IV SA/Gl 654/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] roku, odmówił przyznania K.Z. świadczenia wychowawczego na dziecko z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wskazał, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 1143,41 zł, a zatem przekroczył kryterium dochodowe wynoszące 800 zł. Podkreślił, że przy obliczaniu wysokości dochodu uwzględnił dotacje unijne przyznane skarżącej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2013 (płatność cukrowa i obszarowa). Organ podniósł, że dotacje te stanowiły część dochodu osiągniętego w roku bazowym. Wskazał, że zgodnie z art. 2 w związku z art. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 114 ze zm.) zostały one zakwalifikowane jako środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przede wszystkim wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Następnie organ podniósł, że do dochodu należy doliczyć dochody z tytułu otrzymywanych środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc. Organ wskazał, że w związku z tym dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie skarżącej w wysokości 1143,41 zł. przekroczył kryterium ustawowe, tj. 800 zł. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K.Z. podniosła zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., a także prawa materialnego tj. art. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, poprzez jego wykładnię polegającą na błędnym wyliczeniu dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę. W związku z tymi zarzutami wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, który dokonał nieprawidłowej wykładni art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, błędnie wyliczając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, bowiem dopłaty bezpośrednie do gospodarstw rolnych, tzw. jednolita płatność obszarowa oraz płatności uzupełniające do powierzchni niektórych upraw, pochodzące z budżetu Unii Europejskiej nie powinny być zaliczane do dochodów rolników. Podniosła, że dopłaty stanowią formę rekompensaty za zmniejszenie dochodów z tytułu prowadzenia gospodarstw rolnych po wejściu Polski do Unii Europejskiej, a więc są dochodami z gospodarstwa rolnego zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 poz. 593 ze zm.). Skarżąca wskazała, że do obliczania dochodu rolnika przyjmuje się dochód z 1 ha przeliczeniowego podanego przez GUS i kwota ta uwzględnia już tzw. dopłaty bezpośrednie wypłacane rolnikom. Podniosła że "sposób obliczania dochodu z gospodarstwa rolnego winien wyglądać następująco; ilość ha przeliczeniowych, wykazanych w zaświadczeniu, razy stawka ogłoszona przez Prezesa GUS, podzielić przez 12 miesięcy, podzielić przez ilość osób, równa się dochód na osobę w rodzinie". W związku z tym zarzuciła, że bezzasadne jest ponowne wliczanie do dochodu rodziny, kwoty wynikającej z tzw. dopłat bezpośrednich, skoro jest ona już zawarta w kwocie dochodu z 1 ha przeliczeniowego ogłoszonego przez GUS. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; - a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; - b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; - c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja organu odwoławczego oraz decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz w wyniku prawidłowej wykładni i zastosowania prawa materialnego. W przedmiotowej sprawie, w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej, organ odmówił przyznania jej prawa do świadczenia wychowawczego, wskazując w uzasadnieniu, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium ustawowe, tj. 800 zł i wyniósł 1143,41 zł. na osobę. Podkreślenia zatem wymagało, że warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz. 195), zwanej dalej ustawą. Na podstawie art. 5 ust. 3 tej ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 1 cytowanej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie – oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Natomiast w art. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 114 ze zm.) – wśród innych dochodów niepodlegających opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych – zostały wymienione środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc. W związku z treścią powyższego przepisu, bezpodstawny jest zarzut skargi, według którego, dopłaty bezpośrednie do gospodarstw rolnych, tzw. jednolita płatność obszarowa oraz płatności uzupełniające do powierzchni niektórych upraw, pochodzące z budżetu Unii Europejskiej nie powinny być zaliczane do dochodów rolników. Cytowany przepis nie pozostawia bowiem wątpliwości co do tego, że środki te stanowią dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, mającej zastosowanie z mocy art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Nie ma przy tym znaczenia przekonanie zawarte w skardze, według którego dopłaty bezpośrednie do gospodarstw rolnych, stanowią formę rekompensaty za zmniejszenie dochodów z tytułu prowadzenia gospodarstw rolnych po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Jak już bowiem była o tym mowa wyżej - przytoczony przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że środki te stanowią dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dochód ten podlega zatem uwzględnieniu przy obliczaniu dochodu rodziny, obok dochodu ustalonego zgodnie z cytowanym w skardze art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Wynika to wprost z treści przepisów tej ustawy. Natomiast całkowicie pozbawione podstaw prawnych są argumenty skargi sprowadzające się do tego, że kwoty wynikające z tzw. dopłat bezpośrednich są już zawarte w kwocie dochodu z 1 ha przeliczeniowego ogłoszonego przez GUS. Wymienione wyżej przepisy nie zawierają żadnych unormowań, które mogłyby stanowić podstawę do przyjęcia takiej oceny. W podsumowaniu podnieść zatem należało, że prawidłowe było ustalenie organów, iż dochód skarżącej w roku 2014 przekroczył określone w ustawie kryterium dochodowe, a to prowadzi do wniosku, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia są prawidłowe. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić więc należało, że przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania ani też prawa materialnego. Wobec tego brak było podstaw do uwzględnienia skargi i zgodnie z art. 151 P.p.s.a., podlegała ona oddaleniu.