ha na działce rolnej P. Jednoznaczność (konsekwencja) tej deklaracji wynika
z treści wniosku (rolnik oznaczył odpowiedni "checkbox" na pierwszej stronie wniosku, jak również w kolumnie nr 6, w sekcji VIII "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych", w sposób jednoznaczny zadeklarował powierzchnię 8,30 ha na działce rolnej P "powierzchnia deklarowana do płatności ONW na działce rolnej w granicach działki ewidencyjnej"). Powyższe dowodzi, że - wbrew zarzutom skargi - w sprawie nie mamy do czynienia z oczywistym błędem beneficjenta działającego w dobrej wierze, o którym mowa w art. 4 rozporządzenia nr 809/2014, który to błąd mógł zostać "z łatwością" wykryty przez organ rolny przyjmujący wniosek (i poprawiony przez rolnika), bez konieczności prowadzenia kontroli administracyjnej. O oczywistym błędzie można mówić wtedy, gdy - bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami - istnieje możliwość wykrycia niespójności (sprzeczności, przeoczeń) kolejnych pozycji wniosku. W sprawie, z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Zadeklarowanie przez skarżącego do płatności ONW użytków rolnych, które nie są wymienione w załączniku, o którym mowa w § 3 ust. 7 rozporządzenia ONW, nie może być potraktowane jako omyłka oczywista. Trafnie wywodzi organ odwoławczy, że - w świetle deklaracji skarżącego - pominięcie wykazanych przez niego do płatności ONW użytków rolnych całkowicie zmieniłoby treść merytoryczną wniosku. Dalej zauważania wymaga, że zgodnie z art. 18 ust. 6 rozporządzenia nr 640/2014, w przypadku wniosków o przyznanie pomocy w ramach środków wsparcia obszarowego (w tym płatności ONW), bez uszczerbku dla kar administracyjnych zgodnie z art. 19, w przypadku wniosków o przyznanie pomocy w ramach środków wsparcia obszarowego, jeżeli obszar zadeklarowany (zgłoszony) przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla tej grupy upraw. Definicja obszaru zatwierdzonego zawarta została w art. 2 ust. 1 pkt 23 lit. b rozporządzenia. W myśl tego przepisu, obszar zatwierdzony oznacza w przypadku środków wsparcia obszarowego obszar poletek lub działek zidentyfikowanych w drodze kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu. Zatem, gdy rolnik zgłasza do płatności ONW użytki rolne położone poza obszarami ONW, powierzchnia ta (powierzchnia zgłoszona) nie jest uznawana jako obszar zatwierdzony a płatność ONW może zostać przyznana do obszaru zatwierdzonego, o którym mowa powyżej. Treść art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 stanowi, że w przypadku, gdy różnica między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym przekracza 50%,
w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto, beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym
a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18. Skoro w sytuacji skarżącego - wykazana w ramach kontroli administracyjnej -procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną przekracza 50% (wynosi 89,44%), organ rolny zobligowany był do zastosowania art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 przez odmowę płatności i nałożenie kary administracyjnej. Sąd stwierdza, że wnioskujący o płatność ONW rolnik, podpisując oświadczenie
o znajomości zasad dotyczących przyznawania płatności, nie może powoływać się na brak wiedzy odnośnie zmiany tychże zasad (o wprowadzeniu sankcji) i obarczać za ten stan rzeczy organy rolne. Jako beneficjent pomocy, rolnik jest bowiem zobowiązany do złożenia wniosku zgodnego z obowiązującym - w danym momencie - prawem. Organ rolny nie ma zaś obowiązku indywidualnego informowania rolnika o zmianach prawa. Powyższego nie zmienia okoliczność, że organy ARiMR wydają w tym zakresie broszury i materiały informacyjne, publikując je np. na stronach internetowych Agencji. Zauważyć trzeba, że - zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 3 u.w.r.o.w. -
w postępowaniach o przyznanie płatności, organ administracji publicznej udziela stronom, na ich żądanie (podkreślenie Sądu), niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że zasada informowania, wyrażona w art. 9 K.p.a., uległa istotnemu ograniczeniu, gdyż stronom udziela się pouczeń jedynie na ich żądanie. Nie sposób uznać, że w sprawie naruszono zasadę określoną w art. 8 K.p.a. (zasadę zaufania), skoro ARiMR - w materiałach informacyjnych zamieszczonych na stronie internetowej Agencji - informowała rolników, że płatność ONW przyznawana jest rolnikowi, który prowadzi działalność rolniczą na obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami i deklaruje do płatności ONW działki rolne położone na tych obszarach, pozostające w jego posiadaniu w dniu [...] maja roku, w którym jest składany wniosek. Wykaz obszarów ONW zamieszczony jest na stronie internetowej Agencji oraz w kolumnie 9 Informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatności, która jest dołączona do wniosku spersonalizowanego. Wobec powyższego, nie można przyjąć, że rolnicy nie byli informowani przez ARiMR
o zasadach przyznawania płatności ONW na 2015 r. Skoro skarżący, co wykazano wyżej, świadomie zadeklarował do płatności użytki rolne nie objęte obszarem ONW (Sąd w tym zakresie nie dopatrzył się błędu, czy też zawinienia organów rolnych) a fakt ten stwierdzono dopiero w kontroli administracyjnej, brak było podstaw do odstąpienia od zastosowania w/w kary administracyjnej, na co zezwala art. 15 rozporządzenia nr 640/2014 oraz art. 64 rozporządzenia nr 1306/2013. Reasumując, Sąd stwierdził, że skarżona decyzja znajduje podstawy
w obowiązującym prawie oraz że działania organów rolnych - wbrew stanowisku strony skarżącej - czynią zadość zasadom procesowym wyrażonym w art. 6-16 K.p.a., zmodyfikowanym w art. 27 u.w.r.o.w.
Z tych wszystkich względów - stosownie do dyspozycji art. 151 u.p.p.s.a. - skargę należało oddalić w całości i orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło