I SA/Sz 1273/16

WyrokWSA w Szczecinie2017-02-08

Skład orzekający: Ewa Wojtysiak, Marzena Kowalewska, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną może obejmować zarzuty dotyczące ustalenia własności zajętej ruchomości lub błędnego oznaczenia wierzyciela w protokole zajęcia, czy też takie kwestie powinny być rozpatrywane w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga na czynność egzekucyjną służy do kwestionowania kwestii formalnoprawnych związanych z przebiegiem postępowania egzekucyjnego. Zarzuty dotyczące ustalenia własności zajętej ruchomości lub błędnego oznaczenia wierzyciela w protokole zajęcia nie mogą być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną, lecz powinny być podnoszone w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 u.p.e.a.). Sąd podkreślił również, że kwestia własności ruchomości jest prawem osoby trzeciej, a nie zobowiązanego, który powinien powiadomić właściciela o zajęciu.
Stan faktyczny
Spółka T. Sp. z o.o. złożyła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu trzech automatów do gier. Skarżąca zarzuciła m.in. błędne oznaczenie wierzyciela w protokole zajęcia oraz fakt, że zajęte ruchomości nie stanowiły jej własności. Organy obu instancji oddaliły skargę, uznając zarzuty za niezasadne. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej, który oddalił skargę na czynność egzekucyjną.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] postanowieniem z dnia 11.10.2016 r., znak:[...] ; [...], Dyrektor Izby Skarbowej [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 10.08.2016 r., znak :[...], którym oddalono skargę zobowiązanej T. [...] z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą [...] (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu ruchomości w postaci trzech automatów do gier: [...], udokumentowane protokołem zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 4.05.2016 r. przez poborcę skarbowego Izby Celnej [...] w ramach zlecenia rekwizycyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 10.08.2015 r. wystawionego przez wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej [...] . Zaskarżone ww. postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym sprawy. Dyrektor Izby Celnej [...] w dniu 13.04. 2016 r. przekazał na podstawie art. 31 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 99 ze zm.), dalej "u.p.e.a.", Dyrektorowi Izby Celnej [...] odpis ww. tytułu wykonawczego z dnia 10.08.2015 r. wystawionego wobec zobowiązanej Spółki w celu dokonania czynności rekwizycyjnych, tj. zajęcia, odbioru i sprzedaży ww. ruchomości (automatów do gier) zatrzymanych w postępowaniu karnym skarbowym prowadzonym przeciwko Spółce. W dniu 4.05.2016 r. poborca dokonał w magazynie depozytowym Urzędu Celnego [...] zajęcia wskazanych automatów do gry, dokumentując tę czynność ww. protokołem zajęcia, który przesłano Spółce. Spółka na powyższą czynność egzekucyjną przez zajęcie automatów złożyła skargę i wniosła o jej uchylenie, zarzucając organowi naruszenie art. 67 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 67 § 4 u.p.e.a. przez dokonanie zajęcia w sytuacji, gdy organ egzekucyjny nie wskazał w protokole wierzyciela, wskazując, iż zajęcie dotyczy tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej [...] , co stanowi brak składnika protokołu czynności egzekucyjnej. Ponadto podniosła, że nie jest właścicielem automatów. Ww. postanowieniem z dnia 10.08.2016 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej [...] oddalił skargę Spółki. Po przytoczeniu przepisów art. 54 § 1 i 5 oraz art. 31 § 1, art. 1a pkt 12, art. 97, art. 98 § 2, art. 67 § 2 pkt 4 i § 4 u.p.e.a., organ I instancji wyjaśnił, że dokonał czynności rekwizycyjnej na zlecenie organu egzekucyjnego, z przeprowadzenia której to czynności sporządził protokół, który doręczono Spółce. Wyjaśnił także, że w trakcie tej czynności Spółka nie uczestniczyła, wobec czego poborca przywołał dwóch świadków, którzy potwierdzili udział przy czynnościach składając podpisy na protokole zajęcia, zaś w protokole wymieniono: jako zobowiązanego - Spółkę, organ rekwizycyjny tj. Dyrektora Izby Celnej [...] , w roli organu egzekucyjnego tj. Dyrektora Izby Celnej [...], oraz wierzyciela tj. Dyrektora Izby Celnej [...] , który wystawił ww. tytuł wykonawczy, stosownie do wzoru druku protokołu określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2310) dalej: "rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów". Ponadto organ powołał § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. z 2015r., poz. 1494 ze zm.) dalej: "rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. w sprawie wyznaczenia organu." Organ także wskazał, że w trybie skargi na czynności egzekucyjne nie jest możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia, np. zarzutów, wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, czy też wniosku o wyłączenie ruchomości spod zajęcia. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi co do braku własności zajętego automatu, organ I instancji wyjaśnił, że osobie trzeciej, a nie zobowiązanej, przysługuje prawo wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie ruchomości spod egzekucji na podstawie art. 38 § 1 u.p.e.a. Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie oraz czynności egzekucyjnej zajęcia i odbioru ruchomości, zarzucając naruszenie art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. z argumentacją jak w skardze na czynność egzekucyjną. Ww. postanowieniem z dnia 11.10.2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny oraz przytoczył przepisy art. 54, 31, 97, 98, 99 § 1, art. 67 § 2 i 4 u.p.e.a. Wskazał na podstawę złożenia skargi egzekucyjnej oraz prawo organu egzekucyjnego do zlecenia czynności egzekucyjnych innemu organowi. Organ odwoławczy podkreślił zasadę niekonkurencyjności środków prawnych wynikających z przepisów u.p.e.a., a następnie wyjaśnił, że zakresem sprawy skargi na czynność egzekucyjną nie są objęte okoliczności, które podlegają ocenie w postępowaniu dotyczącym zarzutów bądź umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i art. 59 u.p.e.a.). Organ odwoławczy wyjaśnił również instytucję zajęcia ruchomości. Zdaniem organu, w sprawie nie naruszono przepisów procesowych w związku z zajęciem ruchomości. Organ nadto wyjaśnił, że w czynności uczestniczyli świadkowie, a odpis protokołu zajęcia przekazano Spółce. Wskazano także, że protokół zawierał prawidłowe oznaczenie zobowiązanej Spółki, organu rekwizycyjnego występującego w roli organu egzekucyjnego oraz wierzyciela stosownie do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów. Organ odwoławczy podał, że kwestia niewłaściwego określenia wierzyciela, według Spółki, mogła być jedynie podstawą złożenia zarzutów. Organ odwoławczy wskazał również, że w ww. protokole prawidłowo wskazano tytuł wykonawczy. Końcowo odniesiono się również do kwestii własności zajętego automatu wskazując, że zgodnie z art. 38 § 1 u.p.e.a., prawo do wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie ruchomości spod zajęcia przysługuje osobie trzeciej, a nie zobowiązanej. Na powyższe postanowienie Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzające go postanowienie organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W skardze tej zarzucono naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - zwany dalej "k.p.a.") oraz art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 97 § 2 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona, zaś z informacji Spółki wynika, że zajęte w sprawie ruchomości nie stanowiły własności zobowiązanej Spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych; 2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny błędnie określił wierzyciela, wskazując, iż zajęcie dotyczy tytułu wykonawczego o numerze [...] i podając wierzyciela jako Dyrektora Izby Celnej [...] , w sytuacji gdy Dyrektor Izby Celnej [...] zgodnie z dyspozycją art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. a przede wszystkim na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. w sprawie wyznaczenia organu, nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktu administracyjnego powoływanego w tytule wykonawczym, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej; 3) art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przejawiające się w obciążaniu zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana. 4) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 54 § 5a u.p.e.a. oraz art. 67 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w przedmiotowej sprawie doszło do sporządzenia protokołu zajęcia i odbioru ruchomości na nieaktualnym w dacie wystosowania zawiadomienia wzorze zajęcia (brak określenia godziny dokonania czynności), przy czym zgodnie z treścią naruszonej normy prawnej podstawę stosowania środków egzekucyjnych stanowi zawiadomienie sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, zaś jakiekolwiek modyfikacje ustalonego wzoru dopuszczalne są jedynie w zakresie przewidzianym w tym wzorze. Dyrektor Izby Skarbowej [...], w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej zwana "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 P.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem przepisów prawa obowiązujących w dacie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W myśl zaś art. 145 § 1 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych, przy czym Sąd uwzględniając skargę lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, dopiero wówczas, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. na treść wydanej decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest postanowienie, którym Dyrektor Izby Skarbowej [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 10.08.2016 r, oddalające skargę Spółki na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu ruchomości – trzech automatów do gier, udokumentowanej protokołem zajęcia ruchomości z dnia 4.05.2016 r. dokonaną przez organ rekwizycyjny, tj. Dyrektora Izby Celnej [...] w ramach zlecenia rekwizycyjnego udzielonego przez organ egzekucyjny, tj. Dyrektora Izby Celnej [...] na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 10.08.2015 r. wystawionego wobec zobowiązanej Spółki przez wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej [...] . Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego postanowienia były przepisy art. 54 § 1 i § 5 u.p.e.a. Kontrolując zaskarżone postanowienie co do jego zgodności z prawem, mając na uwadze okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych, należało uznać, że skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W przypadku nieuwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ wydaje postanowienie o jej oddaleniu, stosownie do art. 54 § 5 u.p.e.a. W myśl art. 31 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny może zlecić organowi rekwizycyjnemu wykonanie czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątku zobowiązanego znajdujących się na terenie działania tego organu. Organ egzekucyjny zlecający wykonanie czynności egzekucyjnych sporządza odpis tytułu wykonawczego oznaczając cel, któremu ma służyć, i jego liczbę porządkową, a także określa kwotowo zakres zlecenia. Organ rekwizycyjny wykonuje prawa i obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie zleconych czynności egzekucyjnych (art. 31 § 1a u.p.e.a.). Na podstawie art. 97 § 1 u.p.e.a., do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione (art. 97 § 2). Stosownie zaś do art. 98 § 1 u.p.e.a, zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie. Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony (§ 2). Na każdej zajętej ruchomości poborca skarbowy umieszcza znak, ujawniający na zewnątrz jej zajęcie (§ 3). Poborca skarbowy zamieszcza w protokole zajęcia opis każdej zajętej ruchomości według cech jej właściwych, a ponadto oznacza jej wartość szacunkową, o ile przepisy § 2 i 3 nie stanowią inaczej. Przy sporządzaniu protokołu zajęcia zobowiązanemu przysługuje prawo przedstawienia rachunków i innych dowodów dla oznaczenia wartości szacunkowej zajętej ruchomości (art. 99 § 1 u.p.e.a.). Poborca skarbowy pozostawi zajętą ruchomość w miejscu zajęcia pod dozorem zobowiązanego lub dorosłego jego domownika albo innej osoby, u której ruchomość zajął. Jeżeli zajęta ruchomość nie może być pozostawiona w miejscu zajęcia, a nie ma innej osoby, której by można było oddać zajętą ruchomość pod dozór, zostanie ona wzięta pod dozór organu egzekucyjnego (art. 100 § 1 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a., z zastrzeżeniem art. 68 § 1, podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Określając wzór, minister uwzględni uwarunkowania wynikające z elektronicznego przetwarzania danych zawartych w tym zawiadomieniu lub protokołach. Z kolei, w myśl art. 67 § 2 u.p.e.a., zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Stosownie zaś do art. 67 § 4 u.p.e.a., protokół zajęcia i odbioru ruchomości zawiera treść określoną w § 2 pkt 1, 4-6 i 9 oraz w art. 53 § 1 pkt 5, a ponadto: 1) wyszczególnienie zajętych ruchomości z podaniem ich ilości, rodzaju jednostki miary i wartości szacunkowej ruchomości, jeżeli jej oszacowanie nie zostało zastrzeżone dla biegłego skarbowego; 2) adnotację, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, a także które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera; 3) pouczenie zobowiązanego o skutkach zajęcia ruchomości i przysługującym mu prawie zaskarżenia w postaci zgłoszenia zarzutów; 4) pouczenie dozorcy o skutkach przyjęcia ruchomości pod dozór. Przechodząc na grunt stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Dyrektor Izby Celnej [...] , działając jako organ rekwizycyjny, dokonał w dniu 4.05.2016 r. (na podstawie odpisu tytułu wykonawczego z dnia 10.08.2015 r. sporządzonego i przedłożonego przez organ egzekucyjny, stosownie do art. 31 § 1 u.p.e.a) czynność egzekucyjną przez zajęcie ruchomości w postaci trzech wskazanych automatów do gier w ramach zlecenia rekwizycyjnego udzielonego przez organ egzekucyjny - Dyrektora Izby Celnej [...] , który prowadził postępowanie egzekucyjne w stosunku do majątku Spółki w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 10.08.2015 r. wystawiony przez wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej [...] . Zlecenie rekwizycyjne dotyczyło wskazanego przez organ egzekucyjny składnika majątku, tj. trzech automatów do gier, a zakres zlecenia obejmował wyłącznie ich zajęcie, odbiór i sprzedaż. Podkreślić należy, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności egzekucyjnych. Oznacza to, że w drodze skargi ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. A zatem, nie jest dopuszczalne podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne w terminie zakreślonym przez ustawodawcę (§ 4 art. 54 u.p.e.a.), ocenie podlegają zatem tylko uchybienia formalnoprawne organu egzekucyjnego odnoszące się do przeprowadzonych przez ten organ czynności egzekucyjnych. Odnosząc się do zarzutu skargi co do błędnego określenia wierzyciela w protokole zajęcia, wskazać należy, że w sporządzonym przez poborcę skarbowego (działającego w imieniu organu rekwizycyjnego), protokole zajęcia ruchomości z dnia 4.05.2016 r., wskazano wierzyciela, tj. Dyrektora Izby Celnej [...] , który w dniu 10.08.2015 r. wystawił wobec zobowiązanej Spółki wskazany tytuł wykonawczy, a następnie jako wierzyciel wystąpił do organu egzekucyjnego, tj. Dyrektora Izby Celne [...] o wszczęcie egzekucji administracyjnej w celu wyegzekwowania objętych tym tytułem nieuregulowanych dobrowolnie należności (nałożonych na Spółkę kar pieniężnych). Wierzyciel, z inicjatywy którego doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w dacie 10.08.2015 r., jest wprost wskazany w tytule wykonawczym, w części "F. oznaczenie i wniosek wierzyciela" i wbrew twierdzeniom Spółki, nie zachodziła trudność w jego ustaleniu. Wskazać także należy, że z dniem 1.10.2015r. na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. w sprawie wyznaczenia organu, wydanego na mocy art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, Dyrektor Izby Celnej [...] został wyznaczony do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do określonych w rozporządzeniu obowiązków. Powyższe odnosiło się do spraw niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, przy czym co istotne - wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy, w tym zatem te podjęte przez Dyrektora Izby Celnej [...] przed 1.10.2015 r., tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie (§ 3 ww rozporządzenia). Zatem zarzuty skargi co do braku podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w dacie 10.08.2015 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej [...] uznać należy za nieuzasadniony. Natomiast bezspornie po dacie 1.10.2015 r. w toku postępowania egzekucyjnego co do obowiązków określonych w ww rozporządzeniu występuje Dyrektor Izby Celnej [...] . Zauważyć należy jednocześnie, że wzór protokołu zajęcia został określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 67 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym wzorem w protokole zajęcia – załącznik nr 11 do ww rozporządzenia, wymagane jest wskazanie treści : "objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez... ". Stąd też w sporządzonym protokole z dnia 4.05.2016 r. poborca wskazał Dyrektora Izby Celnej [...] , który wystawił powyższy tytuł wykonawczy, przy czym należy wskazać, że po dacie 1.10.2015 r., zgodnie z powołaną wyżej regulacją, bezspornie w roli wierzyciela występuje Dyrektor Izby Celnej [...]. Bezspornie zatem konstrukcja druku formularza protokołu zajęcia i odbioru ruchomości przy oznaczaniu wierzyciela może wprowadzać w błąd. Przy czym zauważyć należy, że zmiana w zakresie organu uprawnionego do działania w roli wierzyciela z dniem 1 października 2015 r. nastąpiła z mocy prawa, na podstawie aktu prawnego mającego walor powszechnie obowiązującego tj. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania, na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 9 ust.2 a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2015 r., poz.990 ze zm.). Stąd mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że powyższe nie wpływa na skuteczność dokonanego zajęcia. Wskazać przy tym należy, że jeżeli według Spółki, w sprawie tej wierzycielem uprawnionym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego powinien być inny podmiot, okoliczność ta mogła być zaskarżona w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Pouczenie o prawie wniesienia przez zobowiązanego zarzutów w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, zawarte jest w załączonym do akt sprawy w tytule wykonawczym. Jak wskazano już wyżej, ze względu na zasadę niekonkurencyjności środków prawnych, okoliczności podlegające ocenie w postępowaniu dotyczącym zarzutów, nie mogą być przedmiotem rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne. Wobec tego Sąd uznał powyższe zarzuty skargi za nieuzasadnione. W odniesieniu natomiast do zarzutu skargi co do braku wyjaśnienia okoliczności odnośnie kwestii własności zajętych ruchomości, wskazać należy, że w orzecznictwie NSA trafnie zauważono, że: "organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do udzielenia osobom trzecim niebędącym stronami postępowania informacji o przysługujących im prawach. Ustawodawca wychodzi z założenia, że zobowiązany powinien powiadomić osoby trzecie, jeśli w trakcie egzekucji naruszono prawa majątkowe tych osób. Z kolei osoba taka podejmując czynności zmierzające do wyłączenia spod egzekucji jej prawa powinna we własnym interesie zapoznać się z obowiązującym w tym zakresie terminem, a w przypadku jego niedotrzymania wystąpić z prośbą o przywrócenie, uprawdopodobniając, że uchybienie nastąpiło bez jej winy" (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2000 r. sygn. akt SA/Sz 1419/99). Prawo do wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie ruchomości przysługuje jedynie osobie trzeciej, a nie zobowiązanemu. Zgodnie z art. 38 § 1 u.p.e.a. kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania. W sytuacji, gdy zobowiązana Spółka miała świadomość, że zajęte ruchomości nie stanowiły jej własności, lecz własność osoby trzeciej, powinna o fakcie zajęcia powiadomić osobę, której Jej zdaniem prawa majątkowe zostały naruszone, żeby mogła ona ewentualnie wystąpić do organu egzekucyjnego ze stosownym wnioskiem. W myśl art. 168a u.p.e.a. osoba, która rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego, z których przeprowadzono egzekucję przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego, może dochodzić od zobowiązanego odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę. Jak słusznie podkreślił P. Przybysz, w komentarzu do art. 168a u.p.e.a. "zobowiązany odpowiada za szkodę poniesioną przez tę osobę, jeżeli wiedząc o tym, że rzecz lub prawo do niego nie należy, nie powiadomił właściciela o zajęciu rzeczy lub prawa w terminie umożliwiającym tej osobie złożenie żądania wyłączenia danej rzeczy lub prawa spod egzekucji (zob. art. 38 u.p.e.a.). Tym samym zobowiązany odniósł korzyść wskutek skierowania egzekucji do rzeczy lub prawa majątkowego, które nie stanowiły jego własności" (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, wyd. VII, LEX). Stąd zarzut skargi jest nieuzasadniony. Zauważyć też należy, że Spółka podniosła ten zarzut w skardze na czynność egzekucyjną i w skardze do Sądu, nie negowała stanowiska Dyrektora Izby Celnej w zażaleniu wnoszonym do Dyrektora Izby Skarbowej. Odnosząc się do zarzutu skargi odnośnie sporządzenia protokołu z zajęcia na nieaktualnym wzorze tj. brak oznaczenia godziny dokonania czynności, wskazać należy, że ten zarzut został podniesiony po raz pierwszy w skardze kierowanej do Sądu, zarzut ten zatem nie był przedmiotem rozstrzygania przez organ. Zgodnie zaś z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. Stosownie zaś do § 5 art. 54 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie a w konsekwencji skarga do Sądu Administracyjnego. Sąd, o czym była mowa, dokonuje kontroli legalności rozstrzygnięcia w granicach sprawy, którą w niniejszej przypadku zakreśla skarga na czynność egzekucyjną wniesiona przez Spółkę w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej. Stąd zarzuty skargi ukierunkowane na wadliwość protokołu nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Wobec powyższego, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej [...] zawarte w zaskarżonym postanowieniu, uznając, że czynność egzekucyjna zajęcia trzech automatów do gier dokonana w ramach zlecenia rekwizycyjnego, o jakim mowa w art. 31 § 1 u.p.e.a., będąca przedmiotem kontroli sądowej, przeprowadzona została zgodnie z prawem. W tym stanie sprawy Sąd, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] jak i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] nie naruszają ani przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło