II SA/Ke 881/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017r. sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 sierpnia 2016r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2016 r. znak: [...] Samorządowe kolegium Odwoławcze odmówiło G. M. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia 27.06.2016r. znak: [...], którą ustalono B. i G. Małżonkom M. opłatę w wysokości 14620zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w B., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr 734/6 o pow. 0,15 ha, na skutek zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że opisana na wstępie decyzja z dnia 27.06.2016 r. została doręczona stronie w trybie zastępczym, zgodnie z art. 43 kpa, który stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem , dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Przesyłkę kierowaną do G. M. odebrała jego żona B. M. w dniu 30.06.2016 r. Termin przewidziany art. 129 § 2 kpa do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy upłynął zatem z dniem 14.07.2016 r. G. M. wniósł odwołanie od ww. decyzji w dniu 15.07.2016 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożył dopiero 29.07.2016r. Kolegium ustaliło, że we wniosku strona wskazała, iż przyczyna uniemożliwiająca mu złożenie odwołania minęła w dniu 15.07.2016 r. Przytaczając brzmienie art. 58 § 1 i 2 kpa regulujące instytucję przywrócenia terminu organ odwoławczy stwierdził, że strona wprawdzie złożyła wniosek o przywrócenie terminu, jednakże w terminie przekraczającym siedem dni od dnia ustania przyczyny powodującej uchybienie terminu (art. 58 § 2kpa). Skoro bowiem w dniu 15 lipca 2016 r. ustąpiła przyczyna do złożenia odwołania (P.M. powrócił z podróży do S.), to oznacza, iż najpóźniej do dnia 22.07.2016 r. mógł złożyć skuteczny wniosek o przywrócenie terminu. Tymczasem taki wniosek strona złożyła osobiście w siedzibie Kolegium dopiero 29.07.2016 r. Przepis art. 58 § 3 kpa nie zezwala na przywrócenie terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Zdaniem Kolegium, strona nie uprawdopodobniła również, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy (art. 58 § 1 kpa). G. M. mógł nadać odwołanie w każdej placówce pocztowej, w tym także w placówce w S., albo zwrócić się do żony o wniesienie odwołania. Z uwagi na złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz brak uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że wniosek o przywrócenie terminu nie jest dopuszczalny pod względem formalnym i merytorycznie nieuzasadniony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach G. M. zakwestionował postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego twierdząc, że nie był świadomy odebrania przez żonę listu z Gminy oraz tego, iż termin do złożenia ewentualnego odwołania upływał w dniu 14.07.2016 r. Żona bowiem nie zapisała daty odbioru listu, natomiast on złożył odwołanie natychmiast tj. w dniu 15 lipca 2016 r. kiedy otrzymał przesyłkę z jej rąk. Skarżący podał, że pracuje jako przedstawiciel handlowy, z czym wiążą się bardzo częste wyjazdy poza miejsce zamieszkania, czasem kilkudniowe ale również dwutygodniowe, jeżeli zachodzi taka konieczność. Zgodnie ze stanowiskiem skarżącego, informował Kolegium o tym, że nie mógł złożyć odwołania ponieważ służbowo przebywał poza K.. Wyjazd trwał od 30 czerwca 2016 r. gdyż musiał objechać całą południową Polskę. Gdyby nie awaria pojazdu, którego nie dało się naprawić natychmiast, powróciłby do K. w dniu 14 lipca 2016 r. Usterkę samochodu może potwierdzić mechanik. Podkreślił również, że żona przebyła poważną operację i bardzo często nie pamięta o ważnych wydarzeniach, jakie miały miejsce w jej najbliższym otoczeniu w krótkim odstępie czasu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa). Podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 58 § 1 kpa, w myśl którego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy oraz § 2 cyt. artykułu, który stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin. Stosownie zaś do § 3 art. 58 kpa, przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako powód odmowy przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia 27.06.2016 r. podało dwie przyczyny: 1) złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz 2) brak uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się do pierwszej z wymienionych wyżej przyczyn wskazać należy, że Kolegium jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu o której mowa w § 2 art. 58 kpa wskazało dzień 15.07.2016 r. kiedy to skarżący powrócił z podróży do S.. Od tej daty, zdaniem Kolegium rozpoczyna bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Z tym ustaleniem Kolegium nie sposób się zgodzić. Ustawodawca wyraźnie ogranicza wniesienie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania określonej czynności tylko w zakresie czasu jaki upływa pomiędzy dowiedzeniem się o uchybieniu terminu, a złożeniem takiego wniosku. Nie można bowiem przyjąć założenia, że w każdym przypadku, w którym strona wnosi odwołanie z uchybieniem terminu do jego wniesienia ma świadomość tego faktu. Orzecznictwo jednolicie prezentuje pogląd, że wniosek o przywrócenie terminu może być wniesiony do organu już po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Odmienny pogląd doprowadziłby do sytuacji, w której strona dowiadując się o uchybieniu terminu do wniesienia środka odwoławczego dopiero poprzez doręczenie jej postanowienia stwierdzającego to uchybienie, pozbawiona byłaby prawnych możliwości wystąpienia o przywrócenie jej spóźnionego terminu. Takich zaś ograniczeń procedura administracyjna nie zawiera. Z akt sprawy wynika, że skarżący w odwołaniu z dnia 15 lipca 2016 r. (data nadania listu ) nie zawarł żadnych stwierdzeń dających podstawy do uznania, iż wiedział o fakcie uchybienia terminu do jego złożenia. Interpretacja wniosku o przywrócenie terminu również nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że taką wiedzę posiadał. Natomiast w skardze jej autor wyraża jasne i jednoznaczne stanowisko co do braku świadomości odnośnie odebrania przez żonę przed 15.07.2016 r. decyzji Wójta Gminy oraz upływu terminu do wniesienia odwołania z dniem 14.07.2016 r. Dowodem wskazującym, że skarżący nabył taką wiedzę stanowi niewątpliwie pismo z Urzędu Gminy w z dnia 21.07.2016 r., przekazujące odwołanie G. M. wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, o czym skarżący poinformował w trakcie rozprawy w dniu 2 lutego 2017 r. Z treści tego pisma wprost wynikało, że cyt.: "odwołanie zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia doręczenia jej stronom postępowania". Powyższe pismo zostało doręczone stronie w dniu 25.07.2016 r., o czym świadczy potwierdzenie jego odbioru (dowód: k. nr 55 akt adm.). Zgodnie z prezentatą skarżący wniósł do Samorządowego Kolegium odwoławczego pismo zatytułowane "odwołanie", a w istocie będące wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 29 lipca 2016 r. Istotna jest zatem okoliczność, ile czasu upłynęło pomiędzy dowiedzeniem się o uchybieniu terminu, które miało miejsce najwcześniej w dniu 25.07.2016 r., a złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Skoro wniosek o przywrócenie terminu skarżący złożył osobiście w siedzibie Kolegium w dniu 29.07.2016 r., nie można jak to zrobiło kolegium uznać, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z uchybieniem 7 dniowego terminu przewidzianego w art. 58 § 2 kpa. Jako drugą z przesłanek uniemożliwiających przywrócenie terminu do złożenia odwołania Kolegium wymieniło brak uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Stanowisko Kolegium opiera się na ustaleniu, że skarżący mógł nadać odwołanie w każdej placówce pocztowej, w tym także w placówce pocztowej w S., ewentualnie mógł zwrócić się do żony z prośbą o wniesienie odwołania. Uwzględniając obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy G. M. nie uprawdopodobnił, że dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Zdaniem Sądu, powyższa argumentacja pozostaje bez żadnego związku z istotnymi okolicznościami mającymi wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Argumentacja ta miałaby bowiem znaczenie tylko wówczas, jeżeli strona wiedziałaby o wydanej przez Wójta Gminy decyzji, przed wniesieniem odwołania tj. przed dniem 15.07.2016 r., a jak wcześniej podniesiono w okolicznościach niniejszej sprawy takiego poglądu przyjąć nie można. W realiach niniejszej sprawy organ powinien rozpatrzyć problematykę uchybienia terminowi do wniesienia odwołania bez winy strony zgodnie z treścią art. 58 § 1 i 2 kpa w kontekście wszystkich podnoszonych przez skarżącego okoliczności tj. choroby żony, świadomości co do odebrania przez nią przesyłki z Urzędu Gminy, przebywania poza miejscem zamieszkania, awarii samochodu. Oceny tej nie zmienia fakt, że uszczegółowienie stanowiska skarżącego nastąpiło na etapie skargi. Jeżeli bowiem organ nie dysponował wszystkimi niezbędnymi do załatwienia sprawy informacjami, powinien przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające, a tego nie uczynił. W ponownym postępowaniu rolą organu odwoławczego będzie zatem zbadanie, czy podane przez skarżącego okoliczności mogą świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania Z podniesionych wyżej względów uznając, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z uchybieniem art. 58 § 1 i 2 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa orzekł jak w sentencji.