II GZ 722/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 907/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi J.F. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2017 r. nr L. Dz. [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 lipca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 907/17 na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej: p.p.s.a.) odmówił J.F. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca w zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podniosła, że nie dysponuje środkami pieniężnymi w wysokości 200.000 zł (kwota nałożonej kary pieniężnej), nie posiada zdolności kredytowej, nie uzyskuje wraz z mężem jakichkolwiek dochodów. Obydwoje z wraz z mężem są zadłużeni. Wierzytelności wobec [...] Banku wynoszą aktualnie ponad 10.000.000 zł, a prowadzona przeciwko nim egzekucja została umorzona z uwagi na bezskuteczność. Zdaniem skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Do wniosku skarżąca załączyła sporządzony przez siebie opis relacji skarżącej z [...] Bank S.A., postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. z dnia 3 sierpnia 2016 r. umarzające postępowanie egzekucyjne przeciwko M.F. i K.R. oraz w wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 lutego 2017 r. zasądzający od M.F., K.R. i M. Sp. z o.o. na rzecz [...] Bank S.A. kwotę 13.526.224,44 zł. Sąd I instancji odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stwierdził, że skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę. Odnosząc się do załączonej przez skarżącą do wniosku dokumentacji wskazać należy, że jedyną bezpośrednio dotyczącą skarżącej informacją jest wskazany przez nią fakt zawarcia w dniu 7 grudnia 2010 r. z Presto Sp. z o.o. umowy pożyczki, na podstawie której skarżąca udzieliła ww. spółce pożyczki w kwocie 26.500.000 zł celem spłaty kredytu zaciągniętego przez spółkę w G. S.A. Potwierdza to, że skarżąca dysponowała znacznym majątkiem, skoro była w stanie udzielić tak wysokiej pożyczki. Pozostałe przedstawione dokumenty, tj. postanowienie komornika sądowego oraz wyrok Sądu Okręgowego w W. nie dotyczą skarżącej, lecz K.R. oraz M.F. Niemniej przedstawione przez skarżącą dokumenty nie potwierdzają, że skarżąca jest zadłużona lub nie uzyskuje żadnych dochodów. Skarżąca nie podała żadnych danych wskazujących na wysokość dochodów (przykładowo osiąganych z działalności gospodarczej, czy też ewentualnie z tytułu zatrudnienia). Nie przedstawiła również żadnych dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację materialną, jak chociażby wydruk z rachunku bankowego czy rachunku maklerskiego, potwierdzających, iż brak wstrzymania zaskarżonej decyzji mógłby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie znając sytuacji materialnej skarżącej (np. stanu jej zasobów pieniężnych, skali ewentualnych oszczędności) nie ma możliwości stwierdzenia, czy w istocie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody majątkowej w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji, ani też ustalenia, czy skutki tej decyzji byłyby rzeczywiście trudne do odwrócenia. Mając na uwadze przedmiot zaskarżonej decyzji skarżąca winna była wykazać wysokość osiąganych dochodów, jak też wysokość posiadanych środków pieniężnych, a także przedłożyć stosowne dokumenty potwierdzające te dane. Brak jest również informacji, w jakim ustroju majątkowym skarżąca pozostaje z mężem – K.R. - do którego odnoszą się przedstawione przez skarżącą dokumenty wskazujące na zadłużenie i bezskuteczność egzekucji. Brak jest więc podstaw do uwzględnienia jej wniosku. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zaskarżyła je w całości, wnosząc o jego o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że nie istnieją przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i odmowę wstrzymania wykonania ww. decyzji. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że nie dysponuje środkami w wysokości nałożonej w tej sprawie kary pieniężnej, a zatem zmuszona byłaby zaciągnąć kredyt na zapłacenie kary lub też poddać się egzekucji ze swojego majątku. Powyższe prowadzi do wniosku, iż wykonanie decyzji spowodowałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody (w postaci konieczności w istocie zapłacenia wyższej kwoty, niż wynikająca z decyzji, czy to poprzez sprzedaż egzekucyjną majątku, czy konieczność zaciągnięcia kredytu bankowego) oraz trudnych do odwrócenia skutków w postaci (a) egzekucji z majątku skarżącej, który to majątek po pierwsze, byłby bezpowrotnie utracony przez skarżącą, a po drugie, cena wywoławcza na licytacji jest zawsze poniżej wartości rynkowej majątku, czy też (b) utracenia bezpowrotnego odsetek od zaciągniętego kredytu na zapłacenie w/w kwoty, które to odsetki musiałaby uiszczać skarżąca. Skarżąca łoży na wychowanie swojego 8 letniego syna J.R. oraz spłaca kredyt hipoteczny, który zaciągnęła, by zapewnić godne warunki mieszkaniowe swojej rodzinie. Ponadto, w dniu 6 lipca 2017 r. organ egzekucyjny zajął rachunek bankowy skarżącej pozbawiając ją tym samym możliwości regulowania bieżących zobowiązań finansowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W tzw. postępowaniu wpadkowym, wszczętym na skutek wniesienia przez stronę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, o którym to wniosku mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany ocenić, czy zostały spełnione przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu w oparciu o analizę wniosku strony oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy. Powyższy obowiązek wynika z systemowego odczytania art. 133 § 1 w związku z art. 166 p.p.s.a. Na mocy tego ostatniego przepisu artykuły p.p.s.a. dotyczące wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych znajdują odpowiednie zastosowanie do postanowień tychże sądów. W myśl zaś art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Odpowiednie odczytanie ww. przepisu dla postępowania wpadkowego, które kończy się postanowieniem dotyczącym wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, polega na tym, że jako podstawę oceny sądu należy przyjąć akta sprawy, które dokumentują wszystkie ustalenia faktyczne poczynione w danym postępowaniu. Rozpoznając ww. wniosek wojewódzki sąd administracyjny nie może zatem pomijać w swoim rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy. Ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, która znajduje swoje odzwierciedlenie w postanowieniu sądu. W rozpatrywanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 200.000 zł. Istotnie wniosek zawarty w skardze nie był należycie uzasadniony i na jego poparcie skarżąca nie przedstawiła stosownej dokumentacji, niemniej uczyniła to w zażaleniu na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, załączając kopie: zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2016 – PIT 37, obwieszczenia o licytacji ruchomości (na okolicznośc stanu majątkowego skarżącej) oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej z dnia 6 lipca 2017 r. Z uwagi na powyższą, istotną w sprawie okoliczność, wątpliwe wydaje się dokonanie przez Sąd I instancji szczegółowej analizy materiałów załączonych przez stronę do zażalenia, wobec uprawnień autokontrolnych Sądu I instancji, określonych w art. 195 § 2 p.p.s.a. Sąd I instancji, orzekając ponownie w sprawie z wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oceni, czy dołączone do zażalenia dokumenty mogą mieć wpływ na udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązkiem Sądu jest bowiem odniesienie się do całokształtu zgromadzonej w aktach dokumentacji i na tej podstawie dokonanie oceny sytuacji strony w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., z uwzględnieniem informacji o ustroju majątkowym małżeńskim, w jakim znajduje się skarżąca, w związku z jej oświadczeniem zawartym w zażaleniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.