II OSK 1320/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-02-07

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Jerzy Stelmasiak, Czesława Nowak-Kolczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja, ani nieruchomości sąsiednich, może posiadać interes prawny do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, powołując się na prawo refleksowe wynikające z warunkowej umowy sprzedaży udziałów w spółce będącej wnioskodawcą decyzji?
Ratio decidendi
Podmiot, który nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej inwestycją lub nieruchomości sąsiednich, nie posiada interesu prawnego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, nawet jeśli powołuje się na prawo refleksowe wynikające z warunkowej umowy sprzedaży udziałów w spółce będącej wnioskodawcą. Interes prawny musi mieć charakter osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny, wynikający z normy prawa materialnego, a nie z potencjalnych roszczeń odszkodowawczych czy rękojmi.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, powołując się na interes prawny wynikający z warunkowej umowy sprzedaży udziałów w spółce, która była wnioskodawcą tej decyzji. Spółka twierdziła, że decyzja jest wadliwa, co uczyniło nabyte udziały bezwartościowymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie, uznając brak interesu prawnego Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółki, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] z siedzibą w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 278/14 w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 278/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę [...] w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2014r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. znak [...] Wójt Gminy W., na wniosek A. sp. z o.o. z siedzibą w W., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji baterii słonecznych do wytwarzania energii elektrycznej, montowanych na stojakach aluminiowych, niezwiązanych trwale z gruntem, o powierzchni do 4 ha, na części działek nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości [...], gmina [...]. We wniosku z dnia 1 sierpnia 2013 r. [...] z siedzibą w N., zwana dalej także "Spółką", złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji o warunkach zabudowy. Wskazując na swój interes prawny w sprawie Spółka wyjaśniła, że w dniu 10 września 2012 r. zawarła z B. będącą jedynym wspólnikiem A. sp. z o.o. warunkową umowę sprzedaży udziałów w jej kapitale zakładowym. Na podstawie umowy Spółka miała nabyć 100% udziałów w kapitale zakładowym A. sp. z o.o. Już po podpisaniu umowy B. przekazała [...] dokumentację dotyczącą projektu budowy farmy fotowoltaicznej, której dotyczyła ww. decyzja Wójta Gminy W. i okazało się, że decyzja ta jest obarczona wadą kwalifikowaną. Tym samym nabyte udziały stały się bezwartościowe. Dlatego Spółka odstąpiła od umowy. Mimo tego B. doprowadziła do zajęcia rachunku bankowego poręczyciela i innych jego aktywów. Cena za udziały nie została zapłacona. Nadal pozostają one własnością B. Tym samym ustalenie czy decyzja z dnia [...] maja 2012 r. jest obarczona wadą ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia uzyskania pozwolenia na budowę i ma wpływ na toczące się obecnie postępowanie sądowe i administracyjne. Pismem z dnia 2 grudnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. zawiadomiło o wszczęciu, na wniosek Spółki, postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 2012 r. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uznając, że Spółka nie wykazała się interesem prawnym w tej sprawie, na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 28 oraz w zw. z art. 157 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 267), umorzyło w całości postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 2012 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2013 r. Podtrzymując swoje stanowisko organ podniósł, że interesu prawnego nie daje Spółce uprawnienie do dochodzenia odszkodowania. Podkreślił, że brak jest również podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. W skardze na powyższą decyzję z dnia [...] lutego 2014 r. Spółka domagała się jej uchylenia. Zakwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie: art. 6, 8, 10 i 28 k.p.a.; art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 71 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397). W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co skutkowało jej oddaleniem na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.) nie określa odrębnie stron postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jednak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd co do kręgu stron tego postępowania, który opiera się na dyspozycji art. 28 k.p.a. Stronami tymi są wnioskodawca oraz właściciel lub użytkownik wieczysty działki, na której ma być realizowana inwestycja, jak i właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja. Następnie Sąd wskazał, że skarżąca Spółka nie jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym działki, na której ma być realizowana inwestycja. Nie jest również właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością, na której realizowana ma być inwestycja, a której dotyczy decyzja z dnia [...] maja 2012 r. Bezspornym jest też, że wnioskodawcą o ustalenie warunków zabudowy jest A. sp. z o.o. Spółka ta nadal istnieje, a z faktu, iż wszczęła ona postępowanie o uzyskanie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji wynika, że jest zainteresowana budową farmy fotowoltaicznej. W ocenie Sądu, wbrew przekonaniu skarżącej Spółki, jej interesu prawnego nie można wywieść w oparciu o tzw. prawo refleksowe. Konieczność ochrony procesowej podmiotu dysponującego tzw. prawem refleksowym powstaje tylko wówczas, gdy ma miejsce naruszenie interesu osoby trzeciej, wynikającego z konkretnej normy prawa materialnego, przy czym brak jest bezpośredniego związku między sytuacją osoby trzeciej, a normą prawa materialnego, z której wynika interes prawny podmiotu naruszającego ten interes. Interes prawny wynikać może tak z przepisów materialnych prawa administracyjnego, jak i cywilnego. W każdym jednak przypadku musi mieć charakter osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny. Zdaniem Sądu decyzja z dnia [...] maja 2012 r. nie wpłynęła pośrednio na prawa i obowiązki skarżącej Spółki w ten sposób, aby wymagało to ochrony procesowej jej praw w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji. Brak jest bowiem przepisu prawa materialnego, którego naruszenie decyzją ustalającą warunki zabudowy powodowałoby konieczność ochrony interesów skarżącej w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy. Nie są takimi przepisami powołane przepisy kodeksu cywilnego czy ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 560 § 1 k.c. dotyczy uprawnień skarżącej z tytułu rękojmi, zaś przepis art. 471 k.c. kształtuje reżim odpowiedzialności odszkodowawczej. Wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy w stanie faktycznym niniejszej sprawie nie narusza jego uprawnień w tej mierze. Unormowanie art. 29 ustawy Prawo budowlane zawierające katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, czyli takich, do których nie będzie miała zastosowania zasada wynikająca z art. 28 tej ustawy, w stanie faktycznym niniejszej sprawy w ogóle nie ma zastosowania, a więc nie może mieć wpływu na sferę prawną skarżącej. Interesu prawnego Spółki nie da się również wywieść z jej praw właścicielskich. Skarżąca konsekwentnie dowodzi bowiem, że wypowiedziała umowę z dnia 10 września 2012 r. o nabyciu udziałów w spółce A. sp. z o.o., która miała charakter warunkowy. Utwierdza to jedynie w przeświadczeniu, że nie istnieje przepis prawa materialnego administracyjnego, czy cywilnego, którego naruszenie obligowałoby organy administracji publicznej do wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji dla ochrony jej praw i obowiązków. Zasadnie więc Kolegium umorzyło postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca Spółka, kwestionując to orzeczenie w całości. Wyrokowi temu, na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa, tj.: 1) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącej Spółki możności obrony swych praw przed właściwym, niezależnym, bezstronnym i niezawisłym sądem i odmówienie Spółce statusu strony postępowania, podczas gdy skarżąca ma interes prawny w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy; 2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez oddalenie przez Sąd skargi Spółki bez merytorycznego rozpoznania sprawy, a tym samym niedokonanie kontroli legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., która to decyzja spowodowała pozostawienie w obrocie prawnym bezwzględnie nieważnej decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] maja 2012 r. o ustaleniu warunków zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji baterii słonecznych do wytwarzania energii elektrycznej na stojakach aluminiowych niezwiązanych trwale z gruntem, o powierzchni do 4 ha sytuowanych na terenie składającym się z części działki nr [...] i działki nr [...] położonych w obrębie [...], gm. [...], która to decyzja została wydana z rażącym naruszeniem następujących przepisów prawa: art. 28 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a. oraz art. 72 ust. 1 pkt 3 oraz art. 71 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko; 3) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewyeliminowanie z obrotu prawnego bezwzględnie nieważnej decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] maja 2012 r., która to decyzja została wydana z rażącym naruszeniem następujących przepisów prawa: art. 28 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 72 ust. 1 pkt 3 oraz art. 71 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko; 4) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezawarcie w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wymaganych prawem elementów, w szczególności nie wyjaśnienia stronom motywów prawnych rozstrzygnięcia; oraz 5) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 72 ust. 1 pkt 3 oraz art. 71 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy nieuzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowiącej obowiązkowy prejudykat w odniesieniu do decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] maja 2012 r., spowodowało bezwzględną nieważność wydanej w sprawie ww. decyzji o warunkach zabudowy. Mając powyższe na uwadze skarżąca Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie spawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania wraz z przekazaniem temu Sądowi do rozstrzygnięcia kwestii kosztów procesowych za instancję kasacyjną. Ewentualnie Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zmianę zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2012 r. i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej zawarł argumenty na poparcie przytoczonych wyżej podstaw kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził zaistnienia żadnej z przesłanek nieważności postępowania o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem stosownie do § 1 tego przepisu rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podnieść należy, że Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomo jest, iż skarżąca Spółka złożyła szereg wniosków o stwierdzenie nieważności szeregu decyzji ustalających warunki zabudowy na wniosek A. sp. z o.o. W sprawach tych, zainicjowanych wnioskiem o stwierdzenie nieważności, organy podjęły dwojakiego rodzaju rozstrzygnięcia. Część organów wydała postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., wskazując że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony. Część zaś wszczęła postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji objętych wnioskami, a następnie – po ustaleniu, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony – kończyła postępowania decyzjami umarzającymi postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy, wydanymi na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Wprawdzie w niniejszej sprawie możliwe było wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jednakże formalne wszczęcie postępowania i ustalenie w jego toku braku przymiotu strony po stronie skarżącej Spółki, a następnie zakończenie postępowania decyzją o umorzeniu postępowania, nie stanowi uchybienia przepisom postępowania. O ile celowym byłoby, żeby organy we wszystkich sprawach Spółki wydawały rozstrzygnięcia w tym samym trybie, o tyle rozbieżność ta nie miała żadnego wpływu na legalność podejmowanych rozstrzygnięć. Przechodząc zatem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącej Spółki możności obrony swoich praw przed właściwym, niezależnym, bezstronnym i niezawisłym Sądem i odmówienie skarżącej przymiotu strony, podczas gdy Spółka posiadała interes prawny w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy. Stosownie do normy art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny oraz inne podmioty wymienione w tym przepisie. Interes prawny Spółki do wniesienia skargi w niniejszej sprawie nie był i nie jest kwestionowany. Sprawa Spółki została rozpoznana co do jej istoty, czego wyrazem jest wydany w sprawie i zaskarżony skargą kasacyjną wyrok Sądu pierwszej instancji. Przedmiotem oceny tego Sądu była kwestia tego, czy właściwe organy zgodnie z prawem uznały, iż Spółka nie posiadała interesu prawnego do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Tego rodzaju oceny Sąd pierwszej instancji dokonał, natomiast środkiem do jej podważenia nie mógł być zarzut naruszenia art. 50 § 1 p.p.s.a., ani też zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Nie ulega wątpliwości, że Spółka miała interes prawny do wniesienia skargi, a jej sprawa została rozpoznana bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, czego rezultatem jest zaskarżony przez Spółkę wyrok. Do zarzutu tego nie przystaje ponadto uzasadnienie skargi kasacyjnej, które nie odwołuje się w żadnej mierze do naruszenia art. 50 § 1 p.p.s.a. i art. 45 § 1 Konstytucji RP, ale kwestionuje stanowisko Sądu co do tego, że w niniejszym postępowaniu administracyjnym Spółce nie przysługiwał przymiot strony. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutu co do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji normy art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 28 k.p.a. w sposób opisany w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej. Wbrew twierdzeniom skarżącej sprawa została merytorycznie rozstrzygnięta, a z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji wynikają jednoznacznie motywy rozstrzygnięcia. Sąd ten w sposób wystarczający odniósł się do podnoszonych przez Spółkę przepisów kodeksu cywilnego i wyjaśnił, z jakich przyczyn nie mogły one stanowić podstawy do stwierdzenia, że Spółka miała interes prawny w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Sąd pierwszej instancji odniósł się ponadto do przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy Prawo budowlane, które również nie mogły uzasadniać interesu prawnego Spółki w rozumieniu art. 28 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje stanowisko wyrażone w tym zakresie przez Sąd pierwszej instancji. Oznacza to ponadto, że wbrew twierdzeniom Spółki, Sąd ten dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i właściwie zastosował konstrukcję oddalenia w niesionej skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., albowiem nie zasługiwała ona na uwzględnienie. Brak jest także podstaw do podzielenia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewyeliminowanie decyzji o warunkach zabudowy z obrotu prawnego, w sytuacji gdy decyzja ta jest "bezwzględnie" nieważna, wydana z rażącym naruszeniem art. 28 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 71 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Używając sformułowania "w granicach danej sprawy" ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym, a jej tożsamość określają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji lub postanowieniu stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Oznacza to, że dokonując kontroli legalności decyzji umarzającej postępowanie z tego powodu, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony, Sąd pierwszej instancji nie może jednocześnie dokonać kontroli legalności decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności w tej sprawie. Sprawy te nie zachowują tożsamości, różna jest ich podstawa prawna i przedmiot. Kontrola legalności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ograniczona jest zatem do oceny, czy organ miał, wynikające z przepisów prawa i prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, podstawy do wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia. Kontroli legalności decyzji o warunkach zabudowy Sąd pierwszej instancji mógłby dokonać jedynie po wniesieniu przez uprawniony podmiot skargi na tę decyzję (po wyczerpaniu trybu przewidzianego przepisami k.p.a. i p.p.s.a.), ewentualnie pośrednio po wydaniu w tej sprawie przez właściwy organ decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji, bądź decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i wniesieniu skargi w tym przedmiocie. Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za usprawiedliwiony także i zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niezawarcie przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wymaganych prawem elementów, w szczególności niewyjaśnienie stronom motywów prawnych rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom Spółki, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, w tym zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie tego zarzutu opiera się na błędnym założeniu autora skargi kasacyjnej, że sprawa nie została merytorycznie rozpoznana, co jak już wyżej wskazano nie miało miejsca. Sąd pierwszej instancji rozpoznał co do istoty skargę wniesioną przez Spółkę, tyle tylko że jej nie uwzględnił. Za trafny nie mógł zostać także uznany zarzut naruszenia przez Sąd przepisów art. 72 ust. 1 pkt 3 oraz art. 71 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. Jak prawidłowo zauważył Sąd pierwszej instancji i jak już wyżej wskazano, kontrola legalności zaskarżonej w tej sprawie decyzji organu ograniczała się do kontroli przesłanek umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu braku legitymacji skarżącej Spółki do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Powołane zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczą natomiast ewentualnych kwalifikowanych wad decyzji o warunkach zabudowy, której dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności. Oceny tego rodzaju wad nie dokonywał właściwy w tej sprawie organ, ponieważ prawidłowo stwierdził, że Spółka nie wykazała interesu prawnego pozwalającego na uznanie jej za stronę. Oznacza to, że kwestia ta pozostawała również poza granicami sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a., co uniemożliwiało Sądowi pierwszej instancji kontrolę w tym zakresie. Konkludując podnieść należy, że żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie. A zatem wniesioną skargę kasacyjną należało, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło