I SA/Sz 1228/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-02-02
Skład orzekający: Anna Sokołowska, Bolesław Stachura, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły i obliczyły procentowe zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej z powodu przekroczenia dopuszczalnych dawek nawożenia azotem, a także czy uzasadnienie decyzji było wystarczająco szczegółowe?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ organy nie wykazały w sposób należyty i zrozumiały sposobu wyliczenia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie przekroczenia norm nawożenia azotem oraz procentowego zmniejszenia płatności. Brak szczegółowego uzasadnienia faktycznego i prawnego uniemożliwił kontrolę legalności decyzji i prawidłowości dokonanych obliczeń.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Po przeprowadzonej kontroli gospodarstwa, organy ARiMR stwierdziły nieprawidłowości w realizacji planu nawozowego, polegające na przekroczeniu dopuszczalnych dawek azotu. W konsekwencji, przyznano skarżącemu płatność w pomniejszonej wysokości. Skarżący wniósł odwołanie, a następnie skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania (brak wszechstronnej oceny dowodów, nieustalenie stanu faktycznego) oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących obliczania procentowego zmniejszenia płatności.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Zasądzono od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2015 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 czerwca 2016 r., nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego J. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...], z dnia [...]r. nr [...] w sprawie przyznania J. K. płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 11 czerwca 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w M., wpłynął wniosek J. K. (zw. dalej: Wnioskodawcą, Stroną, Skarżącym) o przyznanie piątej płatności rolnośrodowiskowej, w którym Wnioskodawca do przyznania płatności za realizację pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone w wariancie 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania, zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni [...]ha.
W dniu 31 lipca 2015 r. Wnioskodawca złożył oświadczenie z informacją
o realizacji zobowiązania w pakiecie 8. Ochrony gleb i wód oraz prośbą o kontrolę gospodarstwa.
W dniach 8-14 stycznia 2016 r. w gospodarstwie Wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę na miejscu, w związku z realizowanym Programem rolnośrodowiskowym. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzony został raport, do którego załączniki stanowią szkice z pomiaru poszczególnych działek rolnych z oznaczeniem miejsc wykonania fotografii terenu oraz dokumentacja fotograficzna.
W dniu 26 lutego 2016 r. Wnioskodawca, który odmówił podpisania raportu
w dniu zakończenia kontroli, wniósł umotywowane zastrzeżenia do jej wyników,
w których wskazał na należycie zastosowany na działce [...] płodozmian roślin
w okresie 5 lat realizacji Programu oraz nieprawdziwy wniosek kontroli - o braku planu nawozowego. Zdaniem Wnioskodawcy, ustalone przez kontrolę przekroczenie maksymalnych dawek nawożenia było wynikiem niewłaściwych pomiarów działek, co winno skutkować ponowną kontrolą gruntów w okresie wiosennym.
Pismem z dnia 11 marca 2016 r., Wykonawca kontroli, udzielił odpowiedzi na zastrzeżenia, wskazując na korektę raportu z kontroli, polegającą na wykreśleniu nieprawidłowości [...] dla działki [...]. Co do pozostałych wątpliwości związanych ze stwierdzoną powierzchnią działek i nieprawidłową realizacją planu nawozowego, raport pozostawiono w niezmienionej formie.
Ze znajdującej się w aktach sprawy notatki inspektorów przeprowadzających kontrolę wynika, że w kontroli stwierdzono przekroczenie zastosowanych dawek azotu w stosunku do zaleconych w planie nawozowym, dla ustalenia których okoliczność maksymalnej dawki azotu w ilości 150 kg/ha gruntów ornych i 10% tolerancji, jest bez znaczenia.
Ustosunkowując się do wyników pomiaru działek rolnych, inspektorzy wskazali na wykorzystanie odbiornika GPS i wpływ naturalnych granic działek na określenie granicy upraw oraz okoliczność uczestniczenia Wnioskodawcy w tych czynnościach (w szczególności na działkach z powierzchnią stwierdzoną mniejszą od deklaracji).
Wnioskodawca, w odpowiedzi na ww. wyjaśnienia, ponowił informację
o nieprzekroczeniu na działkach z kodem S3 (brak realizacji planu nawozowego) stosowania nawozów w ilości przekraczającej zalecane dawki o 10%, co winno uczynić podstawę do odstąpienia od ww. nieprawidłowości.
W piśmie nr [...]z dnia [...]r., zastrzeżenia nie zostały uwzględnione.
W dniu 12 kwietnia 2016 r. do Biura Powiatowego Agencji w D., wpłynęło oświadczenie, w którym Wnioskodawca poinformował o "przeoczeniu w zapisie prawidłowych dawek przez doradcę rolnośrodowiskowego sporządzającego Plan nawozowy" i braku świadomości o ich przekroczeniu.
W dniu [...]r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, w której przyznał Wnioskodawcy wsparcie w pomniejszonej wysokości: [...] zł za realizację wariantu 1.1.( zrównoważony sposób gospodarowania).
Jak wskazał organ I instancji, na powyższe rozstrzygnięcie wpływ miały nieprawidłowości ustalone podczas kontroli gospodarstwa, związane z nieprawidłowo realizowanym planem nawozowym na działkach rolnych: [...], w wyniku których organ obowiązany był obniżyć płatność o 84,8811% ([...]zł).
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Wnioskodawca w dniu 16 czerwca 2016 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym ponownie zwrócił uwagę na błędy doradcy sporządzającego plan nawozowy i ich wpływ na późniejszą jego realizację oraz zaproponował zmniejszenie płatności o 20%.
Pismem z dnia 15 lipca 2016 r. Wnioskodawca ponowił prośbę, załączając umowę dzierżawy, dowody na zobowiązania finansowe i odpis skrócony aktu zgonu M. T.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji utrzymując w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...], nakreślił ramy prawne sprawy. Powołując treść § 5 ust. 2 oraz § 4 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (zw. dalej: PRS 2013) organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że dla 10 działek rolnych o identyfikatorach [...], Wnioskodawca przekroczył dawki nawożenia azotem, określone w planie nawozowym sporządzonym dla gospodarstwa na
2015 r.
Wnioskodawca dla uprawianych w plonie głównym roślin ozimych, wysianych do gruntu w poprzedzającym 2014 r., jak i pszenicy jarej i traw, zastosował nawozy
w ilościach wpływających na przekroczenie zalecanych dawek nawożenia azotem, do obliczenia których Agencja obowiązana była uwzględnić poziom azotu występujący w każdym z zastosowanych środków. Ich suma, w przeliczeniu na hektar działki rolnej i ich całe powierzchnie, przekroczyła dawki zalecone w planie nawozowym, wpływając na obowiązek organu I instancji do zmniejszenia płatności
w sposób określony w § 38 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia.
Zdaniem organu odwoławczego, sposób ustalenia nieprawidłowości dot. przekroczenia nawożenia, w którym wykorzystano informacje z Rejestru działalności rolnośrodowiskowej prowadzonego przez Wnioskodawcę o rodzaju i ilości zastosowanych nawozów oraz Planu nawozowego, był prawidłowy.
Jak wskazał organ odwoławczy, kluczową informację dla wyniku sprawy stanowiła ilość zastosowanych środków na poszczególnych działkach rolnych dla roślin uprawianych w plonie głównym (w tym pod nawożenie przedsiewne), która dla działek rolnych [...] była za wysoka, dla spełnienia wymogu należytego realizowania Planu nawozowego, w którym nawożenie azotem zakładało mniejsze ilości tego składnika w nawożeniu, niż faktycznie zastosowane.
Organ odwoławczy wskazał, iż odstąpienie od całkowitego pomniejszenia płatności bądź jego skorygowanie do 20% zaproponowanych przez Wnioskodawcę jest niemożliwe, z uwagi na brzmienie przepisu § 38 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia PRS 2013. W takich okolicznościach sprawy, gdy wątpliwości nie budzi okoliczność, że na części gruntów gospodarstwa, nawożenie zostało wykonane w stopniu przekraczającym zaplanowane dawki, organ I instancji obowiązany był obniżyć płatność o 84,8811 %.
Organ odwoławczy podkreślił, że płatność rolnośrodowiskowa za realizację pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone, przysługuje do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne z uprawami z załącznika nr 4 do rozporządzenia PRS 2013, ust. 1. Wszystkie z upraw utrzymywanych przez Wnioskodawcę w 2015 r. w plonie głównym na ww. działkach rolnych, znajdują się w załączniku do rozporządzenia, zatem co do ich obszaru i nawożenia w całym cyklu uprawy, począwszy od siewu i kończąc na zbiorze, Agencja wykonała obliczenia i sprawdzenia zastosowanych dawek nawożenia z obowiązującym Wnioskodawcę- Planem nawozowym.
W ocenie organu odwoławczego, rozpatrzenie dowodów z kontroli i ocena ich wpływu na wysokość płatności rolnośrodowiskowej, w sposób inny niż wynika to
z decyzji organu I instancji jest niemożliwa, ze względu na prawidłowo przeprowadzoną analizę nawożenia przez inspektorów terenowych Agencji
i wyczerpująco rozpatrzony materiał dowodowy przez Kierownika Biura Powiatowego w D.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu wskazania upatrującego przyczynę stwierdzonej nieprawidłowości w działaniach doradcy rolnośrodowiskowego sporządzającego Plan nawozowy, organ odwoławczy wskazał, że z punktu widzenia Rejestru działań agrotechnicznych, który co do zasady stanowi potwierdzenie wykonania określonych czynności (w tym zaplanowanego w Planie nawozowym nawożenia), okoliczność ta pozostaje bez wpływu na sprawę. Najistotniejszą okoliczność stanowi fakt, iż Skarżący podczas nawożenia dziesięciu działek rolnych przekroczył zaplanowane na ich powierzchnię (a więc określone przed rozpoczęciem nawożenia) dawki azotu. Pozostałe okoliczności i dowody na trudną sytuację materialną gospodarstwa, nie dają również podstawy do odstąpienia od obniżenia płatności o 64,8811% (z 84,8811% na 20%) albowiem
w rozporządzeniu PRS 2013 nie uregulowano takich możliwości odstąpienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postepowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. wyrażającą się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy oraz braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zgodnie z zasadami logiki
i zasadami wiedzy rolniczej, skutkującą niezasadnym uznaniem przez organ, iż Skarżący przekroczył dopuszczalne normy zasilania gruntu azotem, gdy
w rzeczywistości ilość azotu na hektar gruntu z uwzględnieniem rzeczywistej powierzchni użytków rolnych wykorzystywanych przez Skarżącego a nie tylko prawidłowo zadeklarowanych na wskazanych działkach ewidencyjnych;
2. obrazę przepisu § 38 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej
w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 13 marca 2013 r., (zw. dalej: rozporządzeniem rolnośrodowiskowym), polegającą na jego błędnej wykładni przejawiającej się w uznaniu, iż przyjęty procent nieprawidłowości na poszczególnych działkach rolnych sumuje się, gdy w rzeczywistości stanowi on stosunek całości powierzchni uznanej za nieprawidłową w stosunku do całości powierzchni obszaru na którym powinny być przestrzegane wymogi danego wariantu.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że obliczając dopuszczalną ilość azotu na hektar gruntu rolnego, organ przyjął za podstawę ilość gruntów ornych określonych przez kontrolę na miejscu, przeprowadzoną w dniu 8 stycznia 2016 r. Zwrócił przy tym uwagę, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiły sytuacje w której granice upraw wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku. W rzeczywistości wielkości działek rolnych, które objęte były planem nawozowym, były większe niż uznane przez Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, co wynika w sposób bezpośredni z analizy raportu z kontroli.
Skarżący wskazał, że organy ARiMR określając dopuszczalny poziom stężenia azotu na hektar, uwzględniły jedynie wielkości określone jako powierzchnia stwierdzona, gdy zastosowanie nawozu miało miejsce do całej powierzchni użytków rolnych uprawianych przez rolnika. Zmniejszenie powierzchni użytków rolnych przez ARiMR z powodu uwzględnienia jedynie granic działek ewidencyjnych, a nie całej działki rolnej doprowadziło do błędnego podwyższenia ilości azotu na hektar gruntu ornego, gdy w rzeczywistości faktyczna ilość zastosowanego nawozu do powierzchni rzeczywistej gruntu ornego była prawidłowa.
Skarżący wskazał, że posiada pełną dokumentację i opracowany plan nawożenia w każdym roku gospodarczym obejmującym lata 2011-2016 i realizował plan nawozowy zgodnie z wymogiem, że nie można przekroczyć 150 kg N na hektar w czystym składniku. W rozporządzeniu rolnośrodowiskowym został podtrzymany dotychczasowy wymóg, natomiast tolerancja 10% pomniejszenia dawki azotu od maksymalnej dawki azotu na gruntach ornych dotyczyła Programu działań i na ustanowionych obszarach OSN - obszarów szczególnie narażonych na zanieczyszczenia azotanami ze źródeł rolniczych. W gospodarstwie Skarżącego, żadna działka nie jest położona w obszarze OSN.
Zdaniem Skarżącego, decyzja ARiMR od momentu sporządzenia raportu
z kontroli podważa 10% zastosowaną tolerancję w nawożeniu azotem i bez dyskusyjnie odnosi się do punktu 5. I. Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone - załącznik nr 3 do rozporządzenia z 13 marca 2013 r., która de facto odnosi się do obszarów OSN.
Końcowo Skarżący podniósł, że organy ARiMR zastosowały sumowanie procentów nieprawidłowości na poszczególnych działkach bez zastosowania wagi poszczególnych powierzchni użytków rolnych w odniesieniu do wielkości ogólnej gospodarstwa, co stanowi wadliwą interpretacje przepisu § 38 ust.1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a., wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając sprawę w wyżej opisanym zakresie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Otóż Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji m.in. naruszenie art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. wyrażające się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy oraz braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zgodnie z zasadami logiki i zasadami wiedzy rolniczej, skutkujące niezasadnym uznaniem przez organ, iż Skarżący przekroczył dopuszczalne normy zasilania gruntu azotem, gdy w rzeczywistości ilość azotu na hektar gruntu z uwzględnieniem rzeczywistej powierzchni użytków rolnych wykorzystywanych przez Skarżącego, a nie tylko prawidłowo zadeklarowanych na wskazanych działkach ewidencyjnych była prawidłowa.
Trzeba tu zauważyć, że z mocy art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1387 ze zm.) z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zaś w myśl ust. 2 pkt 2 ww. ustawy w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Sąd nie ma wątpliwości, że wyczerpujące rozpatrzenie całości materiału dowodowego winno nastąpić w treści uzasadnienia decyzji – co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.
Sąd bowiem analizując zarówno decyzję zaskarżoną jak i decyzję organu pierwszej instancji nie odnalazł w ich treści w żadnym miejscu, wskazanego sposobu wyliczenia stwierdzonych nieprawidłowości w postaci przekroczenia norm ilości azotu na hektar gruntu. Organy w żadnej decyzji nie wskazały bowiem jakiej ilości azotu użyto w odniesieniu do jakiej działki, o jakiej powierzchni i nie przedstawiły wyliczeń pozwalających w efekcie na stwierdzenie, że obowiązująca norma w tym względzie została przekroczona. W efekcie z treści zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji nie sposób stwierdzić, czy stwierdzone uchybienia rzeczywiście miały miejsce. Skarżący zarzucił, że organy ARiMR określając dopuszczalny poziom stężenia azotu na hektar, uwzględniły jedynie wielkości określone jako powierzchnia stwierdzona, gdy zastosowanie nawozu miało miejsce do całej powierzchni użytków rolnych uprawianych przez rolnika. Powyższy zarzut w oparciu o wskazaną, niepełną treść decyzji nie może być oceniony przez Sąd.
Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Z kolei w myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Należało zatem przyjąć, iż w badanej sprawie mamy do czynienia z brakami w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Braki te naruszają nie tylko powyższy przepis art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., ale także naruszają prawa strony wynikające z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady budzenia zaufania jak i zasady wyjaśniania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Naruszają także w sposób oczywisty treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 wskutek braku wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego.
Niezależnie od powyższego odnosząc się do zarzutu strony, iż organy nieprawidłowo zastosowały § 38 ust. 1 pkt 2 rozporządzeniem rolnośrodowiskowego, poprzez jego błędną wykładnię, przejawiającą się w uznaniu, iż przyjęty procent nieprawidłowości na poszczególnych działkach rolnych sumuje się, gdy w rzeczywistości stanowi on stosunek całości powierzchni uznanej za nieprawidłową w stosunku do całości powierzchni obszaru na którym powinny być przestrzegane wymogi danego wariantu, Sąd wskazuje, iż także w tym względzie organy dokonały ustalenia procentu nieprawidłowości w sposób nie odpowiadający treści przepisu i nie pozwalający na kontrolę jego zgodności z prawem.
W myśl wskazanego § 38 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa dotycząca tego pakietu przysługuje w danym roku w wysokości zmniejszonej o tyle procent, ile odpowiada procentowemu stosunkowi powierzchni:
1) trwałych użytków zielonych, na których stwierdzono to uchybienie, do powierzchni wszystkich gruntów rolnych objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach tego pakietu, lub
2) gruntów ornych, na których stwierdzono to uchybienie, do powierzchni wszystkich gruntów ornych, na których powinny być przestrzegane te wymogi w ramach tego pakietu.
Trafnie więc Strona zauważyła, iż ustalając wskazaną nieprawidłowość organy winny wyraźnie podać dane pozwalające ustalić na jakim procencie powierzchni stwierdzono nieprawidłowości i jaki jest stosunek powierzchni na której stwierdzono nieprawidłowości do powierzchni wszystkich gruntów na których powinny być przestrzegane wymogi w ramach pakietu. Tymczasem organy nigdzie nie wskazały powierzchni na której stwierdzono nieprawidłowości. Nie wskazały też powierzchni wszystkich gruntów na których powinny być przestrzegane wymogi w ramach pakietu, a następnie jasno nie ustaliły ich stosunku procentowego. Organ I instancji jedynie wymienił poszczególne działki na których stwierdzono nieprawidłowości w postaci braku realizacji programu nawozowego, podając w przypadku poszczególnych działek, iż wskazany brak skutkuje zmniejszeniem o określony procent powierzchni dla danej działki rolnej, nie wskazując w jaki sposób to wyliczył i z czego wynika wysokość procentu zmniejszenia dla każdej z tych działek, a następnie zsumował wskazane procenty zmniejszenia uzyskując zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej w wysokości 84,8811 %. Organ zaś odwoławczy ograniczył się zasadniczo w treści decyzji do odniesienia w zakresie kwestii podniesionych w odwołaniu, podczas gdy dwuinstancyjność postępowania polega na dwukrotnym pełnym rozpoznaniu sprawy.
Tym samym, w ocenie Sądu, w szczególności poprzez pozbawienie Strony w zaskarżonej decyzji możliwości zapoznania się z podstawami faktycznymi ustalonych nieprawidłowości, a przez to także z prawidłowością obliczenia ich kwoty, oraz brakiem należytego wyliczenia procentu zmniejszenia przysługujących Stronie płatności, organy dopuściły się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia przez Sąd, że decyzje organów obu instancji naruszają przepisy postępowania, zaistniała podstawa do ich wyeliminowania z obrotu prawnego, co skutkowało, że przedwczesne było merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organy winny uzasadnić decyzję w sposób zgodny z art. 107 k.p.a., poprzez sporządzenie prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, z uwzględnieniem uwag wyżej wskazanych przez Sąd, pozwalający na sprawdzenie prawidłowości dokonanych wyliczeń, a w efekcie ustalenie czy dopuszczalne normy zasilania gruntu azotem zostały rzeczywiście przekroczone, a jeśli tak to w jakiej proporcji należy dokonać zmniejszenia płatności. Oznacza to, że potwierdzenie takiego przekroczenia, jak i ewentualny procent zmniejszenia winny zostać w sposób jasny i zgodny z przepisami wyliczone w treści decyzji. Organy winny przy tym w decyzji jednoznacznie wyjaśnić kwestię jaka powierzchnia działek winna być brana pod uwagę przy obliczaniu ilości azotu na hektar.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło