II SA/Rz 848/16
WyrokWSA w Rzeszowie2017-02-02
Skład orzekający: WSA Maciej Kobak, WSA Krystyna Józefczyk, WSA Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania dotacji na podjęcie działalności gospodarczej, powołując się na wewnętrzne zasady urzędu, które wprowadzają wymogi surowsze niż te określone w przepisach powszechnie obowiązującego prawa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić przyznania dotacji na podjęcie działalności gospodarczej, powołując się na wewnętrzne zasady urzędu, które wprowadzają wymogi surowsze niż te określone w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Takie działanie narusza prawo, ponieważ przepisy prawa materialnego i postępowania nie przewidują możliwości wprowadzania dodatkowych obostrzeń w aktach wewnętrznych. Organ powinien rozstrzygnąć wniosek w oparciu o przepisy ustawy i rozporządzenia, a w przypadku uznania administracyjnego, transparentnie uzasadnić, dlaczego interes publiczny przeważa nad interesem wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie dotacji na podjęcie działalności gospodarczej w zakresie przewozu taksówkami. Organ odmówił przyznania dotacji, powołując się na wewnętrzne zasady urzędu, które wymagały posiadania prawa jazdy od minimum 2 lat, podczas gdy skarżący posiadał je od 2 miesięcy. Organ argumentował również analizą efektywności dotacji w poprzednich latach oraz młodym wiekiem skarżącego i brakiem doświadczenia zawodowego. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a po bezskutecznym wezwaniu wniósł skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności oraz że zaskarżona czynność nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, a także zasądził od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Maciej Kobak /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Ewa Partyka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi R. M. na czynność Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji na podjęcie działalności gospodarczej I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. stwierdza, że zaskarżona czynność nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego R. M. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia 26 lutego 2016 roku R. M. (dalej w skrócie: "skarżący"), działając na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 149 ze zm.; dalej w skrócie: "pzrp") zwrócił się do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy o przyznanie ze środków Funduszu Pracy, jednorazowo, środków na podjęcie działalności gospodarczej w wysokości 22.000,00 zł., wskazując symbol podklasy działalności gospodarczej określony zgodnie z PKD: 4932Z – "taxi osobowe".
Pismem z dnia 24 marca 2016 roku, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy (dalej w skrócie: "Dyrektor PUP") poinformował skarżącego, że jego wniosek rozpatrzono odmownie. Uzasadniając swoje stanowisko organ podał, że skarżący w chwili złożenia wniosku posiadał prawo jazdy kategorii B z uprawnieniami od dnia 22 grudnia 2015 roku,
a więc posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami od dwóch miesięcy.
Z obowiązujących w urzędzie "Zasad przyznawania jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej na własny rachunek"; wprowadzonych Zarządzeniem nr [...] Dyrektora PUP z dnia [...] stycznia 2016 roku, wynika natomiast, że dofinansowanie zakupu samochodu osobowego obwarowane jest między innymi wymogiem posiadania prawa jazdy przez minimum 2 lata. Jak wyjaśnił organ rygor ów, uzasadnia konieczność zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa pasażerom. Końcowo organ wyjaśnił, że "uwzględniając racjonalność wydatkowania środków na aktywne formy pomocy przeznaczonej dla bezrobotnych w dyspozycji tut. Urzędu informujemy, że wniosek został rozpatrzony odmownie."
Pismo doręczono skarżącemu w dniu 5 kwietnia 2016 roku. W dniu 21 kwietnia 2016 roku wezwał on organ do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący wyjaśnił, że zasady, tryb i warunki przyznania bezrobotnemu jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej reguluje art. 46 ust. 2 pzpr oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 kwietnia 2012 r.
w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej. Rozporządzenie szczegółowo określa wymogi, jakie powinien spełnić bezrobotny ubiegając się o te środki. Skarżący stwierdził, iż wszystkie te wymogi spełnił, natomiast organ, w oparciu o akt wewnętrzny, niebędący źródłem prawa, odmówił mu ich przyznania. Zdaniem skarżącego, wprowadzenie wymogu posiadania prawo jazdy przez minimum 2 miesiące jest dyskryminujące i nieracjonalne. Wystarczającym dowodem zapewnienia bezpieczeństwa pasażerom jest sam fakt posiadania uprawnień do kierowania pojazdami. Wskazał również, że domagał się przyznania środków, nie tylko na samochód, ale również na kasę fiskalną, SB radio, antenę i nawigację samochodową. Z jakich przyczyn odmówiono mu przyznania środków w tym zakresie, organ nie wyjaśnił.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 roku, nr [...] Dyrektor PUP
w [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
W uzasadnieniu podał, że:
- analiza efektywności przyznanych dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej w zakresie przewozu taksówkami w latach 2013-2014 wykazała, że nie istnieją sprzyjające warunki do funkcjonowania przez przedsiębiorcę w tej dziedzinie gospodarczej; 20 z 30 bezrobotnych, którzy w tym okresie otrzymali dotację, po 12 miesiącach prowadzenia działalności, zawiesiło ją bądź zlikwidowało;
- racjonalność wydatkowania środków publicznych wymaga od organów przyznawania dotacji rozsądnie, osobom mają umiejętności zawodowe
i doświadczenie, co pozwoli im utrzymać się na rynku pracy, gdyż brak zapotrzebowania na ich usługi na rynku, przesądza o utracie miejsca pracy;
- wprowadzony w § 3 ust. 2 lit. a Zarządzenia wymóg posiadania uprawnień do prowadzenia pojazdów przez co najmniej 2 lata jest konsekwencją postanowień § 2 lit. d, który stanowi, że organ dokonując oceny planowanej działalności gospodarczej w aspekcie możliwości jej prowadzenia przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy, kieruje się przygotowaniem merytorycznym bezrobotnego do samodzielnego prowadzenia działalności (kursy, szkolenia, wykształcenie, doświadczenie zawodowe);
- posiadanie prawa jazdy przez osobę ubiegającą się o dotację przez minimum 2 lata daje większą gwarancję bezpiecznej jazdy, niż osoba która dopiero co je uzyskała, a to z kolei, jak wskazuje doświadczenie życiowe, gwarantuje że powierzając środki finansowe takiej osobie na zakup narzędzia pracy, zostanie osiągnięty cel, jakim jest utrzymanie miejsca pracy. Młody wiek skarżącego – 19 lat, wykształcenie – gimnazjum, brak doświadczenia zawodowego – nigdy nie pracował, a w szczególności brak praktyki w prowadzeniu pojazdów, uniemożliwia przyznanie dotacji na rozpoczęcie prowadzenia działalności w zakresie przewozu osób taksówkami.
Skarżący otrzymał pismo w dniu 9 maja 2016 roku. W dniu 1 czerwca 2016 roku wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, na akt Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2016 roku, w imieniu którego działał Dyrektor PUP w [...], polegającą na odmowie przyznania dotacji na podjęcie działalności gospodarczej. Skarżący wywiódł, że wskazane przez organ okoliczności przesądzające o negatywnym rozpoznaniu jego wniosku o dotacje są dyskryminujące. Młody wiek, brak doświadczenia zawodowego, czy wykształcenia nie mogą stanowić o odmowie przyznania dotacji, jeżeli przepisy prawa nie ustanawiają w tym zakresie obostrzeń dla wykonywania zawodu taksówkarza. Skarżący powtórzył, że wniosek obejmował, poza dofinansowaniem samochodu również zakup wyposażenia. Odmowa przyznania środków na ten cel nie została uzasadniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że kwestia przyznania lub odmowy bezrobotnemu środków na podjęcie działalności gospodarczej wynika
z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Podstawą prawną do przyznania takiego dofinansowania jest bowiem art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz § 7 rozporządzenia z 23 kwietnia 2012r. Rozstrzygnięcie w tym zakresie dotyczy uprawnienia polegającego na przyznaniu środków finansowych bezrobotnemu zamierzającemu podjąć działalność gospodarczą, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej oraz konsultacji
i doradztwa związanych z podjęciem tej działalności. Pomoc tego rodzaju ma charakter publiczny, ponieważ – jako jeden z instrumentów rynku pracy wspierających podstawowe usługi tegoż rynku - jest przyznawana przez organ administracji publicznej w sprawie skierowanej do podmiotu niebędącego organem administracji publicznej. Rozstrzygnięcie podejmowane jest natomiast w sprawie indywidualnej, gdyż przyznanie lub odmowa przyznania jednorazowego dofinansowania dotyczy konkretnego bezrobotnego, który na podstawie § 6 ust. 1 rozporządzenia z 2012 r. złożył stosowny wniosek.
Należy jednocześnie podkreślić, że sprawy dotyczące dofinansowania podjęcia przez bezrobotnego działalności gospodarczej ze środków Funduszu Pracy nie są załatwiane w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego,
a zatem ich konkretyzacja nie wymaga formy decyzji administracyjnej. Wskazują na to przede wszystkim przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej
z dnia 23 kwietnia 2012 r., które statuują odrębną procedurę przyznawania i odmowy przyznawania środków z Funduszu Pracy. Bezrobotny składa bowiem wniosek
o ustalonej treści wraz z oświadczeniami. Wniosek taki podlega ocenie i jest podstawą do zawarcia w umowy cywilnoprawnej. Podstawą przyznania dofinansowania jest zawarta umowa. W § 7 ust. 3 rozporządzenia z 2012 r. wyraźnie wskazano, że o odmowie lub uwzględnieniu wniosku starosta powiadamia bezrobotnego w formie pisemnej, w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. Przepis ten wskazuje również na dodatkowy element, jaki powinno zawierać powiadomienie o odmowie uwzględnienia wniosku - jest nim podanie przyczyny odmowy. Prawodawca nie przewidział zatem formy decyzji administracyjnej, jako sposobu zakończenia sprawy o odmowie przyznania dofinansowania, ale określił, że wnioskodawca otrzymuje jedynie pisemne powiadomienie o odmowie, w którym podaje się przyczyny odmowy.
Stanowisko powyższe ma także oparcie w treści art. 9 ust. 1 pkt 14 ustawy
o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepis ten określa, w jakich sprawach z zakresu opisanego przez ww. ustawę starosta wydaje decyzje administracyjne. Wedle jego brzmienia starosta wydaje decyzje w sprawach:
1. uznania lub odmowy uznania danej osoby za bezrobotną oraz utraty statusu bezrobotnego, 2. przyznania, odmowy przyznania, wstrzymania lub wznowienia wypłaty oraz utraty lub pozbawienia prawa do zasiłku, stypendium i innych finansowanych z Funduszu Pracy świadczeń niewynikających z zawartych umów,
3. obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, stypendium, innych nienależnie pobranych świadczeń lub kosztów szkolenia i przygotowania zawodowego dorosłych finansowanych z Funduszu Pracy, 4. odroczenia terminu spłaty, rozłożenia na raty lub umorzenia części albo całości nienależnie pobranego świadczenia udzielonego z Funduszu Pracy, należności z tytułu zwrotu refundacji lub przyznanych jednorazowo środków, o których mowa w art. 46, oraz innych świadczeń finansowanych z Funduszu Pracy, o których mowa w art. 76 ust. 7a.
Powyższy katalog ma charakter zamknięty, a wiec w innych sprawach starosta nie wydaje decyzji.
Okoliczność, że pismo informujące wnioskodawcę o odmowie przyznania dofinansowania nie posiada cech decyzji administracyjnej nie oznacza jednak, że nie podlega kontroli sądu administracyjnego, gdyż zawiera wszystkie elementy wymagane do uznania go za akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - wyrok NSA z 24 stycznia 2012r., sygn. akt I OSK 1736/11, wyrok WSA w Warszawie z 24 maja 2011r., sygn. akt II SA/Wa 270/11, wyrok WSA w Poznaniu z 22 listopada 2013r., sygn. akt II SAB/Po 56/13).
Na gruncie niniejszej sprawy aktem takim jest pismo działającego
z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], Dyrektora PUP w [...] z dnia [...] marca 2016, którym odmówiono przyznania dotacji na podjęcie działalności gospodarczej. Został on wydany w indywidualnej sprawie i skierowany do oznaczonej osoby – wnioskodawcy R. M., dotyczy uprawnienia podmiotu – możliwości uzyskania dofinansowania, określonego w przepisach art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 2015r. poz. 149 ze zm.; dalej w skrócie: "upz") oraz § 6 i 7 rozporządzenia z dnia 17 kwietnia 2012 r., zaś sam akt ma charakter publiczny, gdyż rozstrzygnięcie o odmowie dofinansowania podjęcia działalności gospodarczej podejmuje organ administracji publicznej. Taka informacja jest czynnością upoważnionego organu o charakterze władczym i jednostronnym, opartą na wyraźnej podstawie prawnej, zawierającą rozstrzygnięcie polegające na przyznaniu bądź odmowie – jak w tym przypadku - przyznania indywidualnie określonemu podmiotowi uprawnień wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie stanowi ono zadysponowanie funduszami publicznymi w stosunku do obywateli. Dlatego też nie jest to jedynie informacja, lecz jednostronne władcze rozstrzygnięcie w sprawie przyznania określonego uprawnienia wydane w indywidualnej sprawie - por. wspomniany już wyrok WSA w Warszawie z 24 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 270/11.
Odnosząc się do formalnej dopuszczalności skargi należy również wskazać, że stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku aktów lub czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). Wskazane powyżej warunki formalne do rozpoznania skargi na zaskarżony akt zostały spełnione, gdyż wniesienie skargi R. M. poprzedził złożeniem do Prezydenta Miasta [...] pisma
z dnia 19 kwietnia 2016 roku o intytulacji: "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". Wezwanie wpłynęło do organu w dniu 21 kwietnia 2016 roku, odpowiedź na wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 9 maja 2016 roku, a skargę wniesiono
w dniu 1 czerwca 2016 roku. Termin do wniesienia skargi, o jakim mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a. został więc zachowany.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu wskazać należy, iż – jak już podkreślono wyżej - został on wydany na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy upz, stosownie do którego starosta z Funduszu Pracy może przyznać bezrobotnemu jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa związane z podjęciem tej działalności, w wysokości określonej w umowie, nie wyższej jednak niż 6-krotnej wysokości przeciętnego wynagrodzenia, a w przypadku gdy działalność jest podejmowana na zasadach określonych dla spółdzielni socjalnych, wysokość przyznanych bezrobotnemu środków nie może przekraczać 4-krotnego przeciętnego wynagrodzenia na jednego członka założyciela spółdzielni oraz 3-krotnego przeciętnego wynagrodzenia na jednego członka przystępującego do spółdzielni socjalnej po jej założeniu. Szczegółowe warunki oraz tryb przyznawania tych środków określa wydane na podstawie sformułowanego w art. 46 ust. 6 upz upoważnienia, rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 kwietnia 2012 r. w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej (Dz. U. 2015r. poz. 1041; dalej w skrócie: "rozporządzenie"). W § 6 ust. 2, 3 i 4 szczegółowo określono wymogi formalne, jakie powinien spełniać wniosek. Wniosek może być przez starostę uwzględniony w przypadku, gdy bezrobotny: 1) spełnia łącznie warunki, o których mowa w § 6 ust. 3 i 4, złożył kompletny i prawidłowo sporządzony wniosek, a starosta dysponuje środkami na jego sfinansowanie; 2) w okresie 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień złożenia wniosku: a) nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie oraz udziału w działaniach w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o którym mowa w art. 62a ustawy, b) nie przerwał z własnej winy szkolenia, stażu, realizacji indywidualnego planu działania, udziału w działaniach w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o którym mowa w art. 62a ustawy, wykonywania prac społecznie użytecznych lub innej formy pomocy określonej w ustawie, c) po skierowaniu podjął szkolenie, przygotowanie zawodowe dorosłych, staż, prace społecznie użyteczne lub inną formę pomocy określoną w ustawie. O uwzględnieniu lub odmowie uwzględnienia wniosku o dofinansowanie starosta powiadamia bezrobotnego, w formie pisemnej, w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. W przypadku nieuwzględnienia wniosku starosta podaje przyczynę odmowy - § 7 ust. 3 rozporządzenia.
Analizując powołane przepisy należy przyjąć, że prawodawca z jednej strony sformułował pewne wymogi formalne, bez spełnienia których przyznanie świadczenia bezrobotnemu nie jest możliwe – wymogi dotyczące wniosku oraz wymogi dotyczące aktywności i inicjatywy w pozyskiwaniu zatrudnienia i podnoszenia swoich kwalifikacji zawodowych - z drugiej strony natomiast, prawodawca pozostawił organowi rozstrzygnięcie wniosku w zakresie uznania administracyjnego. W sprawie bezsporne jest, że skarżący wymogi formalne wniosku spełnił.
Rozstrzygając wniosek skarżącego organ powinien działać w granicach uznania administracyjnego, co nie oznacza, że jest uprawniony działać zupełnie swobodnie. Wydając decyzję uznaniową organ zobowiązany jest wyjaśnić, z jakiego powodu interes wnioskującego wyrażający się w uzyskaniu świadczenia, powinien ustąpić interesowi publicznemu, który z kolei urealnia się w odmowie przyznania tego świadczenia. Podjęte przez organ rozstrzygnięcie, zawarte w kwestionowanym akcie, wymogu tego nie realizuje. Merytoryczną ocenę aktu należy poprzedzić uwagą wstępną, że Sąd nie bada tej kwestii przy uwzględnieniu odpowiedzi, jakiej organ udzielił na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zauważyć trzeba, że organ
w tej odpowiedzi zawarł dużo szerszą argumentację swojego stanowiska, powołując się przede wszystkim na argumenty nowe, niezwarte w treści zaskarżonego aktu. Rolą odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest uzupełnianie podważonego aktu, czy szukanie dla niego nowej argumentacji prawnej. Odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa sprowadza się do odpowiedzi na argumenty zawarte w wezwaniu. Jeżeli ustosunkowując się do wezwania organ dojdzie do przekonania, że objęty nim akt był niekompletny w przestrzeni argumentów prawnych, powołanych podstaw, czy ustaleń, powinien wezwanie uwzględnić.
Sąd zgadza się z zarzutem skargi, że podstawą odmowy uwzględnienia jego wniosku nie może być przepis wewnętrzny, niebędący źródłem prawa. Warunki i tryb przyznawania świadczenia jednorazowego bezrobotnemu na rozpoczęcie działalności gospodarczej określają przepisy upz i rozporządzenia. Nie ma żadnego upoważnienia ustawowego, które pozwalałoby na wprowadzenie dodatkowych wymogów/obostrzeń poprzez wydanie przepisów wewnętrznych. Wprowadzone zarządzeniem Dyrektora PUP z dnia [...] stycznia 2016 roku, nr [...] "Zasady przyznawania jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej na własny rachunek obowiązujące w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...]",
w zakresie, w jakim ograniczają możliwość skorzystania ze świadczenia skarżącemu, są wadliwe. Jak wynika z powołanego przez organ § 3 ust. 2 lit. a "Zasad" wnioskowane świadczenie jednorazowe można przeznaczyć na zakup: "samochodu osobowego do wysokości 80% przyznanych środków w sytuacji, gdy wykorzystanie samochodu osobowego pozostaje w bezpośrednim związku z profilem i rodzajem podejmowanej działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem § 4 lit. b (zakup pojazdu na potrzeby krajowego i międzynarodowego transportu drogowego towarów) /np. szkoła nauki jazdy, przewóz taksówkami – warunek posiadania prawo jazdy min. 2 lata/." Z treści powołanej jednostki redakcyjnej tekstu "Zasad" wynika, że skarżący jak najbardziej kwalifikowałby się do przyznania wnioskowanego świadczenia, albowiem zakupiony samochód byłby wykorzystywany do prowadzenia działalności taksówkarskiej. Podstawę negatywnej weryfikacji wniosku skarżącego jest zastrzeżenie, które zostało uczynione w nawiasie i w dodatku jako przykład. Abstrahując więc od samej zasady systemowej, że ograniczanie praw obywateli może nastąpić wyłącznie w ustawie, wskazać trzeba, że przyjęte w "Zasadach" rozwiązanie konstrukcji § 3 ust. 2 lit. a, z uwagi na swą wadliwość, nie może stanowić podstawy jakichkolwiek rozstrzygnięć. Każde rozwiązanie normatywne, nawet to
o charakterze wewnętrznym (tzw. res internae), bez względu na zakres obowiązywania, musi cechować się jednoznacznością treści, tak aby rekonstruowany w oparciu o nie wzór postępowania był precyzyjny, tak podmiotowo, jak
i przedmiotowo. Wymogu tego nie spełnia konstrukcja, która wprowadza ogólną regułę wolnościową, pozytywnie rozstrzygającą o sytuacji prawnej obywatela,
z jednoczesnym zastrzeżeniem wyjątków negatywnych, które ustanowiono, zamykając dekretującą je formułę językową w nawias z "etykietą", iż konfiguracje faktyczne, które ją wyrażają, mają charakter przykładowy.
Sąd nie dostrzega również możliwości potraktowania wprowadzonych "Zasad", jako sui generis instrukcji, przy wykorzystaniu której organ dokonuje walidacji projektowanego rozstrzygnięcia, tak aby mieściło się ono w ramach uznania administracyjnego. Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o art. 46 ust 1 pkt 2 upz organ powinien zweryfikować spełnienie formalnych wymogów przez wnioskodawcę, i w przypadku konkluzji pozytywnej, wydać rozstrzygnięcie. Projektowanie rozstrzygnięcia na podstawie uznania administracyjnego, nakłada na organ obowiązek szczególnej wnikliwości i transparentności, którego realizacja powinna urzeczywistniać się w motywach podjętego rozstrzygnięcia, ujawnionych w pisemnej odmowie udzielenia świadczenia. Jak już wyżej wskazano, chodzi o wskazanie powódów, dla których interes indywidualny wnioskodawcy musiał ustąpić wartościom reprezentowanym przez interes publiczny. W analizowanej sprawie organ podjął próbę uzasadnienia swojego stanowiska z powołaniem się na argument, że posiadanie prawa jazdy przez okres minimum dwóch lat, będzie stanowiło gwarancję, że przewożeni przez skarżącego pasażerowie będą bezpieczniejsi, gdyż będzie on już posiadał odpowiednie doświadczenie. Pomijając fakt, że tak sformułowane zastrzeżenie oczekiwanych gwarancji wcale dawać nie musi, w ocenie Sądu, organ mógł powołać się na takie argumenty i oceny wyłącznie o tyle, o ile nie są one surowsze od wymagań wprowadzonych w obowiązujących przepisach prawa. Wydając swoje rozstrzygnięcie organ tę kwestię pominął, zwalniając się z takiego działania, poprzez odwołanie do treści ustanowionych "Zasad". Z uwagi na ich wadliwość, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ będzie zobowiązany tę kwestię wyjaśnić, a więc ustalić, jakie wymogi wobec prowadzenia działalności taksówkarskiej przewidują przepisy prawa, i czy skarżący je spełnia. Określając wymagania, których spełnienie jest niezbędne do uzyskania licencji na prowadzenie taksówek, ustawodawca ustalił pewien poziom weryfikacji kandydata, po którego przejściu, należy przyjąć, że pasażerowie będą bezpieczni. Wprowadzenie odmiennych, ostrzejszych wymogów wobec osób, które ubiegają się o jednorazowe świadczenia na rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej – przewóz osób taksówką, z powołaniem się na konieczność zagwarantowania bezpieczeństwa pasażerów, byłoby niczym nieuzasadnionym ograniczeniem praw takich osób.
W istocie sprowadzałoby się to do przyjęcia, że osoby te, wyłącznie z tego powodu, że ubiegają się o świadczenie z Funduszu Pracy, zobowiązane są spełnić wyższe standardy prawne w celu rozpoczęcia działalności taksówkarskiej, od osób które
z takiego świadczenia korzystać nie muszą. Kwestię tę, organ będzie musiał rozważyć przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Uwzględniając powołane fakty i oceny Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżony akt narusza art. 46 ust. 1 pkt 2 upz poprzez wydanie rozstrzygnięcia, które nie spełnia wymogów stawianych wobec władczych działań organów administracji publicznej podejmowanych w ramach uznania administracyjnego. Organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych w sprawie
i w konsekwencji nie wyjaśnił w sposób prawidłowy i pełny, z jakich przyczyn negatywnie rozpatrzył wniosek skarżącego.
Wyrok wydano na podstawie art. 146 i 152 § 1 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło