II OSK 1625/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-02-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która zawarła warunkową umowę sprzedaży udziałów w spółce inwestującej w elektrownię fotowoltaiczną, posiada interes prawny do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla tej inwestycji, w sytuacji gdy odstąpiła od umowy z powodu wadliwości tej decyzji?
Ratio decidendi
Spółka, która zawarła warunkową umowę sprzedaży udziałów w spółce inwestującej, nie posiada interesu prawnego do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, jeśli odstąpiła od umowy z powodu wadliwości tej decyzji. Interes prawny musi mieć charakter osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny, a sama możliwość wpływu na wartość udziałów w spółce inwestora nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania się za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy.
Stan faktyczny
Spółka A. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Zamość z 2010 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni fotowoltaicznej. Spółka argumentowała, że posiada interes prawny do złożenia wniosku, ponieważ zawarła warunkową umowę sprzedaży udziałów w spółce inwestora, a wadliwość decyzji o warunkach zabudowy czyniła te udziały bezwartościowymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając spółkę za stronę nieposiadającą interesu prawnego. WSA w Lublinie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu. NSA oddalił skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. z siedzibą w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 643/14 w sprawie ze skargi A. z siedzibą w N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z 20 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. w N. (dalej jako "skarżący") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 3 listopada 2010 r. Wójt Gminy Zamość ustalił dla B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "inwestor") warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni baterii fotowoltaicznych (słonecznych) na działkach nr ewid. [...] położonych w miejscowości [...], gm. [...]. Pismem z 1 sierpnia 2013 r. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Uzasadniając swój interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności Spółka wskazała, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana na wniosek spółki inwestora, której jedynym wspólnikiem był i jest C. LTD. W dniu 10 września 2012 r. C. Ltd. zawarł ze Spółką warunkową umowę sprzedaży udziałów w kapitale zakładowym inwestora, na podstawie której Spółka miała nabyć 100 % udziałów spółki inwestora w celu realizowania projektów solarnych. Umowa ta została podpisana z uwagi na projekty solarne realizowane przez inwestora. Decyzja o warunkach zabudowy jest obarczona wadą nieważności, więc udziały będące przedmiotem tej transakcji są bezwartościowe. W tej sytuacji spółka odstąpiła od umowy i doprowadziła do jej rozwiązania. Pomimo tego, C. Ltd. wystosował do Spółki wezwanie do zapłaty oraz wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko poręczycielowi. Cena za udziały nie została zapłacona, prawo własności udziałów nie zostało przeniesione, a w sądzie prowadzone jest postępowanie mające na celu zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Spółka wskazała, że rozstrzygnięcie, czy decyzja o warunkach zabudowy jest nieważna będzie kluczowe dla stron warunkowej umowy sprzedaży udziałów i będzie miało wpływ na dalsze postępowanie sądowe i egzekucyjne. Postanowieniem z [...] września 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Zamość z [...] listopada 2010 r. o wskazując, że Spółka nie jest stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z [...] grudnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie z [...] września 2013 r. Organ odwoławczy stwierdził, że źródłem interesu prawnego nie mogą być skutki prawne, które mogłyby ewentualnie zaistnieć w sferze cywilnoprawnej wnioskodawcy. Spółka wniosła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Oddalając skargę Sąd I instancji w pierwszej kolejności odniósł się do pojęcia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym. Sąd I instancji podkreślił, że Spółka nie jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym działki, na której ma być realizowana inwestycja. Nie jest również właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością, na której planowana inwestycja ma być realizowana. W ocenie Sądu I instancji, interesu prawnego Spółki nie można wywodzić w oparciu o tzw. "prawo refleksowe". Chodzi tu o sytuację, w której prawo podmiotowe wykonywane przez uprawnionego może prowadzić do naruszenia nieobojętnych dla interesów osoby trzeciej norm prawa przedmiotowego, a więc naruszenia uzasadniającego tym samym interes osoby trzeciej w tym, żeby władza administracyjna poddała go ochronie prawnej. Konieczność ochrony procesowej podmiotu dysponującego tzw. "prawem refleksowym" powstaje tylko wówczas, gdy ma miejsce naruszenie interesu osoby trzeciej, wynikającego z konkretnej normy prawa materialnego, a jednocześnie brak jest bezpośredniego związku między sytuacją osoby trzeciej, a normą prawa materialnego, z której wynika interes prawny podmiotu naruszającego ten interes. Interes prawny wynikać może tak z przepisów materialnego prawa administracyjnego jak i przepisów prawa cywilnego. W każdym jednak przypadku musi mieć charakter osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny. Sąd I instancji podkreślił, że w tej sprawie decyzja ustalająca warunki zabudowy nawet pośrednio nie wpływa na prawa i obowiązki Spółki. Brak bowiem przepisu prawa materialnego, którego naruszenie decyzją ustalającą warunki zabudowy powodowałby konieczność ochrony interesów Spółki w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy. Nie są takimi przepisami powołane przez skarżącą przepisy art. 560 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2016 r., poz. 380 ze zm. dalej jako "kodeks cywilny") i art. 29 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej jako "Prawo budowlane"). Interesu prawnego Spółki nie uzasadniają także prawa właścicielskie (nawet gdyby były one niesporne) odnośnie udziałów w podmiocie, na rzecz którego decyzja w sprawie ustalenia warunków zabudowy została wydana. Spółka skutecznie wypowiedziała umowę nabycia udziałów w spółce, na rzecz której wydana została decyzja o ustaleniu warunków zabudowy, a nabycie udziałów miało charakter warunkowy. Sąd I instancji podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była jedynie zasadność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 61a k.p.a. Z tego względu nie było możliwe rozpatrywanie zarzutów podnoszonych przez skarżącą Spółkę, które odnosiły się wprost do tej decyzji i dotyczyły naruszenia przez organ przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 71 ust. 2 w związku z art. 59 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227, ze zm. – dalej jako "ustawa środowiskowa") w związku z § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka. W pierwszej kolejności zarzuciła naruszenie przepisów postępowania. Po pierwsze, art. 105 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie oraz art. 61a k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu wydanego w nieprawidłowej formie. W ocenie spółki, formą właściwą i prawidłową było wydanie decyzji administracyjnej w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Po drugie, art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 718 - dalej jako "p.p.s.a.") w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez pozbawienie Spółki możliwości obrony swoich praw przed właściwym, niezależnym, bezstronnym i niezawisłym sądem i odmówienie spółce statusu strony postępowania. Po trzecie, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w związku z art. 28 k.p.a. przez oddalenie skargi bez merytorycznego rozpoznania sprawy, W ocenie Spółki, Sąd I instancji nie dokonał kontroli legalności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu, które to postanowienie spowodowało pozostawienie w obrocie prawnym nieważnej decyzji Wójta Gminy Zamość z 3 listopada 2010 r. Po czwarte, art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w związku z art. 28 k.p.a. przez ich niezastosowanie i pozostawienie w obrocie prawnym decyzji Wójta Gminy Zamość z 3 listopada 2010 r. Po piąte, art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wymaganych prawem elementów, w szczególności brak wyjaśnienia stronom motywów prawnych rozstrzygnięcia. Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 72 ust. 1 pkt 3 oraz art. 71 ust. 2 w związku z art. 59 ust. 1 ustawy środowiskowej w związku z § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie Spółki, naruszenie tych przepisów polegało na ich niezastosowaniu, ponieważ brak uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi obowiązkowy prejudykat w odniesieniu do decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Wójta Gminy Zamość z 3 listopada 2010 r. Spowodowało to nieważność decyzji o warunkach zabudowy. Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania wraz z przekazaniem do rozstrzygnięcia kwestii kosztów procesowych za instancję kasacyjną. Ewentualnie, w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że podstawa naruszenia prawa materialnego jest oczywiście uzasadniona, zaś podstawy naruszenia przepisów postępowania są nieuzasadnione, Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy przez zmianę zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Zamość z 3 listopada 2010 r. Ponadto Spółka wniosła o zasądzenie na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Po pierwsze, nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie oraz art. 61a k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie. W ocenie Spółki, formą prawidłową było wydanie decyzji administracyjnej w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Na uzasadnienie tego zarzutu Spółka powołała się na inne orzeczenia wydane w jej sprawach, w których kontroli wojewódzkich sądów administracyjnych podlegały decyzje samorządowych kolegiów odwoławczych umarzające postępowania wszczęte wnioskami o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Od wyroków Sądu I instancji wydanych na skutek kontroli tych decyzji, Spółka wniosła skargi kasacyjne, które podlegały rozpoznaniu w tym samym terminie co sprawa niniejsza. Z tej przyczyny Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu jest wiadome, że w powoływanych przez Spółkę postępowaniach zakończonych wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania, samorządowe kolegia odwoławcze zawiadamiały Spółkę o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Formalne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie pozwalało zatem organowi na wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Natomiast stwierdzenie w toku wszczętego postępowania, że Spółka nie posiada interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, obligowało właściwy organ do wydania decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Należy przy tym zauważyć, że oba rozstrzygnięcia, a więc umorzenie postępowania, jak również odmowa wszczęcia postępowania, wywołują tożsame skutki procesowe wobec wnioskodawcy. W obu bowiem przypadkach dochodzi do stwierdzenia, że Spółka nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Różnica sprowadza się jedynie do momentu, w którym organ dochodzi do przekonania, że z uwagi na braki podmiotowe wniosek strony nie może zostać załatwiony co do jego istoty – przed lub po formalnym wszczęciu postępowania wywołanego wnioskiem. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka powołała się na poglądy doktryny i orzecznictwa, z których wynika, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. może zostać wydane jedynie w sytuacji, gdy braki podmiotowe nie budzą wątpliwości, natomiast podjęcie czynności wyjaśniających w zakresie interesu prawnego podmiotu występującego z wnioskiem, musi nastąpić w ramach wszczętego już postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela tak sformułowane stanowisko. Należy jednak mieć na uwadze, że opiera się ono na kryteriach nieostrych i nie można dokonać jednoznacznego podziału spraw, w których brak interesu prawnego podmiotu występującego z wnioskiem jest oczywisty, a w których wymaga daleko idących wyjaśnień i ustaleń. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawach wszczętych wnioskiem Spółki o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy organ był uprawniony zarówno do wszczęcia postępowania, a następnie jego umorzenia, jak również do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Obie formy procesowe były prawidłowe i o ile celowym byłoby, żeby organy we wszystkich sprawach Spółki wydawały rozstrzygnięcia w tym samym trybie, o tyle ta rozbieżność nie miała żadnego wpływu na prawidłowość podejmowanych rozstrzygnięć. Po drugie, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 50 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez pozbawienie Spółki możliwości obrony swoich praw przed właściwym, niezależnym, bezstronnym i niezawisłym sądem i odmówienie Spółce statusu strony postępowania. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny oraz inne podmioty wymienione w tym przepisie. Interes prawny Spółki do wniesienia skargi w niniejszej sprawie nie był i nie jest kwestionowany. Sprawa Spółki została rozpoznana co do jej istoty, czego wyrazem jest wydany w sprawie i zaskarżony skargą kasacyjną wyrok Sądu I instancji. Przedmiotem oceny Sądu I instancji było natomiast, czy właściwe organy zgodnie z prawem uznały, że Spółka nie posiadała interesu prawnego do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Tego rodzaju oceny Sąd I instancji dokonał, natomiast środkiem do jej podważenia nie mógł być zarzut naruszenia art. 50 § 1 p.p.s.a. ani też zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Nie ulega wątpliwości, że Spółka miała interes prawny do wniesienia skargi, a jej sprawa została rozpatrzona bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Do zarzutu tego nie przystaje ponadto uzasadnienie skargi kasacyjnej, które nie odwołuje się w żadnej mierze do naruszenia art. 50 § 1 p.p.s.a. i art. 45 § 1 Konstytucji RP, ale odwołuje się do badanej przez Sąd I instancji kwestii interesu prawnego Spółki w postępowaniu administracyjnym i naruszenia art. 28 k.p.a. Jednocześnie w uzasadnieniu tego zarzutu Spółka powołuje się na naruszenie przez organ art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 k.p.a., jednak zarzut ten nie został w żaden sposób uzasadniony. Po trzecie, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w związku z art. 28 k.p.a. przez oddalenie skargi bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Wbrew twierdzeniom Spółki, sprawa została merytorycznie rozstrzygnięta a z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji wynikają jednoznacznie motywy rozstrzygnięcia. Sąd I instancji odniósł się szczegółowo do podnoszonych przez Spółkę przepisów kodeksu cywilnego i wyjaśnił, z jakich przyczyn nie mogą one stanowić podstawy do stwierdzenia, że Spółka miała interes prawny do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Sąd I instancji odniósł się ponadto do przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które również nie mogły uzasadniać interesu prawnego Spółki w rozumieniu art. 28 k.p.a., w sprawie zakończonej zaskarżonym do Sądu I instancji postanowieniem. Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje stanowisko wyrażone w tym zakresie przez Sąd I instancji. Oznacza to ponadto, że wbrew twierdzeniom Spółki, Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia. Po czwarte, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w związku z art. 28 k.p.a. przez ich niezastosowanie i pozostawienie w obrocie prawnym decyzji o warunkach zabudowy. Sąd I instancji dokonywał oceny legalności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną [...]. Używając sformułowania "w granicach danej sprawy" ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym, a jej tożsamość określają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji lub postanowieniu stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Oznacza to, że dokonując kontroli legalności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., Sąd I instancji nie może jednocześnie dokonać kontroli legalności decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności w tej sprawie. Sprawy te nie zachowują tożsamości, różna jest ich podstawa prawna i przedmiot. Kontrola legalności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ograniczona jest zatem do oceny, czy organ miał wynikające z przepisów prawa i prawidłowo ustalonego stanu faktycznego podstawy do wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia. Kontroli legalności decyzji o warunkach zabudowy Sąd I instancji mógłby dokonać jedynie po wniesieniu przez uprawniony podmiot skargi na tę decyzję (po wyczerpaniu trybu przewidzianego przepisami k.p.a. i p.p.s.a.), ewentualnie pośrednio po wydaniu w tej sprawie przez właściwy organ decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji bądź decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i wniesieniu skargi w tym przedmiocie. Po piąte, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wymaganych prawem elementów, w szczególności niewyjaśnienie stronom motywów prawnych rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom Spółki, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, w tym zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie tego zarzutu opiera się na błędnym założeniu autora skargi kasacyjnej, że sprawa nie została merytorycznie rozpoznana, co jak już wyżej wskazano nie miało miejsca. Sąd I instancji rozpoznał co do istoty skargę wniesioną przez Spółkę, ale jej nie uwzględnił. Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 72 ust. 1 pkt 3 oraz art. 71 ust. 2 w związku z art. 59 ust. 1 ustawy środowiskowej w związku z § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. Również ten zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji i jak już wyżej wskazano, kontrola legalności zaskarżonego w tej sprawie postanowienia organu ograniczała się do kontroli przesłanek odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Powołane zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczą natomiast ewentualnych kwalifikowanych wad decyzji o warunkach zabudowy, której dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności. Oceny tego rodzaju wad nie dokonywał właściwy w tej sprawie organ, ponieważ prawidłowo stwierdził, że Spółka nie miała interesu prawnego do złożenia wniosku w tym przedmiocie. Oznacza to, że kwestia ta pozostawała również poza granicami sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. co uniemożliwiało Sądowi I instancji kontrolę w tym zakresie. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło