IV SA/Po 838/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-02-01
Skład orzekający: Maciej Busz, Izabela Bąk-Marciniak, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych jest zasadna, gdy jedyną podstawą do ubiegania się o ten status jest odbycie kary pozbawienia wolności za uchylanie się od służby wojskowej z powodów religijnych, a nie działalność polityczna na rzecz niepodległości Polski?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie spełnił ustawowych przesłanek do potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Odbycie kary pozbawienia wolności za uchylanie się od służby wojskowej z powodów religijnych nie jest równoznaczne z działalnością na rzecz niepodległości Polski lub respektowania praw człowieka, co jest warunkiem koniecznym do uzyskania statusu.Stan faktyczny
Skarżący Z. S. ubiegał się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, powołując się na odbycie 20-miesięcznej kary pozbawienia wolności. Organ administracji odmówił przyznania statusu, uznając, że skazanie i uwięzienie nie było spowodowane działalnością polityczną, lecz uchylaniem się od służby wojskowej z powodów religijnych. Decyzja organu została utrzymana w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, twierdząc, że spełnił przesłanki ustawowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant ref. staż. Agata Pawlicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę
Sygn. akt IV SA/Po [...]
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 maja 2016r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2015, poz. 693), po rozpoznaniu wniosku Z. S., odmówił potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu organ wskazał, że zainteresowany złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Przesłanką formalną do wydania decyzji merytorycznej jest przedstawienie dowodów potwierdzających spełnienie warunków, o których mowa w art.2 lub art.3 oraz decyzji administracyjnej Prezesa IPN w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art.4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności. Wnioskodawca przedstawił decyzję Prezesa IPN z dnia 12.02.2016r. Szef Urzędu potwierdza status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych w przypadku, gdy przedstawiona przez wnioskodawcę okoliczność faktyczna spełnia przesłankę z art.2 lub art.3 ustawy o działaczach...., czyli prowadzenia przez co najmniej 12 miesięcy działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce lub represje w postaci pobytu w więzieniu lub w areszcie, zwolnienie z pracy, pozbawienie możliwości wykonywania zawodu itd. Związane z prowadzeniem takiej działalności. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza spełnienia przez zainteresowanego przesłanek opisanych w art.2 oraz art.3 ustawy o działaczach...
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. S. zarzucił, brak wnikliwego rozpoznania sprawy i zapoznania się przez organ z dokumentacją. Podniósł, że w 1975r. zapoczątkował działalność w ramach zorganizowanych struktur z nielegalnie działającą organizacją zwaną "Świadkowie Jehowy", która została zarejestrowana w 1989r. jako spółka z o.o. Od 1975r. prowadził pełnoczasową działalność polegającą na rozpowszechnianiu literatury i prowadzeniu na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości, suwerenności i respektowania politycznych i konstytucyjnych praw człowieka. Po odbyciu kary 20 miesięcy pozbawienia wolności został uznany "bohaterem czasów pokoju".
Decyzją z dnia 21 lipca 2016r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013r. poz. 267 z późn.zm.) oraz art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 31 maja 2016r. nr [...]
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ przytaczając treść przepisów art. 2, 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych stwierdził, że materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy nie potwierdza antykomunistycznej działalności strony lub doznania represji określonych w ww. ustawie. Także Instytut Pamięci Narodowej nie odnalazł żadnych dowodów potwierdzających prowadzenie działalności lub podleganie represjom w rozumieniu przepisów art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy. Podniesiona przez stronę okoliczność osadzenia w zakładzie karnym nie spełnia dyspozycji art. 3 pkt 1 lit. a ustawy, gdyż skazanie i uwięzienie nie było spowodowane działalnością na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, lecz związane z odmową pełnienia zasadniczej służby wojskowej było ukierunkowane na ochronę sfery osobistej, za jaką należy uznać zagadnienia związane z wolnością sumienia i wyznania. W opinii organu trudno uznać, że uwięzienie nastąpiło wskutek prowadzenia faktycznej działalności politycznej przeciwko systemowi politycznemu PRL, lub też na rzecz respektowania politycznych praw człowieka. Organ wziął pod uwagę także zgromadzone w sprawie postanowienia sądów powszechnych w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku Z. S. w przedmiocie stwierdzenia nieważności wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w K., w których stwierdzono, że skazanie strony wyrokiem nie zostało wydane z powodu działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Również dokumenty IPN nie potwierdzają statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej.
Z. S. w skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazał, że decyzja jest niezgodna z prawdą, prawem i stanem faktycznym. Dokumenty IPN w pełni potwierdzają spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art.2 i 3 ustawy z dnia 20 marca 2015r.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2015r. poz. 1311, dalej jako "P.p.s.a."), sąd uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a stwierdza jej nieważność gdy zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach.
Dokonując z urzędu oceny skarżonej decyzji, w zakresie tak określonej kognicji Sąd zważył, że nie zaistniały podstawy do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, zatem skarga podlegała oddaleniu.
Zaskarżoną decyzją z dnia 21 lipca 2016r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy w mocy własną decyzję z dnia 31 maja 2016r. o odmowie potwierdzenia Z. S. statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.
Przedmiot sporu w niniejszej sprawie stanowi to, czy skarżący spełnił ustawowe przesłanki dla wnioskowanego przez niego potwierdzenia statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych. Zdaniem skarżącego uzyskał ten status w czasie pobytu 20 miesięcy w zakładzie karnym. W ocenie organu natomiast zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza antykomunistycznej działalności skarżącego, w szczególności okoliczność osadzenia w zakładzie karnym nie spełnia dyspozycji art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z 20 marca 2015r. gdyż skazanie i uwięzienie nie było spowodowane działalnością na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Organ wskazał, że wnioskodawca był zobowiązany do stawienia się w dniu 27.04.1978r. do Jednostki Wojskowej Nr [...] w P. w celu odbycia 2-letniej zasadniczej służby wojskowej. Strona odesłała kartę powołania, zwolniła się z pracy, a następnie pozostawała w ukryciu do 17.12.1979r. Tego dnia nastąpiło zatrzymanie przez funkcjonariuszy MO na podstawie listu gończego. Następnie Wojskowy Sąd Garnizonowy w K. skazał Z. S. na karę 2 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolości na podstawie art.224 ust.3 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony PRL. Po zatrzymaniu, a także na rozprawie strona przedstawiła stanowisko, że nie zamierzała służyć w wojsku z uwagi na przekonania religijne, ponieważ obowiązek służby wojskowej koliduje z jej sumieniem i przynależnością do grupy wyznaniowej Świadków Jehowy.
Materialnoprawną podstawę orzekania organu administracji publicznej w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. poz. 693, dalej jako "ustawa").
Pojęcie "działacza opozycji antykomunistycznej" zdefiniowane zostało w art. 2 ww. ustawy, który stanowi, ze jest nim osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (ust. 1). Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (ust. 2).
Z kolei "osobą represjonowaną z powodów politycznych", zgodnie z art. 3 ww. ustawy jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989r.:
1) przebywała w:
a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,
b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz.U. Nr 29, poz. 154, z późn.zm.) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;
2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;
3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:
a) na skutek działania wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2014 r. poz. 1075), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,
b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,
c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,
d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,
e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,
f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;
4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.
W myśl art. 4 ustawy status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie:
1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 4 czerwca 1989 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i
2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi [...], iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4.
Powyższy status potwierdza się na wniosek działacza opozycji antykomunistycznej, osoby represjonowanej z powodów politycznych, wdowy lub wdowca po działaczu opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej z powodów politycznych lub innego członka rodziny zmarłego działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych (ust. 2). Do wniosku dołącza się: 1) dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3, oraz 2) decyzję administracyjną Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności (art. 5 ust. 3).
Po myśli ust. 4 art. 5 ww. ustawy, okresy represji z powodów politycznych, o których mowa w art. 3 pkt 1, 2 i 3 lit. c i f, zalicza się do okresów działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, o których mowa w art. 2 ust. 1.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych może nadto zwrócić się do:
- Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przekazanie informacji o treści zgromadzonych przez Instytut dokumentów dotyczących warunków, o których mowa w art. 2 i art. 3, oraz o przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów (art. 5 ust. 5),
- właściwej wojewódzkiej rady konsultacyjnej do spraw działaczy opozycji i osób represjonowanych o zaopiniowanie wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych (ust. 6).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 22 lutego 2016r. Z. S. zwrócił się do Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych z tytułu: "represji politycznych związanych z tytułu bycia Świadkiem Jehowy, osadzeniu w więzieniu, rozwiązania umowy o pracę, poszukiwania listem gończym". Do wniosku skarżący dołączył decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi [...] z dnia 12.02.2016r. nr [...], potwierdzająca stwierdzenie warunków, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji oraz dokumenty, w tym zgromadzone w IPN, mające potwierdzić zasadność wniosku i represje polityczne, których doświadczył.
Wśród zgromadzonych dokumentów znajdują się: list gończy, zaświadczenie zwolnienia z pracy, pismo Delegatury WSW z 14.07.1978r., akt oskarżenia o przestępstwo z art.224 ust.1 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. "o powszechnym obowiązku obrony PRL", wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego z 16 stycznia 1980r. skazujący Z. S. z art.224 ust.3 cytowanej wyżej ustawy na karę 2 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymującej w mocy decyzje tego organu z dnia 31 maja 2016r. Sąd zważył, że aczkolwiek uzasadnienie tych decyzji nie w pełni odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 7 i art. 8 K.p.a., jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy, to naruszenie przepisów postępowania nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Mimo bowiem zbytniej lakoniczności i ogólnikowości co do opisu ustalonego stanu faktycznego w sprawie i wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, zasadnie organ, na podstawie oceny zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że brak jest dostatecznych podstaw aby potwierdzić, że Z. S. posiada status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015r.
Niesporna w sprawie pozostaje okoliczność, iż skarżący przedłożył decyzję administracyjną Prezesa IPN – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi [...], zgodnie z która spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy. Nie jest to jednak warunek wystarczający dla wydania przez Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzji potwierdzającej jego status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Te bowiem okoliczności ustala organ na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę lub zgromadzonych dowodów, które potwierdzą spełnienie przez wnioskodawcę warunków określonych w art. 2 lub 3 ustawy.
Skarżący we wniosku oraz w toku postępowania konsekwentnie wywodzi, iż ubiega się o potwierdzenie statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych. W ocenie Sądu zasadnie jednak organ stwierdził, iż zgromadzony materiał dowodowy oraz twierdzenia skarżącego nie dają do tego podstaw. Organ administracji działa na podstawie prawa. Oznacza to, iż zgodnie z przepisem art. 5 ustawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, może w drodze decyzji administracyjnej w trybie cytowanej ustawy potwierdzić status odpowiednio "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych", wyłącznie osobom, spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę w art. 2 oraz 3 ustawy.
Stwierdzić przyjdzie, że zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności źródłowy, nie daje podstaw do stwierdzenia, aby skarżący którykolwiek z tych warunków spełnił.
Mając na uwadze stanowisko skarżącego, podkreślenia wymaga, iż brak w szczególności podstaw, aby uznać, że spełnia on warunek określony w art. 3 pkt 1 ustawy, bowiem aczkolwiek bezspornym jest, że przebywał w więzieniu na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w 16 stycznia 1980r. przez okres 20 miesięcy, jednakże z pewnością nie nastąpiło to: "za działalność na rzecz odzyskania przez [...] niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce". Zasadnie organ wywodzi, co nie budzi żadnych wątpliwości w świetle zgromadzonych dowodów, że skarżący został osadzony w więzieniu w związku z popełnieniem przestępstwa uchylania się od służby wojskowej w związku z przekonaniami religijnymi. Za tak określone przestępstwo w art.224 ust.1 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony PRL, skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. z dnia 16 stycznia 1980r. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. W toku późniejszego postępowania karnego postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2013r. sygn. akt [...] [...] Sąd Okręgowy w K. nie uwzględnił wniosku Z. S. w przedmiocie stwierdzenia nieważności wyroku byłego Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. z dnia 16 stycznia 1980r. sygn. akt Sg [...] w trybie przepisów ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (tekst Dz.U. z 2015r. poz. 1583 ze zm.). Jak wynika z treści uzasadnienia orzeczenia, skazanie Z. S. powyższym wyrokiem nie było związane z jego działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego i nie został wydane z powodu tej działalności. Zatem nie zostało stwierdzone, aby to przestępstwo związane było z jakąkolwiek działalnością antykomunistyczną, niepodległościową. Motywacją skarżącego było uchylenie się od służby wojskowej z powodów religijnych. Manifestowanie uczuć religijnych i krytyczny stosunek do panującego ówcześnie porządku politycznego nie jest tożsame z prowadzeniem działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Argumentacja skarżącego, że zostały spełnione wszystkie przesłanki z art.2 i 3 ustawy z dnia 20 marca 2015r. nie zmienia charakteru okoliczności tej sprawy.
Nie wynika również z akt sprawy, aby skarżący do służby wojskowej w ogóle został powołany z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy. Z pewnością nie zaistniały przesłanki określone w pkt 4. Odnośnie warunków określonych w art. 3 pkt 3 to w okolicznościach sprawy i w stosunku do zarzutów skarżącego rozważyć należałoby, czy zostało wykazane, że we wskazanym okresie znajdował się on w sytuacji określonej w lit. a czyli brał udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym na skutek działania wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2014 r. poz. 1075), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni.
Z analizy akt sprawy nie wynika, iżby ta przesłanka została przez skarżącego spełniona. Ponadto, sam skarżący nie twierdził, że w wyniku brutalnych zbrodniczych działań wobec osadzonych ze strony przedstawicieli władz doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło