III SA/Wa 3836/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-07
Skład orzekający: Sylwester Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług, której kwota jest wysoka, a spółka nie dysponuje wystarczającymi środkami na jej zapłatę, może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, uzasadniając wstrzymanie jej wykonania?Ratio decidendi
Wykonanie decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług, której kwota jest wysoka, a spółka nie dysponuje wystarczającymi środkami na jej zapłatę, może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, uzasadniając wstrzymanie jej wykonania. W szczególności, gdy egzekucja może doprowadzić do zaprzestania działalności gospodarczej, postawienia spółki w stan upadłości, utraty aktywów niezbędnych do bieżącego funkcjonowania oraz konieczności zwrotu dofinansowania.Stan faktyczny
Spółka W. sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT za okres styczeń-marzec 2012 r. wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Spółka argumentowała, że egzekucja zobowiązania w wysokości 534 540,00 zł plus odsetki, skierowana do jej jedynych aktywów (akcji i udziałów w spółkach portfelowych), uniemożliwi jej dalsze prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na inwestowaniu w start-upy i świadczeniu usług doradczych, co może doprowadzić do bankructwa i konieczności zwrotu dofinansowania z PARP.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do marca 2012 roku postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji
W. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej zwana "Skarżącą", "Stroną", "Spółką"), złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do marca 2012 roku. We wskazanej skardze Skarżąca zawarła również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że czynności podjęte przez organ egzekucyjny na skutek przystąpienia do egzekucji zobowiązania wynikającego z decyzji będą prowadzone w stosunku do jedynych aktywów Spółki (akcji i udziałów w spółkach portfelowych), które są niezbędne dla kontynuowania przez nią bieżącej działalności gospodarczej. Skarżąca podniosła, że od połowy 2013 roku zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, z którą wiążą się zakwestionowane rozliczenia podatkowe. Obecnie Spółka prowadzi działalność gospodarczą polegającą na inwestowaniu w obiecujące przedsiębiorstwa znajdujące się w początkowej fazie rozwoju tzw. start-upy. Ponadto Spółka świadczy usługi doradcze otrzymując z tego tytułu miesięcznie kwotę 5 000,00 zł, co pozwala na pokrycie bieżących kosztów funkcjonowania Spółki. Skarżąca wskazała, że zważywszy na wielkość dochodzonej należności tj. 534 540,00 zł plus odsetki za zwłokę oraz koszty ewentualnej egzekucji, nie jest możliwe jej zaspokojenie z bieżących dochodów Spółki, czy innych aktywów bądź ruchomości. Z kolei skierowanie i przeprowadzenie egzekucji z akcji i udziałów spółek portfelowych spowoduje niepowetowaną szkodę dla Spółki, która będzie zmuszona do zaprzestania prowadzenia działalności. Skarżąca wskazała, że nie minął jeszcze okres inwestycyjny, w którym można oczekiwać wzrostu wartości akcji lub udziałów spółek portfelowych, więc kwota z ich sprzedaży będzie rażąco niska wobec ich wartości księgowej.
Powyższe doprowadzi do konieczności zwrotu otrzymanego przez Spółkę dofinansowania od PARP na realizację projektu dotyczącego wsparcia innowacyjnych projektów biznesowych w wysokości [...] zł, co w konsekwencji spowoduje zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę a następnie doprowadzi do jej bankructwa i likwidacji.
We wniosku Spółka przedstawiła stan swojego majątku załączając sprawozdania finansowe sporządzone na dzień: 31.12.2014r., 31.12.2015r., 28.06.2016r., zgodnie z którymi wartość zobowiązań Spółki jest każdorazowo wyższa niż majątek, zas jedyny majątek stanowią udziały lub akcje w innych spółkach.
Do wniosku załączono również, nieprawomocne w dacie jego złożenia, postanowienie Sądu Rejonowego w W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia [...] września 2016 roku wydane w sprawie o sygn. akt. [...] z wniosku Skarżącej odmawiające otwarcia postępowania sanacyjnego. W treści uzasadnienia wskazano, iż Strona nie jest zdolna do bieżącego zaspokajania kosztów postępowania sanacyjnego i zobowiązań powstałych po jego otwarciu, a jednocześnie skutkiem jego otwarcia, w świetle bardzo niekorzystnej sytuacji finansowej Spółki, byłoby pokrzywdzenie wierzycieli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej "p.p.s.a.", po przekazaniu skargi sądowi, o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten sąd. Postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 61 § 5 p.p.s.a. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd ocenia czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Oznacza to, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Podkreślić należy także, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że argumenty i okoliczności przytoczone przez Skarżącą we wniosku dają podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. - umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Dokonując oceny zasadności wniosku, Sąd wziął przede wszystkim pod uwagę fakt, iż Skarżąca nie dysponuje w chwili obecnej kwotą pieniędzy umożliwiającą dokonanie zapłaty należnego zobowiązania bez uszczerbku dla bieżącego funkcjonowania oraz prowadzonej działalności. Wprawdzie nałożony na Skarżącą obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne to w ocenie Sądu, skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można jednak rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku, może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie zakończenia przez Skarżącą prowadzenia działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem Skarżącej, iż rozpoczęte przez organ czynności egzekucyjne wobec spornego podatku VAT mogą w rezultacie skutkować postawieniem jej w stan upadłości. Z zestawienia kwoty wymaganego zobowiązania podatkowego Skarżącej z jej ogólną sytuacją majątkową, w tym wysokością środków finansowych, którymi może dysponować, wynika, że wykonanie zaskarżonej decyzji, zanim zostanie zbadana jej legalność, doprowadzić może do faktycznego unicestwienia prowadzonej przez nią działalności.
Sąd uznał, że w istocie, z uwagi na brak bieżących środków na uregulowanie zobowiązania wynikającego z decyzji, istnieje realne zagrożenie wszczęcia egzekucji w stosunku do składników majątku Spółki. Biorąc pod uwagę specyfikę działalności prowadzanej przez Spółkę, ewentualne zajęcie udziałów i akcji w spółkach portfelowych, może w istocie wyrządzić Spółce nie tylko znaczna szkodę, ale spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci zaprzestania prowadzenia działalności nakierowanej na inwestowanie w obiecujące przedsiębiorstwa znajdujące się w początkowej fazie rozwoju, od których można oczekiwać wzrostu wartości. Dodatkową konsekwencją zakończenia działalności przez Spółkę może być konieczność zwrotu dofinansowania otrzymanego od PARP w wysokości [...] zł. Kwota ewentualnego zwrotu przewyższa aktywa Spółki, które prawdopodobnie podlegałyby egzekucji w razie jej wszczęcia w celu realizacji zaległego zobowiązania podatkowego VAT, co w rezultacie skutkowałoby postawieniem jej w stan upadłości. Należy również mieć na uwadze, że przy sprzedaży udziałów i akcji może okazać się, że ich wartość jest znacznie niższa niż wskazana w sprawozdaniach finansowych Spółki. Istnieje realne zagrożenie, że nie da się sprzedać udziałów lub akcji w odpowiedniej wysokości. Słuszne jest także twierdzenie Spółki, że szkoda, którą poniesie nie będzie mogła zostać naprawiona poprzez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy w przypadku skutecznej egzekucji z udziałów lub akcji.
Dotkliwą konsekwencją wykonania zaskarżonej decyzji jest w ocenie Sądu ryzyko utraty udziału w kapitale zakładowym innych spółek. W ocenie Sądu należy mieć na uwadze, iż odzyskanie poprzedniej pozycji jako udziałowca (akcjonariusza) innych spółek może okazać się dla Spółki niemożliwe.
Sąd uznał, iż Spółka wykazała, że wykonanie decyzji przed rozpatrzeniem skargi może spowodować trudne do odwrócenia skutki również w następstwie utraty płynności finansowej, tj. braku środków na regulowanie bieżących zobowiązań. Powyższe wiąże się przede wszystkim, ze wskazywaną wyżej specyfiką działalności prowadzonej przez Spółkę.
Z powyższego wynika, że w sytuacji postawienia Skarżącej w stan upadłości i późniejszego uchylenia zaskarżonej decyzji, zwrot wyegzekwowanego świadczenia nie przywróciłby stanu pierwotnego.
W ocenie Sądu, powyższe okoliczności stanowią podstawę do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla Skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Tym samym uznać należało, że w sprawie zaistniały podstawy do udzielenia Skarżącej ochrony tymczasowej do czasu, gdy zaskarżona decyzja zostanie zbadana przez pod kątem zgodności z prawem.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło